چک - وکیل چک

امروزه کمتر کسی است که با چک و امور بانکی سر و کار نداشته باشد. رواج روزافزون استفاده از چک و از طرف دیگر آشنایی نداشتن با قوانین و مقررات چک گاهی سبب دردسر می شود . بنابراین آشنایی با قوانین و مقررات چک برای همه افراد ضروری و لازم است.

در یک تعریف ساده ، چک سندی است که بر طبق آن صاحب حساب بانکی باصدور چک می تواند خودش شخصا و یا با تحویل چک به فرد دیگر ، از حساب بانکی خود پول برداشت کند.

چک عمده ترین اسناد تجارتی معمول بوده و پس از گسترش عملیات بانکی یکی از مهمترین وسائل دریافت و پرداخت وجه شناخته شده و پس از برات و سفته که تعهد پرداخت هستند چک جانشین پول نقد گردیده است. فوائد و اهمیت چک ناشی از امتیازاتی است که قانون تجارت یا قانون صدور چک به آن داده یا می دهد تا بهترین وسیله سهولت مبادله پول و یا انتقال وجه از فردی به فرد دیگر باشد . از نظر سیاست پولی و بانکی هر کشور ، حجم چکهای درگردش و نیز پذیرش عام که مبتنی بر اطمینان و اعتماد به روابط پولی در جامعه است همیشه مورد توجه و مطالعه بوده و به همین جهت برای استحکام بخشیدن به مقبولیت آن ، دولتها کوشش زیادی برای حفظ ارزش چک و ممانعت از صدور چکهای بی محل نموده اند .

انواع چک

بانکهای ایران چکهای گوناگون چاپ و در دسترس مردم می گذارند. انواع این چکها عبارتند از:

انواع چک

  • چک عادی: چکهایی است که صاحب حساب صادر می کند و به طلبکار خود یا سایر افراد می دهد . دارنده چک یعنی کسی که چک به نام او صادر شده است با مراجعه به بانک می تواند وجه آنرا وصول کند . این چکها چندان قابل اعتماد و اطمینان نیست و اعتبار آن صرفا اعتبار صاحب حساب است . بنابراین باید سعی کرد فقط از کسانی چک قبول کرد که قابل اطمینان باشند . چون در صورت خالی بودن حساب و متواری بودن صاحب حساب، دارنده چک با مشکلات فراوانی روبرو خواهد شد و چه بسا دچار خسارتهای غیرقابل جبرانی شود.
  • چک تضمین شده: چکی است که توسط بانک به عهده همان بانک صادر می شود و پرداخت وجه آن توسط بانک تضمین می شود ، برخلاف چکهای عادی که توسط صاحب حساب صادر می شود . بنابراین هر فردی می تواند از بانک تقاضای چک تضمین شده بنماید . این چکها کاملا مطمئن و قابل اطمینان هستند و با مراجعه به هر یک از شعب بانک صادر کننده در سراسر کشور قابل وصول هستند طبق قانون ، چکهای تضمین شده قابل توقیف و مسدود شدن نمی باشند و فوت و ورشکستگی صادر کننده تضمین شده و خللی به حقوق دارنده این نوع چک وارد نخواهد ساخت
  • چک مسافرتی: چکی است که توسط بانک صادر می شود و وجه آن در هر یک از شعبه های آن بانک یا توسط کارگزاران بانک پرداخت می گردد . مبلغ چک مسافرتی روی آن قید می شود. این نوع چکها برای جلوگیری از حمل و نقل پول بسیار مفید است و قابل اطمینان هم می باشد
  • چک و بانک: چک همیشه با بانک در ارتباط است و فقط بانکها می توانند دسته چک به مشتریان خود بدهند . بانکهای دولتی مانند صادرات ، کشاورزی ، ملت ، ملی ، سپه و … و بانکهای خصوصی مانند بانک سامان ، بانک پاسارگاد ، بانک اقتصاد نوین و غیره
  • موسسات مالی و اعتباری و موسسات قرض الحسنه: این موسسات بانک محسوب نمی شوند هر چند که به عملیات بانکی مشغول هستند . دفترچه ها و دسته چکهایی که این موسسات به مردم می دهند از امتیازها و مزایای چک بانکی محروم می باشد
  • چک سفید امضاء: چک سفید امضاء ، چکی است که در آن فقط امضای صاحب حساب وجود دارد و جای گیرنده و مبلغ و تاریخ آن خالی است . این نوع چکها معمولا برای تضمین به کار می رود و بسیار خطرناک است . بنابراین توصیه می شود افراد در هیچ صورت چک سفید امضاء به کسی حتی نزدیک ترین اقوام خود ندهدصدور چک: برای صدور چک معمولا نام گیرنده در چک قید می شود . در صورتی که چنین باشد چک در وجه شخص معین خواهد بود و فقط همان شخص می تواند وجه آن را وصول کند . اما اگر در محل گیرنده چک ، نام کسی نوشته نشود ، چک در وجه حامل خواهد بود.

چک در وجه حامل چکی است که صاحب حساب با صدور آن ، به هر کسی که بخواهد امکان وصول وجه آنرا می دهد.

انتقال چک در وجه حامل: انتقال این نوع چک فقط با دست به دست گشتن صورت می گیرد و نیازی به امضای پشت چک نیست.

خطر چکهای در وجه حامل: خطری که در مورد چکهای در وجه حامل وجود دارد امکان گم شدن و یا به سرقت رفتن آنهاست . چون این چکها در دست هر کسی باشد همان فرد مالک آن شناخته می شود ، در صورتی که گم شود یا به سرقت رود ، از سوی همان فرد پیدا کننده یا سارق قابل وصول خواهد بود. مگر اینکه صاحب اصلی چک اعلام مسروقه بودن یا گم شدن آن را بکند و تقاضای عدم پرداخت آن را به بانک بدهد

چک از دیدگاه کیفری

تعریف چک: بر طبق ماده ۳۱۰ قانون تجارت : « چک نوشته ای است که به موجب آن صادر کننده وجوهی را که نزد محال علیه دارد کلاً یا بعضاً مسترد و یا به دیگری واگذار می نماید . »
چک سند انتقال وجه است و در هر چک ، حداقل سه نفر وجود دارد کسی که چک صادر می کند ، کسی که چک به عهده او صادر می شود یعنی در نزد او مقداری وجه موجود است « بانک » و بالاخره کسی که وجه چک را دریافت می نماید "ذینفع ".

صدور چک بلامحل در قانون جرم محسوب می شود و در صورتیکه چک در هنگام وصول غیرقابل پرداخت باشد یا مواجه با کسر مبلغ گردد یا اصولاً حساب صادر کننده مسدود باشد و یا با وجود اشکال با نمونه امضاء در بانک ، قلم خوردگی و … غیرقابل پرداخت باشد کسی که چک در دست اوست و محق دریافت مبلغ چک می باشد می تواند پس از مراجعه به بانک و گرفتن گواهینامه عدم پرداخت از بانک با در دست داشتن مدارک لازم مثل گواهینامه عدم پرداخت و اصل چک و شناسنامه برای احراز هویتش به دادسرای محل مراجعه و با طرح شکایت کیفری خواستار مجازات صادر کننده چک بلامحل یا دارای کسر اعتبار موجودی گردد .

