پرداخت نفقه بر اساس شرع و شرایط دریافت آن چگونه است؟

شرع

قانون و شرع کشورمان بر اساس مبانی دین مبین اسلام پایه ریزی شده است و تلاش نموده که به ابعاد مختلف حاکم بر زندگی اجتماعی و شخصی عموم مردم جامعه بپردازد. همانطور که مستحضرید زندگی ما انسان‌ها متاثر از مجموعه قوانین و مقررات جاری کشور می‌باشد که از جهات گوناگون بایستی مورد توجه عموم مردم جامعه قرار گیرد. یکی از بخش‌‌هایی که شرع و مقررات به صراحت پیرامون حقوق و تکالیف اشخاص تعیین و تکلیف نموده است؛ مبحث ازدواج و عقد نکاح می‌باشد.

میزان نفقه چگونه محاسبه می‌شود؟

ما می‌دانیم که در طی عقد نکاح، زن و مرد به صورت شرعی و قانونی به زوجیت یکدیگر در می‌آیند و پس از جاری شدن صیغه عقد نکاح، بر طرفین لازم است که نسبت به تکالیف و حقوق خود اطلاع کافی داشته باشند و در آنجا آنها تلاش نمایند.

یکی از حقوق زوجه در طی عقد و نکاح، حق نفقه بوده که در زمره تکالیف اساسی زوج قرار داده شده است. به تعبیر ساده‌تر نفقه حق زوجه بوده و مرد مکلف است در تهیه و تامین آن تمام تلاش خود را به خرج دهد.

شرع

بر اساس ماده ۱۱۰۷ قانون مدنی نفقه اینگونه تعریف شده است: «نفقه عبارت است از همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن از قبیل مسکن، البسه، غذا، اثاث منزل و هزینه‌های درمانی و بهداشتی و خادم در صورت عادت یا احتیاج به واسطه نقصان یا مرض.

۱. ارکان و اجزائی که برای نفقه در ماده ۱۱۰۷ ق. م . آمده نمونه و مثال است و جنبه انحصاری ندارد و شوهر باید، به عنوان ریاست خانواده، تامین معاش زن و فرزندان خود را عهده دار شود و تعیین نیازهای مادی هر زندگی با عرف است.

۲. هزینه‌های درمان و دارو و نظافت زن جزو نفقه و بر عهده شوهر است.

۳. بنظر می‌رسد که معیار تعیین میزان نفقه وضع زن در خانواده تشکیل شده از او و شوهر است نه خانواده پدری زن.

۴. مالی که به عنوان نفقه و برای مصرف در اختیار زن قرار داده می‌شود و با انتفاع از بین می‌رود ملک او است. ولی درباره اموالی که در برابر انتفاع باقی می‌ماند، هر گاه در دید عرف تسلیم مال به عنوان بخشش باشد ( مانند هدایا ، لباس ، زیورهای زنانه ) ملک زن است، و در مورد خانه و اثاث منزل تنها اذن انتفاع به زن داده می‌شود.»

کارشناسان حقوقی گروه وکلای یاسا در مطالب آموزشی قبلی به ابعاد مختلف مربوط به موضوع نفقه پرداخته‌اند که شما می‌توانید با مراجعه به بخش‌های دیگر وب سایت گروه وکلای یاسا، از آنها مطالعه نمایید.

در این مطلب آموزشی؛ کارشناسان حقوقی گروه وکلای یاسا به دنبال آگاهی بخشی و صحبت در خصوص مبحث مربوط به چگونگی محاسبه میزان نفقه‌ی زن از جانب محاکم قضایی می‌باشند.

ما می‌دانیم که پس از شکایت و مطالبه نفقه از جانب زوجه، قاضی با توجه به موارد گوناگون اقدام به تعیین میزان نفقه زوجه نموده و زوج را مکلف به پرداخت آن می‌نماید.

با ما در گروه وکلای یاسا همراه باشید…

چگونگی محاسبه میزان نفقه

به طور کلی رویه قضایی و دستورالعمل ثابتی پیرامون محاسبه نفقه زوجه وجود ندارد و قاضی برحسب تشخیص و نظر خود بر مبنای ابعاد مختلف مربوط به زندگی شخصی و اجتماعی زوج و زوجه اقدام به تعیین نفقه نهایی می‌نماید.

ساز و کار قانونی برقرار در محاسبه میزان نفقه، با توجه به شئونات خانوادگی زوجه، عرف جامعه و عادت همشهری ها، نفقه زوجه‌های همسان و شرایط اقتصادی مرد می‌باشد. در صورتی که توافق زوجین در میزان نفقه انجام نپذیرد، دادگاه با نظر کارشناسی، اقدام به تعیین نفقه و صدور حکم پرداخت نفقه می‌نماید.