جهات کیفری چک

مواردی که صادر کننده چک در صورت عدم رعایت آنها قابل تعقیب کیفری خواهد بود عبارتند از:

  1. دارا نبودن وجه نقد یا عدم کفایت آن در حساب جاری صادر کننده چک .
  2. بیرون کشیدن تمام یا قسمتی از وجهی که به اعتبار آن چک صادر شده است
  3. صدور دستور عدم پرداخت وجه چک به بانک محال علیه .
  4. تنظیم چک به صورت نادرست : الف – عدم مطابقت امضاء ب – اختلاف در مندرجات ج – قلم خوردگی ( امثال آن ) .
  5. صدور چک از حساب مسدود .

نحوه تعقیب کیفری صادر کننده چک در مراجع قضائی

رایج ترین راه صول وجه چک ، اعلام شکایت کیفری است ،یدین معنی که دارنده چک بعد از دریافت برگ عدم پرداخت از بانک محال علیه آن را به ضمیمه ۲ برگ فتوکپی مصدق پشت و روی چک و یک برگ شکوائیه ملصق به … ریال تمبر به مرجع قضائی صالح تسلیم می کند . پس از تشکیل پرونده در ارجاع آن به مرجع رسیدگی کننده ، تعقیب کیفری صادر کننده چک شروع می شود . شرایط تحقق چک کیفری براساس ماده ۱۰ اصلاحی سال ۸۲ هرکس مبادرت به صدور چک نماید عمل وی در حکم صدور چک بی محل خواهد بود و به حداکثر مجازات مندرج در ماده ۷ محکوم خواهد شد و مجازات تعیین شده غیرقابل تعلیق است.

مواردی که چک بلامحل قابل تعقیب جزائی نمی باشد

  1. ظرف شش ماه پس از تاریخ صدور چک ، دارنده چک جهت وصول وجه آن به بانک مراجعه نکرده باشد .
  2. ظرف شش ماه پس از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت از جانب بانک ، دارنده چک درخواست تعقیب جزائی ننموده باشد .
  3. در صورتی که چک بلامحل پس از برگشت به شخص دیگری منتقل شده باشد که در این صورت شخص اخیر حق تعقیب جزائی ندارد ، مگر اینکه وارث دارنده چک باشد .
  4. در صورتی که صادر کننده چک فوت نماید .
  5. در صورتی که صادر کننده چک قبل از تاریخ شکایت دارنده آن ، وجه آن را نقداً به دارنده چک پرداخته و لاشه چک را دریافت داشته باشد .
  6. در صورتیکه پس از شکایت ، شاکی ترتیب انتقال چک مورد شکایت را به دیگری بدهد نیز تعقیب جزائی متوقف می گردد .
  7. در صورت گذشت شاکی ( دارنده چک بلامحل ) .
  8. در صورتی که صادر کننده ثابت کند که چک مفقود یا سرقت یا جعل شده و یا از طریق کلاهبرداری یا خیانت در امانت و یا جرائم دیگری به دست آمده است مانند تهدید و اجبار .
  9. صدور چک به صورت سفید امضاء ، مشروط ، بابت تضمین ، وعده دار و تأمین اعتبار .
  10. در صورت جنون متهم ( با استناد به ماده ۵۱ قانون مجازات اسلامی مصوب ۷۵ ) .
  11. هرگاه شاکی بعد از صدور حکم قطعی گذشت کند البته در این صورت اجرای حکم موقوف می گردد و محکوم علیه تنها ملزم به پرداخت مبلغی معادل یک سوم جزای نقدی مقرر در حکم خواهد بود که به دستور دادستان به نفع دولت ضبط خواهد شد

با وجود  اهمیت چک در مبادلات امروز نسبت به آن بی توجهی هایی صورت گرفته ودر بسیاری از موارد دیده شده عدم آگاهی از یک ماده یا تبصره آن به دشواری های زیادی برای شهروندان منتهی شده از همین رو وبا هدف آگاهی شما عزیزان متن کامل قانون چک را می آوریم.

  • ماده ۱: (الحاقی ۱۳۷۲٫۸٫۱۱) انواع چک عبارتند از:
  1. چک عادی،‌ چکی است که اشخاص عهده بانک‌ها به حساب جاری خود صادر می‌کنند و دارنده آن تضمینی جز اعتبار صادرکننده آن ندارد.
  2. چک تایید شده، چکی است که اشخاص عهده بانک‌ها به حساب جاری خود صادر و توسط بانک محال علیه پرداخت وجه آن تایید می‌شود.
  3. چک تضمین‌شده، چکی است که توسط بانک به عهده همان بانک به درخواست مشتری صادر و پرداخت وجه آن توسط بانک تضمین می‌شود.
  4. چک مسافرتی، چکی است که توسط بانک صادر و وجه آن در هریک از شعب آن بانک توسط نمایندگان و کارگزارن آن پرداخت می‌گردد.
  • ماده ۲: چک‌‌های صادر عهده بانک‌هایی که طبق قوانین ایران در داخل کشور دایر شده یا می‌شوند همچنین شعب آنها در خارج از کشور در حکم اسناد لازم‌الاجرا است و دارنده چک در صورت مراجعه به بانک و عدم دریافت تمام یا قسمتی از وجه آن به علت نبودن محل یا به هر دلیل دیگری که منتهی به برگشت چک و عدم پرداخت گردد می‌تواند طبق قوانین و آیین‌نامه‌های مربوط به اجرای اسناد رسمی وجه چک یا باقیمانده آن را از صادرکننده وصول نماید.
    برای صدور اجراییه دارنده چک باید عین چک و گواهی‌نامه مذکور در ماده ۴ و یا گواهی‌‌نامه مندرج در ماده ۵ را به اجرای ثبت اسناد محل تسلیم نماید.
    اجراء ثبت در صورتی دستور اجرا صادر می‌کند که مطابقت امضای چک به نمونه امضای صادرکننده در بانک از طرف بانک گواهی شده باشد.
    دارنده چک اعم از کسی که چک در وجه او صادر گردیده یا به نام او پشت‌نویسی شده یا حامل چک (در مورد چک‌های در وجه حامل) یا قائم مقام قانونی آنان.
    (تبصره (الحاقی ۱۳۶۷٫۳٫۱۰) مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام) دارنده چک می‌تواند محکومیت صادرکننده را نسبت به پرداخت کلیه خسارات و هزینه‌های وارد شده که مستقیما و به طور متعارف در جهت وصول طلب خود از ناحیه وی متحمل شده است، اعم از آنکه قبل از صدور حکم یا پس از آن باشد، از دادگاه تقاضا نماید. در صورتی که دارنده چک جبران خسارت و هزینه‌های مزبور را پس از صدور حکم درخواست کند، باید درخواست خود را به همان دادگاه صادرکننده حکم تقدیم نماید.
  • ماده ۳: (اصلاحی ۱۳۸۲٫۶٫۲) صادرکننده چک باید در تاریخ مندرج در آن معادل مبلغ مذکور در بانک محال علیه وجه نقد داشته باشد و نباید تمام یا قسمتی از وجهی را که به اعتبار آن چک صادر کرده، به صورتی از بانک خارج نماید یا دستور عدم پرداخت وجه چک را بدهد و نیز نباید چک را به صورتی تنظیم نماید که بانک به عللی از قبیل عدم مطابقت امضا یا قلم خوردگی در متن چک، یا اختلاف در مندرجات چک و امثال آن از پرداخت وجه چک خودداری نماید.
    هرگاه در متن چک شرطی برای پرداخت ذکر شده باشد، بانک به آن شرط ترتیب اثر نخواهد داد.
  • ماده ۳ مکرر: (الحاقی ۱۳۸۲٫۶٫۲) چک فقط در تاریح مندرج در آن و با پس از تاریخ مذکور قابل وصول از بانک خواهد بود.
  • ماده ۴: هر گاه وجه چک به علتی از علل مندرج در ماده ۳ پرداخت نگردد بانک مکلف است در برگ مخصوصی که مشخصات چک و هویت و نشانی کامل صادرکننده در آن ذکر شده باشد علت یا علل عدم پرداخت را صریحا قید و آن را امضاء و مهر نموده و به دارنده چک تسلیم نماید.
    در برگ مذکور باید مطابقت امضا صادرکننده چک با نمونه امضا موجود در بانک (در حدود عرف بانکداری) و یا عدم مطابقت آن از طرف بانک تصدیق شود.
    بانک مکلف است به منظور اطلاع صادرکننده چک، فورا نسخه دوم این برگ را به آخرین نشانی صاحب حساب که در بانک موجود است ارسال دارد.
    در برگ مذبور باید نام و نام خانوادگی و نشانی کامل دارنده چک نیز قید گردد.
  • ماده ۵: در صورتی که موجودی حساب صادرکننده چک نزد بانک کمتر از مبلغ چک باشد به تقاضای دارنده چک بانک مکلف است مبلغ موجود در حساب را به دارنده چک بپردازد و دارنده چک با قید مبلغ دریافت شده در پشت چک و تسلیم آن به بانک، گواهی‌نامه مشتمل بر مشخصات چک و مبلغی که پرداخت شده از بانک دریافت می‌نماید. چک مذکور نسبت به مبلغی که پرداخت نگردیده  بی‌محل محسوب و گواهی‌نامه بانک در این مورد برای دارنده چک جانشین اصل چک خواهد بود.
    در مورد این ماده نیز بانک مکلف است اعلامیه مذکور در ماده قبل را برای صاحب حساب ارسال نماید.
  • ماده ۶: بانک‌ها مکلفند در روی هر برگ چک نام و نام خانوادگی صاحب حساب را قید نمایند.
  • ماده ۷: (اصلاحی ۱۳۸۲٫۶٫۲) هرکس بزه صدور چک بلامحل گردد به شرح ذیل محکوم خواهد شد:
    الف- چنانچه مبلغ مندرج در متن چک کمتر از ده میلیون ریال باشد به حبس تا حداکثر شش ماه محکوم خواهد شد.
    ب- چنانچه مبلغ مندرج در متن چک از ده میلیون ریال تا پنجاه میلیون ریال باشد از شش‌ماه تا یک‌سال حبس محکوم خواهد شد.
    ج- چنانچه مبلغ مندرج در متن چک از پنجاه میلیون ریال بیشتر باشد به حبس از یک سال تا دو سال و ممنوعیت از داشتن دسته‌چک به مدت دوسال محکوم خواهد شد و در صورتی که که صادر کننده چک اقدام به صدور چکهای بلامحل نموده باشد مجموع مبالغ مندرج در متون چک‌ها ملاک عمل خواهد بود.
    تبصره (الحاقی ۱۳۸۲٫۶٫۲) این مجازات شامل مواردی که ثابت شود چک‌های بلامحل بابت معاملات نامشروع و یا بهره ربوی صادر شده، نمی‌باشد.
  • ماده ۸ (اصلاحی ۱۳۷۲٫۸٫۱۱) چک‌هایی که در ایران عهده بانک‌های خارج از کشور صادر شده باشند از لحاظ کیفری مشمول مقررات این قانون خواهند بود.
  • ماده ۹: در صورتی که صادرکننده چک قبل از تاریخ شکایت کیفری، وجه چک را نقدا به دارنده آن پرداخته یا به موافقت شاکی خصوصی ترتیبی برای پرداخت آن داده باشد یا موجبات پرداخت آن را در بانک محال علیه فراهم نماید قابل تعقیب کیفری نیست.
    در مورد اخیر بانک مذکور مکلف است تا میزان وجه چک حساب صادرکننده را مسدود نماید و به محض مراجه دارنده و تسلیم چک وجه آن را بپردازد.
  • ماده ۱۰: (اصلاحی ۱۳۷۲٫۸٫۱۱) هر کس با علم به بسته بودن حساب بانکی خود مبادرت به صدور چک نماید عمل وی در حکم صدور چک بی‌محل خواهد بود و به حداکثر مجازات مندرج در ماده ۷ محکوم خواهد شد و مجازات تعیین شده غیرقابل تعلیق خواهد بود.
  • ماده ۱۱: جرایم مذکور در این قانون بدون شکایت دارنده چک قابل تعقیب نیست و در صورتی که دارنده چک تا شش ماه از تاریخ صدور چک برای وصول آن به بانک مراجعه ننماید دیگر حق شکایت کیفری نخواهد داشت.
    منظور از دارنده چگ در این ماده شخصی است که برای اولین بار چک را به بانک ارائه داده است.
    برای تشخیص این که چه کسی اولین بار برای وصول چک به بانک مراجه کرده است، بانک‌ها مکلفند به محض مراجعه دارنده چک هویت کامل او را در پشت چک با ذکر تاریخ قید نمایند.
    کسی که چک پس از برگشت از بانک به وی منتقل گردیده حق شکایت کیفری نخواهد داشت مگر آنکه انتقال قهری باشد.
    در صورتی که دارنده چک بخواهد چک را به وسیله شخص دیگری به نمایندگی از طرف خود وصول کند و حق شکایت کیفری او در صورت بی‌محل بودن چک محفوظ باشد، باید هویت و نشانی خود را با تصریح نمایندگی شخص مذکور در ظهر چک قید نماید و در صورت بانک اعلامیه مذکور در ماده ۴ و ۵ را به نام صاحب چک صادر می‌کند و حق شکایت کیفری وی محفوظ خواهد بود.