شرایط پرداخت نفقه بر اساس شرع و قانون چگونه می‌باشد؟

طبق اصول دین مبین اسلام و شرع به محض جاری شدن عقد نکاح دائم بین زن و مرد، مرد مکلف به پرداخت نفقه به زوجه بوده و در صورت امتناع از این امر مرتکب جرم شده و این حق برای زوجه وجود دارد که نسبت به اقدامات قانونی مبادرت ورزد. مهم‌ترین شرایطی که پرداخت نفقه را از جانب مرد ساقط می‌نماید؛ بحث عدم تمکین زن می‌باشد. بر اساس شرع اسلام و قانون کشورمان؛ تمکین از دو نوع خاص و عام تشکیل شده که زوجه بایستی در انجام آن تلاش نماید.

این مطلب را از دست ندهید:  بیمه اجباری چیست و دارای چه شرایط و قوانینی می باشد و عوامل رافع مسؤولیت چه هستند؟

در خصوص تمکین عام و خاص مطالب زیادی از طریق وب سایت گروه وکلای یاسا ارائه شده است که شما می توانید با مراجعه به آن از ابعاد حقوقی این موضوع اطلاع کافی را به دست آورید.

ماده ۱۱۰۸ قانون مدنی: « هرگاه زن بدون مانع مشروع از ادای وظایف زوجیت امتناع کند، مستحق نفقه نخواهد بود.»

ضمانت اجرایی پرداخت نفقه از جانب مرد

همانطور که عنوان نمودیم و براساس قانون و شرع مرد به محض جاری شدن عقد نکاح، مکلف به پرداخت نفقه به زن می‌باشد و قانونگذار جهت ضمانت اجرایی پرداخت نفقه؛ این حق را برای زوجه محفوظ نگاه داشته است که در صورت عدم پرداخت نفقه از جانب مرد، اقدام به شکایت کیفری و یا حقوقی نماید.

در بحث شکایت حقوقی، زوجه با تنظیم دادخواست حقوقی با عنوان عدم پرداخت نفقه از جانب همسرش از دادگاه می‌خواهد که نسبت به احقاق حقش اقدام نماید و در طی شکایت کیفری زوجه به دلیل عدم پرداخت نفقه از جانب زوج، از دادگاه تقاضای مطالبه نفقه و تعقیب کیفری زوج را مطالبه می‌نماید.

شرع

شکایت حقوقی و شکایت کیفری بابت عدم پرداخت نفقه از جانب زوج نیازمند بررسی ابعاد مختلف حقوقی و قانونی می‌باشد که لازم است از مشاوره حقوقی و یا وکیل مطالبه نفقه استفاده نمایید.

ماده ۶۴۲ قانون مدنی: « هرکس با داشتن استطاعت مالی نفقه زن خود را در صورت تمکین ندهد یا از تعدیه نفقه سایر اشخاص واجب النفقه امتناع نماید، دادگاه او را از سه ماه و یک روز تا پنج ماه حبس محکوم می‌نماید.»

چگونگی پرداخت نفقه پس از طلاق

به طور کلی در طلاق رجعی در هنگام عده (۳ ماه و ۱۰ روز بعد از جاری شدن صیغه طلاق) زوج بایستی به زوجه نفقه پرداخت نماید و در صورتی که طلاق به دلیل عدم تمکین و عدم اطاعت زوجه جاری گشته باشد، نفقه‌ای به زوجه تعلق نخواهد گرفت. همچنین؛ در طلاق بائن و در فسخ نکاح نیز نفقه ای به زن تعلق نمی‌گیرد.

ماده ۱۱۰۹ قانون مدنی: « نفقه مطلق رجعیه در زمان عده بر عهده شوهر است مگر اینکه طلاق در حال نشوز واقع شده باشد لیکن اگر عده از جهت فسخ نکاح یا طلاق بائن باشد، زن حق نفقه ندارد مگر در صورت حمل از شوهر خودم که در این صورت تا زمان وضع حمل حق نفقه خواهد داشت.»

نفقه در عده وفات چگونه پرداخت می‌شود

به طور کلی در صورتی که زوج در طول عقد نکاح فوت نماید؛ نفقه از محل اموال و سرمایه‌های به جا مانده وی بایستی پرداخت شود. نفقه همچون مهریه، دین ممتاز بوده و قبل از تقسیم ارث به جا مانده از متوفی بایستی، وراث نسبت به پرداخت آن اقدام نمایند.

شرع

در قانون مدنی در این خصوص به صراحت تعیین و تکلیف شده است.

نفقه در عقد موقت یا همان صیغه موقت به چه صورت است

اساساً در شرع و قانون نفقه برای زوجه در طی عقد موقت یا همان صیغه موقت لحاظ نشده است مگر آنکه زوج و زوجه توافقی در رابطه با پرداخت نفقه انجام داده و در صیغه نامه قید نمایند. بنابراین در صورتیکه در عقدنامه موقت در خصوص مهریه نفقه زوجه تعیین و تکلیف شده باشد، مرد مکلف به پرداخت نفقه زوجه است.

شما می‌توانید ابهامات و سوالات خود را از طریق پل‌های ارتباطی، با کارشناسان ما در میان بگذارید.

  • googleplus
  • twitter
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

معتقدم؛ عدالت در تمامی ابعاد، حق مردم و اجرای عدالت تکلیف حکومت است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مشاوره تخصصی با وکلای پایه یک دادگستری ۸۷۱۳۲ - ۰۲۱رزرو وقت مشاوره