    تبصره: هرگاه بعد از شکایت کیفری، شاکی چک را به دیگری انتقال دهد با حقوق خود را نسبت به چک به هر نحو دیگری واگذار نماید تعقیب کیفری موقوف خواهد شد.
  • ماده ۱۲ (اصلاحی ۱۳۸۲٫۶٫۲) هرگاه قبل از صدور حکم قطعی، شاکی گذشت نماید و یا اینکه متم وجه چک و خسارت تاخیر تادیه را نقدا به دارنده آن پرداخت کند، یا موجبات پرداخت وجه چک و خسارت مذکور (از تاریخ ارائه چک به بانک) را فراهم کند یا در صندوق دادگستری با اجراء ثبت تودیع نماید مرجع رسیدگی قرار موقوفی صادر خواهد کرد. صدور قرار موقوفی تعقیب در دادگاه کیفری مانع از آن نیست که دادگاه نسبت به سایر خسارت مورد مطالبه رسیدگی و حکم صادر کند.
    هرگاه پس از صدور حکم قطعی شاکی گذشت کند و یا اینکه محکوم علیه به ترتیب فوق موجبات پرداخت وجه چک و خسارات تاخیر تادیه و سایر خسارات مندرج در حکم را فراهم نماید اجرای حکم موقوف می‌شود و محکوم علیه فقط ملزم به پرداخت مبلغی معادل یک سوم جزای نقدی مقرر در حک خواهد بود که به دستور دادستان به نفع دولت وصول خواهد شد.
    تبصره (الحاقی ۱۳۸۲٫۶٫۲) میزان خسارات و نحوه احتساب آن بر مبنای قانون الحاق یک تبصره به ماده ۲ قانون اصلاح موادی از قانون صدور چک مصوب ۱۳۷۶٫۳٫۱۰ مجمع تشخیص مصلحت نظام خواهد بود.
  • ماده ۱۲ (اصلاحی ۱۳۸۲٫۶٫۲) در موارد زیر صادرکننده چک قابل تعقیق کیفری نیست:
    الف- در صورتی که ثابت شود چک سفید امضا داده شده باشد.
    ب- هرگاه در متن چک وصول وجه آن منوط به تحقق شرطی شده باشد.
    ج- چنانچه در متن چک قید شده باشد که چک بابت تضمین انجام معامله و یا تعهدی است.
    د- هرگاه بدون قید در متن چک ثابت شود که وصول وجه آن منوط به تحقق شرطی بوده یا چک بابت تضمین انجام معامله یا تعهدی است.
    ه‍- در صورتی که ثابت شود چک بدون تاریخ صادر شده و یا تاریخ واقعی صدور چک مقدم بر تاریخ مندرج در متن چک باشد.
  • ماده ۱۴: (اصلاحی ۱۳۷۲٫۸٫۱۱) صادرکننده چک یا ذینفع با قائم مقام قانونی آنها با تصریح به اینکه چک مفقود یا سرقت یا جعل شده یا از طریق کلاهبرداری یا خیانت در امانت یا جرائم دیگری تحصیل گردیده می‌تواند کتبا دستور عدم پرداخت وجه چک را به بانک بدهد. بانک پس از احراز هویت دستور دهنده از پرداخت وجه آن خودداری خواهد کرد و در صورت ارائه چک بانک گواهی عدم پرداخت را با ذکر علت اعلام شده صادر و تسلیم می‌نماید.
    دارنده چک می‌تواند علیه کسی که دستور عدم پرداخت داده شکایت کند و هرگاه خلاف ادعایی که موجب عدم پرداخت شده ثابت گردد دستور دهنده علاوه بر مجازات مقرر در ماده ۷ این قانون به پرداخت کلیه خسارات وارده به دارنده چک محکوم خواهد شد.
    تبصره ۱ (اصلاحی ۱۳۷۶٫۱۰٫۱۴) ذینفع در مورد این ماده کسی است که چک به نام او صادر یا ظهرنویسی شده یا چک به او واگذار گردیده باشد (یا چک در وجه حامل به او واگذار گردیده.
    در موردی که دستور عدم پرداخت مطابق این ماده صادر می‌شود بانک مکلف است وجه چک را تا تعیین تکلیف آن در مرجع رسیدگی یا انصراف دستوردهنده در حساب مسدودی نگهداری نماید.
    (تبصره ۲ (الحاقی ۱۳۷۲٫۸٫۱۱) دستور دهنده مکلف است پس از اعلام به بانک شکایت خود را به مراجع قضایی تسلیم و حداکثر ظرف مدت یکهفته گواهی تقدیم شکایت خود را به بانک تسلیم نماید در غیر این صورت پس از انقضا مدت مذکور بانک از محل موجودی به تقاضای دارنده چک وجه آن را پرداخت می‌کند.
    (تبصره ۳ (الحاقی ۱۳۷۶٫۱۰٫۱۴) پرداخت چک‌های تضمین‌شده و مسافرتی را نمی‌توان متوقف نمود مگر آنکه بانک صادرکننده نسبت به آن ادعای جعل نماید. در این مورد نیز حق دارنده چک راجع به  شکایت به مراجع قضایی طبق مفاد قسمت اخیر ماده ۱۴ محفوظ خواهد بود.
  • ماده ۱۵: دارنده چک می‌تواند وجه چک و ضرر و زیان خود را در دادگاه کیفری مرجع رسیدگی مطالبه نماید.
  • ماده ۱۶: رسیدگی به کلیه شکایات و دعاوی جزایی و حقوقی مربوط به چک در دادسرا و دادگاه تا خاتمه دادرسی، فوری و خارج از نوبت به عمل خواهد آمد.
  • ماده ۱۷: وجود چک در دست صادرکننده دلیل پرداخت وجه آن و انصراف شاکی از شکایت است مگر خلاف این امر ثابت گردد.
  • ماده ۱۸: (اصلاحی ۱۳۸۲٫۶٫۲) مرجع رسیدگی‌کننده جرائم مربوط به چک بلامحل،‌از متهمان در صورت توجه اتهام طبق ضوابط مقرر در ماده ۱۳۴ قانون آیین‌دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب (در امور کیفری) – مصوب ۱۳۷۸٫۶٫۲۸ کمیسیون قضایی مجلس شورای اسلامی- حسب مورد یکی از قرارهای تامین کفالت یا وثیقه (اعم از وجه نقد یا ضمانت‌نامه بانکی یا مال منقول و غیرمنقول) اخذ می‌نماید.
  • ماده ۱۹: در صورتی که چک به وکالت یا نمایندگی از طرف صاحب حساب اعم از شخص حقیقی یا حقوقی صادر شده باشد، صادرکننده چک و صاحب امضا متضامنا مسول پرداخت وجه چک بوده و اجراییه و حکم ضرر و زیان بر اساس تضامن علیه هر دو نفر صادر می‌شود. به علاوه امضاکننده چک طبق مقررات این قانون مسولیت کیفری خواهد داشت مگر اینکه ثابت نماید که عدم پرداخت مستند به عمل صاحب حساب یا وکیل یا نماینده بعدی او است،‌ که در این‌صورت کسی که موجب عدم پرداخت شده از نظر کیفری مسوول خواهد بود.
  • ماده ۲۰: مسولیت مدنی پشت‌نویسان چک طبق قوانین و مقررات مربوط کماکان به قوت خود باقی است.
  • ماده ۲۱: (اصلاحی ۱۳۷۲٫۸٫۱۲) بانک‌ها مکلفند کلیه حسابهای جاری اشخاصی را که بیش از یکبار چک بی‌محل صادرکرده و تعقیب آنها منجر به صدور کیفرخواست شده باشد بسته و تا سه سال به نام آنها حساب جاری دیگری باز ننمایند.
    مسولین شعب هر بانکی که به تکلیف فوق عمل ننمایند حسب مورد با توجه به شرایط و امکانات و دفعات و مراتب جرم به یکی از مجازات‌های مقرر در ماده ۹ قانون رسیدگی به تخلفات اداری توسط هیات رسیدگی به تخلفات اداری محکوم خواهند شد.
    تبصره ۱ (الحاقی ۱۳۷۲٫۸٫۱۱) بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است سوابق مربوط به اشخاصی را که مبادرت به صدور چک بلامحل نموده‌اند به صورت مرتب و منظم ضبط و نگهداری نماید و فهرست اسامی این اشخاص را در اجرای مقررات این قانون در اختیار کلیه بانک‌های کشور قرار دهد.
    تبصره ۲ (الحاقی ۱۳۷۲٫۸٫۱۱) ضوابط و مقرارت مربوط به محرومیت افراد از افتتاح حساب جاری و نحوه پاسخ به استعلامات بانک‌ها به موجب آیین‌نامه‌ای خواهد بود که ظرف مدت سه‌ماه توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تنظیم و به تصویب هیات دولت می‌رسد.
  • ماده ۲۲: (اصلاحی ۱۳۸۲٫۶٫۲) در صورتی که به متهم دسترسی حاصل نشود، آخرین نشانی متهم در بانک محال‌علیه اقامتگاه قانونی او محسوب می‌شود و هرگونه ابلاغی به نشانی مزبور به عمل می‌آید.
    هرگاه متهم حسب مورد به نشانی بانکی یا نشانی تعیین‌شده شناخته نشود با چنین محلی وجود نداشته باشد گواهی مامور به منزله ابلاغ اوراق تلقی می‌شود و رسیدگی به متهم بدون لزوم احضار متهم وسیله مطبوعات ادامه خواهد یافت.
  • ماده ۲۳: قانون چک مصوب خرداد ۱۳۴۴ نسخ می‌شود.

مشاوره حقوقی تلفنی

استفاده از این خدمت، به شما امکان ارتباط با وکلا و کارشناسان متخصص حقوقی را می دهد. پس از طرح موضوع از طرف شما، مشاور به ارائه راهکارهای مفید حقوقی پرداخته و اطلاعات پایه را در اختیار شما خواهد گذاشت. با استفاده از این مشاوره می توانید از قابلیت نتیجه گرفتن در پرونده خود مطمئن شده و سپس سایر اقدامات خود را انجام دهید. همچنین می توانید پیش از معامله برای کسب اطلاعات حقوقی از این خدمات استفاده نمایید. مشاوره حقوقی تلفنی در گروه وکلای یاسا به صورت رایگان بوده و گامی جهت ارتقای سطح علمی حقوقی هم میهنان عزیز در سراسر دنیا می باشد.

مزایای مشاوره حقوقی تلفنی

  • گفتگو با مشاوران حقوقی
  • رایگان
  • دسترسی سریع به مشاوران


مشاوره حقوقی حضوری

در صورتی که پرونده نیاز به بررسی و مطالعه توسط وکیل پایه یک داشته باشد و یا این که شما بخواهید انجام اقدامات حقوقی خود را به وکیلی متخصص، باتجربه و مورد اعتماد بسپارید، می توانید از خدمت مشاوره حقوقی حضوری استفاده کنید. این مشاوره به شما امکان استفاده از علم و تجربه وکیل پایه یک دادگستری را می دهد. با راهنمایی وکیل دادگستری می توانید شخصاً مراحل پرونده خود را طی نموده و یا در صورت قبول پرونده از طرف وکیل، در کوتاهترین زمان و با هزینه ای مناسب به نتیجه مطلوب برسید. در بیشتر موارد حقوقی، قضاوت در مورد پرونده قبل از بررسی مدارک آن، حتی توسط باتجربه ترین وکلا ممکن است اشتباهاتی در پی داشته باشد و مشاوره حضوری از این منظر راهکار مناسبی برای بررسی دقیق و تخصصی پرونده شما می باشد. بهتر است قبل از اقدام به هرگونه سرمایه گذاری و یا اقدام حقوقی از این مشاوره استفاده نموده و پیشگیری را جایگزین درمان مشکلات پیچیده حقوقی که بعضاً ممکن است باعث ضررهای مالی و آسیب های جسمی و روانی و اطاله وقت شود، نمایید. ویژگی متمایزکننده گروه وکلای یاسا از سایر مؤسسات در تخصصی بودن خدمات وکالت است. چرا که در این مجموعه هر پرونده ای به وکیل متخصص آن پرونده ارجاع می شود.

در پرونده های وصول مطالبات نیز همچون سایر پرونده ها، وکلای خانم و آقای متخصص و با تجربه قبول وکالت می نمایند. در عصر حاضر که عصر فناوری و تخصص است، بهتر است که در هر زمینه ای متخصص آن امر اقدام کند. در پرونده های وصول مطالبات از جمله چک نیز پیگیری پرونده توسط وکیل متخصص از مزایای زیادی برخوردار است. این امر باعث جلوگیری از طولانی شدن مراحل کار، حفظ منافع و حقوق موکل به نحو مطلوب،جلوگیری از رجوع موکل به دادگستری و انجام کلیه مراحل توسط وکیل دادگستری و درگیری کمتر طرفین و کاهش تنش موکل می شود.

مزایای مشاوره حقوقی حضوری

  • گفتگو مستقیم با وکیل پایه یک دادگستری
  • گفتگوی اختصاصی در زمان اختصاصی با وکیل
  • دریافت بهترین راهکار حقوقی بر اساس زمان
  • مستلزم تعیین وقت قبلی

پیگیری پرونده توسط وکلای با تجربه ی گروه وکلای یاسا

پس از برگذاری مرحله مشاوره حضوری در دفتر گروه وکلای یاسا در کمیسیونی متشکل از وکلای مجرب و متخصص،موضوع بررسی شده و بهترین راه حل برای آن پرونده انتخاب می شود.در صورتی که پرونده ای قابل نتیجه گرفتن نباشد،وکلای یاسا از ابتدا این موضوع را در نهایت صداقت به موکل اعلام کرده و از پذیرش این پرونده ها در دفترخودداری می نمایند. پیشینه درخشان پیروزی در پرونده ها در یاسا مؤید این امر می باشد.تحصیلات کلیه مشاوران و وکلای یاسا در مقاطع کارشناسی ارشد و دکترا از دانشگاه های معتبر دولتی بوده و مفتخر به داشتن سال ها تجربه موفق در عرصه وکالت می باشند. اعتقاد یاسا بر سریع و با کیفیت انجام شدن پرونده ها می باشد و وکلای یاسا پس از قبول پرونده در اسرع وقت اقدامات خود را آغاز کرده و پیگیری مستمر آن ها یکی از تمایزات یاسا با دفاتر دیگر می باشد.کلیه مراحل پرونده از طریق مشاوران و وکلا به اطلاع موکل می رسد.سعی یاسا بر این است که حضور موکل در دادگاه لازم نباشد،مگر این که قاضی حضور وی را لازم بداندگروه وکلای یاسا ، همیار و پشتیبان شماست، در این همیاری چتر امنیت و اطمینان بر کلیه روابط اجتماعی و تجاری شما سایه انداز است. آسایش و آرامش با وکلای گروه وکلای یاسا راهگشای شما در احقاق حداکثری حقوق در کلیه فعالیت ها می باشد.

ســـوال - اگر از کسی چکی داشته باشیم و صادر کننده چک فوت کند چک را چگونه می شود وصول کرد؟ اگر شخص به اندازه مبلغ چک دارایی نداشته باشد در آنصورت می توان از ورثه مبلغ چک را طلب نمود یا خیر؟

پـاسـخ - با ارایه چک  به بانک محال علیه میتوانید نسبت به وصول وجه چک اقدام نمایید.در صورت عدم کفایت وجه در حساب ایشان گواهی عدم پرداخت بگیریدلیکن در صورت نداشتن ترکه نمیتوانید از اموال ورثه چیزی را تملک نمایید.

ســـوال - بنده طی يک قرار داد پيمانکاری يک چک 100 ميليونی امانت به کارفرماي خود دادم تا پس از اتمام کار چکم را پس بگيرم اما در حين اجراي کار کمي با کار فرما به مشکل خورديم که موقع پول دادن اذيتم ميکرد و مانع انجام سريع کار مي شداز طرف ديگر مصالح ساختماني به شدت گران شد و بنده کلا ضرر کردم به همين دليل ديگر کار نکردم حالا کارفرما چک امانتي بنده را برگشت زده و در دادگستري پاکدشت شعبه 4 شکايت کرده و يک بار جلسه دادگاه تشکيل شده و وقت مجدد داده شده بود براي دو ماه ديگر که يا کمال تعجب ديديم که پشت سر تعيين وقت مجدد مامور آمد و حکم دادگاه که کاملا به ضرر من بود را به من ابلاغ کرد که بعدا که سوال کرديم گفتن وقت مجدد اشتباه بود. لطفا جواب دهيد؟

  1. راهنمايی کلی کنيد با توجه به اين که 20 روز مهلت تجديد نظر دارم
  2. آيا با توجه به اينکه کارگر هستم مينوانم دادخواست اعسار بدهم تا هزينه تجديد نظر خواهي مرا دچار مشکل نکند.
  3. با توجه به قانون جديد اگر اعسار بگيرم آيا باز هم کارفرما مي تواند مرا پس از قطعيت حکم به زندان بيندازد.
  4. آيا حق شکايت خيانت در امانت را دارم با توجه به اينکه پشت چک امانتي بودن قيد شده
  5. با فرض اينکه کلا محکوم بشوم بنده که 100 ميليون به کارفرما قرض ندارم اختلاف کاري ما 40 ميليون تومان است مابقي پولم که امانت است را چگونه بايد بگيرم آيا بعدا دادخواست جديد بايد بدهم  ؟

پـاسـخ - چکی که برای تضمین داده میشود و این موضوع به صراحت در چک قید شده از طریق کیفری قابل پیگیری نیست.در مورد اعسار از هزینه دادرسی باید دادخواستی تحت همین عنوان به دادگاه بدوی بدهید.اگر ثابت شود چک به صورت امانی بوده است و قرار بوده که مسترد شود و دارنده چک آن را به بانک برده و با ملاحظه سایر شرایط امکان طرح دعوی خیانت در امانت موجود میباشد.در صورت اثبات مقدار دین ما بقی مبلغ چک قابل استرداد است.موفق باشید.

ســـوال - اگر بنده حساب را مسدود کنم وشوهرم بدون اطلاع چک  بکشد این  که میشود چک بی محل وبرای خودم بد میشه  در ضمن  اگر شوهرم  چک وعده دار کشیده باشد تکلیف انها در صورت بستن حساب چیست؟

پـاسـخ - شما با در دست داشتن اصل دسته چک به بانک مراجعه نمایید .
ضمنا"تمامی چکها مطابق شماره سریال باید یا در دسته چک موجود باشد و یا لاشه شده باشد.
به هر حال بانک شما را به عنوان صاحب حساب می شناسد.

ســـوال - دو چک  مجموعاً به مبلغ 100میلیون تومان از فردی دارم که نزدیک 3ماه از تاریخ آنها گذشته است چگونه این چک را نقد کنم؟

پـاسـخ - به دو طریق:

  1. اجرای اسناد
  2. دادگاه (اگر تهران هستید باید از طریق اجرای اسناد اقدام نمایید).

ســـوال - زمان تسویه حساب با شرکت مدیر عامل چکی از شرکت دیگری که در آن شرکت هم مدیر عامل و صاحب امضا است به اینجانب دادند. 4 روز پیش که موعد چک بود جهت نقد کردن آن به بانک مراجعه کردم ولی حساب خالی بود پس از تماس با مدیر عامل گفتند فردای آن روز وجه را واریز میکنند که اینکار را نکردند و در نهایت گفتند پولی به حساب نمیریزند! میخواستم ببینم اگر چک را برگشت بزنم و شکایت کنم آیا میتوانم وجه چک را بگیرم؟ و در شکایت نامه چه چیزی باید بنویسم؟ (چک دو امضاء  است و شرکتش هم سهامی خاص است)

پـاسـخ - به شما پیشنهاد می شود با گروه وکلای یاسا تماس بگیرید تا در صورت امکان از امتیاز شکایت کیفری استفاده نمایید.

ســـوال - من وامی از بانک گرفته بودم و چون موعد پرداخت رسیده بود من مبلغی برای پرداخت نداشتم.
توسط یکی از اقوام پیشنهادی شد که این مبلغ رو از کسی قرض گرفته و در عوض یک برگ چک  حامل بدون تاریخ برای فردی که میخواهد پول را بدهد صادر کنم.
من مبلغ چک را نوشتم و به صورت حامل به کسی که واسطه بود مبلغ را بگیرد دادم تا به فرد مورد نظر بدهد و پول را بگیرد.
بعد مدتی فرد واسطه مدعی شد که از فرد مورد نظر میخواهد پول بگیرد چک را به او داده و فرد را نتوانسته پیدا کند.
بنده از چک دو برگ کپی گرفتم و به دلیل ترسی که داشتم که فرد بدون اینکه پول را نداده و چک را برگشت بزند و مدعی شود که با من داد و ستد دارد با موضوع اینکه یک برگ از چک بنده گم شده به طور کامل حسابم را بستم.
با اینکه حسابم را بستم و کپی از برگ چک دارم سوال من این است:

  1. آیا فرد میتواند مدعی شود که با من داد و ستد دارد و من حسابم را بسته ام؟
  2. من چک بدون تاریخ دادم و اگر فرد خودش چک را تاریخ بزند با کپی آن میتوانم با افرادی که متخصص خط هستند و خط را تشخیص دهند و فرد را به جرم کلاهبرداری متهم کرد؟
  3.  از زمان صدور برگ چک تا چند سال اعتبار دارد که طرف پول را برداشت کند و بعد چند سال اعتبار چک از بین میرود.

به صورت کلی اگر مشکلی نیست با بستن حساب و کپی از برگ چک. ولی اگر ممکن است طرف در آینده با این برگ چک برای من مشکلی ایجاد کند لطفا من را راهنمایی کنید؟

پـاسـخ - اثبات این امر که چک  بدون تاریخ صادر شده، فقط امکان شکایت کیفری دارنده از صادرکننده را منتفی می سازد و از آنجایی که صرف وجود چک در دست دارنده، بدون اهمیت منشأ صدور چک، دلیل بر بدهکار بودن صادر کننده میباشد، تأثیری در دعوای حقوقی مطالبه ی وجه چک ندارد. قبل از هر اقدامی توسط وی، بهتر است شما از ایشان به اتهام خیانت در امانت(سوء استفاده از سفید امضاء) شکایت کیفری نموده؛ همچنین ارائه ی دادخواست استرداد لاشه ی چک به دادگاه حقوقی نیز ممکن است. جهت اثبات ادعاهای خود در خصوص بدون تاریخ بودن چک و همچنین دارا شدن بلاجهت طرف مقابلتان، می توانید به شهادت شخص واسطه، البته اگر حاضر به ادای شهادت شود، متوسل شوید. مطالبه ی وجه چک از شخص صادرکننده محدود به مدت زمان خاصی نیست. لیکن در خصوص شکایت کیفری، در قانون محدودیتهایی لحاظ گردیده؛ از جمله محدود کردن مهلت اقامه ی شکایت کیفری به مدت زمان شش ماهه از تاریخ صدور چک یا از تاریخ صدور گواهی برگشت توسط بانک.

ســـوال - اگر کسی بابت بدهکاریش چکی صادر کنه وبه طلبکارش بده ولی در سررسید چک به بانک مراجعه کنه واعلام مفقود شدن چک مورد نظر بکنه چه اقدامی میشه کرد؟آیا مصداق کلاهبرداری یا عنوان دیگه ایی داره؟

پـاسـخ - خیر - دارنده ی چک می تواند به بانک مراجعه کند و جهت وصول ان اقدام نماید. صادرکننده ی چک باید اثبات کند که چک مفقود شده و ارتباط تجاری مستقیم یا معی الواسطه با دارنده ی چک ندارد و لکن اگر اثبات گردد که چک مفقودی نبوده، صادر کننده به دلیل اعلام مفقودی و مسدود نمودن حساب، قابل تعقیب کیفری می باشد.

ســـوال - 55 میلیون تومان طلب داشتم و طی یک صورت جلسه توافق کردیم با حضور وکیل مرضی که بدهکار ماهانه قسطی بدهی را بپردازد و در صورت پرداخت نکردن به موقع اقساط توافقنامه ملغی و بنده میتوانم هر گونه اقدامی نسبت به باقیمانده  طلبم از چکها و سفته های پشتوانه داشته باشم بدهکار اقساط را به موقغ نپرداخت و یه وکیل مرضی مراجعه کردم تا چکها را که امانت دستش بود بگیرم ولی وکیل امتناع میکند و میگوید باید اظهارنامه کتبی به من بدهید و بگویید تا به حال جقدر به شما پرداخت کرده و از چه تاریخی بقیه اقساط راپرداخت نکرده تا به او ابلاغ کنم و نمیگوید چقدر زمان میبرد به علاوه این که وکیل مدعی است بدهکار حق الزحمه او را پرداخت نکرده و وکیل از من شاکی اشت آیا وکیل باز هم نسبت به بدهکار وکیل مرضی است؟
آیا این اظهارنامه لازم است ؟(در توافقنامه صحبتی از اظهارنامه نشده فقط نوشته شده در صورت پرداخت نکردن اقساط این توافقنامه ملغی است)
من میخواهم سفته ها را خرج کنم با این اظهارنامه بعداً مشکلی برای بنده  پیش نمی آید؟

پـاسـخ - اظهارنامه در واقع سند و مدركيست مبني بر مطالبه طلب از جانب بستانكار و عدم پرداخت از سوي بدهكار و تاريخ نيز در آن درج شده است.اينكه شخص مقابل حق الوكاله وكيل را پرداخت نكرده است مسئله ای بين خودشان است كه بايد حل و فصل كنند.

ســـوال - چک بلامحلی را بابت یک معامله از شخصی دریافت کرده ام  که تقریبا دوسال پیش بصورت غیابی منجر به صدور حکم محکومیت صادر کننده چک شده است ولی تا کنون موفق نشده ام مال یا دارایی از مشارالیه به دادگاه معرفی نمایم. لذا:

  1. آیا قانون امکانی را برای استعلام از مراجع مطلع مانند ثبت اسناد ، اداره ثبت پلاک خودرو، بانک مرکزی و ... جهت احقاق حقوق مال باختگان دیده است و آیا می توان از قاضی پرونده چنین تقاضایی نمود؟
  2. صرفنظر از مورد فوق ، اینجانب چگونه می توانم دستور ممنوع الخروجی صادرکننده چک  بلامحل را دریافت کنم؟

پـاسـخ - در خواست خود را به شعبه صادر کننده رای ارایه دهید. به عنوان مثال می توانید در خواست نمایید دادگاه از شعبه سرپرستی بانک صادرات در شهر تهران استعلام نماید آیا خوانده حسابی در این بانک دارد.

ســـوال - آیا میشود به جای به اجرا گذاشتن کل مبلغ چک مبلغ بستانکاری که کمتر از مبلغ چک است به اجرایی ثبت اسناد و املاک  گذاشت؟

پـاسـخ - شما می توانید به استناد چک مبلغی کمتر از وجه مندرج در چک را از مراجع ذیربط مطالبه نمایید.

ســـوال - آیا شخصی می تواند به جای دارنده چک اقدام به وصول و برگشت زدن چک نماید؟

پـاسـخ - بله  چک را هر کس برگشت زده می توانداقامه دعوی نمایید.

ســـوال - در صورتی که تاریخ چک  با تاریخ تنظیم قرارداد متفاوت باشد از چه طریقی می توان اقدام نمود؟

پـاسـخ - در دعاوی مربوط به چک، اصولاً منشأ صدور چک اهمیتی ندارد و صرف وجود امضای صادرکننده روی چک، وی را موظف و متعهد نسبت به پرداخت وجه آن در حق دارنده می نماید.

ســـوال - چکی که حواله کرد آن خط خورده اگر شخص دیگری آنرا برگشت بزند آیا می تواند بر علیه صادره کننده چک شکایت کند؟

پـاسـخ - شکایت کیفری نمی توانید بنمایید از طریق حقوقی هم بعضی شعبات قبول می نمایند و برخی قبول نمی کنند.

ســـوال - اگر یک چک بابت تضمین داده شده باشد جهت جلوگیری برای وصول چه اقدامی باید صورت گیرد؟

پـاسـخ - در مورد اسنادی مانند چک  ، قانون چک و قانون صدور چک بیان دارد که داشتن هر نوع سندی در دست فرد نشانگر مدیون بودن  صادر کننده آن است و با توجه به مبلغ آن دارنده می توانند کل آن را مطالبه نماید مگر اینکه شما بتوانید با داشتن شاهد یا مدرک و سندی ثابت نمایید فقط نیمی از آن را بدهکار بوده اید.

ســـوال - اینجانب برای تسویه حساب واگذاری سهام خود به شرکا دو فقره چک  از حساب جاری شرکت (حقوقی) در یافت کرده ام که در آنها عبارت حواله کرد خط خورده است. آیا می توانم چک ها را بدون ظهر نویسی در اختیار شخص ثالث قرار دهم. و آیا در صورت ظهر نویسی و عدم تامین وجه چک مسئولیت پرداخت با اینجانب است یا با صاحب حساب چک؟

پـاسـخ - خط زدن عبارت "حواله کرد" در متن چک، ظاهراً نشانگر عدم رضایت صادرکننده به انتقال چک از سوی دارنده(شما) می باشد و در مورد انتقال بدون ظهرنویسی، چنانچه شخص ثالث با ارائه ی دلیل یا شاهد مبنی بر دریافت چک از شما بتواند این موضوع را ثابت کند، مسئولیت پرداخت وجه چک بر عهده ی شماست، نه صادرکننده. البته لازم به ذکر است در این خصوص(قابل انتقال بودن یا نبودن چنین چکی) اختلاف نظر بوده و رویه دادگاه ها در این امر، کاملاً متفاوت از هم می باشد. اگر انتقال از طریق ظهریسی انجام شود، باز هم به نظر می رسد دادگاه صاحب حساب را مسئول ندانسته و هرچند چک به دلیل عدم رعایت مقررات قانونی در انتقال، صرفا جنبه ی تجارتی خود را از دست داده و لیکن به عنوان سندی عادی علیه شما قابلیت استناد دارد، مسئولیت پرداخت آن بر عهده ی شما خواهد بود.

ســـوال - چک ضمانت داری که چند روزبعد موعد برگشت خورده بایدچکارکنیم تاموجب ضرر واسم نشه؟

پـاسـخ - چک ضمانتی اصولاً تاریخ ندارد واگر تاریخ داشته باشد متن چک مهم است و اینکه مرتبط با قراردادهست یا خیر در واقع چک ضمانتی صرفاً جنبه حقوقی دارد.

ســـوال - طریقه شکایت در خصوص صدور چک بلامحل؟

پـاسـخ - اگر چکی پس از برگشت از بانک به شخص دیگری منتقل شود حق شکایت کیفری از بین می رود مگر در صورت قهری بودن این انتقال. و چنانچه دارنده ی چک که اقدام به برگشت زدن چک نموده،بخواهد حق شکایت کیفری اش محفوظ بماند می تواند به شخص دیگری نمایندگی جهت وصول بدهد و این نمایندگی را در ظهر چک قید نماید. در غیر اینصورت تحت هیچ عنوان پس از انتقال حق شکایت کیفری توسط منتقل الیه متصور نیست .

ســـوال - چندی پیش جهت کار تجاری از شخصی 15 میلیون تومان پول نقد گرفته ودر قبال ان چکی دادم. پس دادن پول به شخصی که به او چک داده بودم طول کشید و موجب مشاجره بنده با او شد بنده پول را به حسابش واریز کردم واز وی چک خود را مطالبه میکند و سر لجبازی چک را پس نمیدهد.حال تکلیف چیست ؟

پـاسـخ - اگر رسید و مدرکی داشته باشید که پول را به حسابش واریز نموده اید می توانید از طریق محاکم برای اخذ چک اقدام نمایید البته بهتر بود پول را به صندوق دادگستری می سپردید و از آن طریق اقدام می کردید.

ســـوال - در بالای هر چک تاریخ میخورد .که این میشود تاریخ چک.تاریخ صدور چیست و در کجای چک نوشته میشود؟

پـاسـخ - تاریخی که در چک درج می شود همان تاریخ صدور است. تاریخ صدور،در ته چک که در دسته چک میماند ثبت میشود.

ســـوال - بنده تعدادی چک در وجه صاحبخانه دوستی نوشته بودم ودر تمامی چک ها قید شده بود که بابت اجاره کدام ماه هستند (برای مثال: در وجه: آقای فلان - بابت اجاره ماه دهم) در صورتی که قرارداد ملک به نام همان دوستم می باشد. الان دوستی ما بهم خورده است و ایشان حاضر به تسلیم چک های باقی مانده من نیستند. بنده با صاحبخانه شان تماس گرفتم و گفتم که چک های مرا از ایشان قبول نکند. الان سوال من اینجاست که در این حالت بهترین کاری که می توانم انجام دهم که از سو استفاده خود این فرد یا صاحبخانه اش جلوگیری شود چیست؟ در بانک برای چک ها اعلام مفقودی کنم؟  در ضمن: هیچ گونه رسیدی برای چک ها گرفته نشده است؟

پـاسـخ - شکایت مبنی بر خیانت در امانت

ســـوال - اعلام مفقودی ومسدود نمودن حساب به دروغ تحت چه عنوانی قابل شکایت است؟چه عنوانی باید در شکواییه نوشته شود؟کلاهبرداری؟

پـاسـخ - با توجه به ماده 14 و 7 قانون صدور چک اگر صاحب حساب به دروغ اعلام کند که چک مفقود گردیده و درخواست عدم پرداخت آنرا از بانک بنماید به کلیه خسارت وارده به دارنده چک و همچنین باتوجه به مبلغ طبق ماده 7 این قانون به حبس محکوم می گردد صدور چک بلامحل

ســـوال - چک بایستی دارای چه شرایطی باشد تا بتوان از لحاظ کیفری یگیری نمود؟ چک به روز باشد یعنی چی؟ یعنی در همان روز صادر و در همان تاریخ به بانک برده شود؟ اصل بر کیفری بودن چک است یا باید آنرا ثابت کرد؟

پـاسـخ - مطابق قانون چک در صورتی می توان از طریق کیفری اقدام نمود که چک به صورت ضمانت و یا تحقق شرطی نبوده و یا بدون تاریخ و یا تاریخ واقعی صدور چک مقدم بر تاریخ مندرج در چک نباشد و یا به صورت سفید امضا نبوده باشد و همچنین می بایست ظرف 6 ماه از تاریخ صدور برای اخذ وجه آن وهمچنین ظرف شش ماه از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت شکایت نماید یعنی بعد از گذشت این یک سال دیگر از طریق کیفری نمی توان اقدام نمو. در صورت وجود هر یک از این موارد از طریق کیفری نمی توان اقدام نمود.

ســـوال - آیا چکی که تاریخ ندارد را می توان مطالبه نمود؟

پـاسـخ - شما فقط از طریق حقوقی می توانید چک را مطالبه نمایید. از لحاظ کیفری به دلیل اینکه چک بدون تاریخ بوده و در آن شرطی قید شده نمی توانید اقدام نمایید .

ســـوال - فردی مقداری پول به من بدهکار بود و برای اینکه پول را به تاخیر بیاندازد به شکل دزدی یک برگ چک مرا دزدید و از آن پس هر وقت پول خویش را طلب نمودم گفت یک برگ چکت دستمه زیاد سر به سرم نزار واگرنه آن را به اجرا در می آورم. متاسفانه نه توانایی بازپسگیری چک از ایشان را دارم نه مدرکی دال بر اثبات دزدین چک توسط ایشان. حال چگونه می توانم نسبت به مطالبه چک که دغدغه بزرگم شده از ایشان طبق قانون اقدام نمایم؟

پـاسـخ - شما می توانید با مراجعه به بانک اعلام مفقودی نمایید.

ســـوال - بنده چند فقره چک با تاریخ مشخص به عنوان امانت به دوستم دادم و دوستم چکها را به بانک برده و برگشت زده است چگونه و چه شکایتی را مطرح کنم؟

پـاسـخ - وجود چک  در دست هرشخصی دلیل بر طلبکار بودن ایشان وبدهکار بودن شماست پس اگر دلیلی بر امانت دادن چک ها دارید ارا ئه کنید تا ضمن بررسی پاسخ مناسب به شما داده شود.

ســـوال - چک به روز باشد یعنی چی؟در خصوص پیگیری چک از طریق کیفری یکی از شروط این است که چک به روز باشد. آیا منظور این است که تاریخ صدور و ارائه به بانک یکی باشد؟

پـاسـخ - تاریخ صدور با تاریخ مندرج در چک باید یک تاریخ باشد.

ســـوال - اگر چکی به صورت حامل داده شده باشد می توان علیه صادر کننده آن شکایت نمود؟ آیا در این پرونده، تفاوتی هست میان اینکه چک به نام خود اینجانب صادر شده باشد با اینکه چک حامل باشد؟ ضمنا تاریخ ابلاغ این حکم به بنده 19/11/1391 میباشد.

پـاسـخ - درخصوص تجدیدنظر تا تاریخ 12/10 مهلت دارید و اما در مورد سوال دوم اگر در دادگاه اثبات شده باشد که چک در برابر فروش زمین متعلق به شما بوده است نه فرقی ندارد و فقط تفاوت آنها در این است که اگر حامل باشد دارنده آن هرکس باشد می تواند آنرا مطالبه کند ومقصود قسمت آخر رای هم این بوده که به دلیل حامل بودن چک شما بعد از اینکه رای صادر گردیده و قطعی شد شما دارنده آن محسوب می شوید و تا قبل از آن بنگاهدار دارنده آن بوده است

ســـوال - اینجانب چکی جهت ضمانت به فردی دادم که داخل چک هیچ نامی از ضمانت نبرده ولی مشخصات آن در قرارداد کاری ثبت شده .بعد از بیرون آمدن از سرکار چک من را به اجرا تبت گذاشت در حالی که تمام مبلغ آن را طلب نداشت من رفتم وحسابم را تسویه کردم در حالی که یک شاهد دارم البته فرد دیگری هم شاهد آن بود که فکر نکنم به رغبت بیاید شهادت دهد.آیا میتوانم او را مجبور کنم بیاید شهادت دهد- خلاصه من تسویه کردم ولی او چک من را از اجرا ثبت در نیاورد حال میخواهم شکایت کنم تا چک را پس بگیرم خواهشمندم راهنمایی کنید چون هر کاری کردم دادخواست استرداد چک- یا شکایت حیانت در امانت نتونستم نامه ای از دادگاه بگیرم جهت توقف اجرا چون اگر عملیات اجرا را متوقف نکنم تا بیایم ثابت کنم که من تسویه کرده ام  اموالم توقیف میشود-روال توقف اجرا ثبت چگونه است؟

پـاسـخ - اول دادخواست اعتراض به عملیات ثبتی و بدوا توقف عملیات اجرایی به دادگاه بدهید.دوم:دعوی خیانت در امانت را با ارائه مدارک وشهود مطرح و تقاضای پیگرد قانونی وی را نمایید.