• صفحه خانگی
  • <
  • قوانین
  • <
  • قرار منع تعقیب : تصمیم نهایی مقامات دادسرا در این باره و بررسی نقض آن

قرار منع تعقیب : تصمیم نهایی مقامات دادسرا در این باره و بررسی نقض آن

  • توسط تحریریه گروه وکلای یاسا
  • ۹ ماه قبل
  • ۱۸
قرار منع تعقیب

برای بررسی قرار منع تعقیب ابتدا باید بدانید که بیشتر پرونده‌های کیفری پس از آنکه در دادسرا توسط بازپرس، دادیار یا دادستان مورد رسیدگی قرار گرفت با تکمیل پرونده و انجام تحقیقات مقدماتی با تنظیم کیفرخواست در دادگاه صلاحیت دار مورد رسیدگی قرار می‌گیرند الا در پاره‌ای از جرایم مانند جرایم ارتکابی از سوی اطفال یا جرایمی چون زنا و لواط که این پرونده‌ها مستقیماً در دادگاه مورد بررسی قرار می‌گیرند.

از آغاز فرایند رسیدگی و مطرح شدن پرونده ای در دادسرا تا زمانی که تحقیقات مقدماتی پایان یابد قرارهای مختلفی از طرف مقامات قضایی صادر می شود که بعضی از آنها به منظور تعیین تکلیف دسترسی به متهم و بعضی دیگر برای تکمیل تحقیقات و بعضی نیز مربوط به پایان تحقیقات است؛

بطور خلاصه قرارهایی که بعد از پایان تحقیقات مقدماتی صادر می شود«قرار نهایی» نامیده می شود. قانون آیین دادرسی کیفری قرار را تعریف نکرده است لیکن قانونگذار در ماده ۲۹۹ ق.آ.د.م مصوب ۱۳۷۹ به تعریف ضمنی قرار پرداخته است.

چنانچه رأی دادگاه راجع به ماهیت دعوی و قاطع آن به طور جزئی یا کلی باشد حکم و در غیر اینصورت قرار نامیده می شود.

بنابراین عموماً پس از اعلام جرم یا اعلام شکایت، پرونده در دادسرا تشکیل می‌شود و با انجام تحقیقات مقدماتی یعنی: اخذ شکایت شاکی، تحقیق از متهم و مطلعین و شهود واقعه، بررسی گزارش پلیس، معاینه و تحقیق محلی، کشف و ضبط اموال حاصل از جرم، انجام آزمایش‌های لازم بر آلات و ادوات جرم و جلب نظر اهل خبره و کارشناس و … بازپرس یا دادیار مکلف است نسبت به پرونده اتخاذ تصمیم نهایی کند.

قرار منع تعقیب

تصمیم نهایی مقامات دادسرا به شرح ذیل احصاء می‌شود:

قرار منع پیگرد: اگر قاضی دادسرا به این نتیجه برسد که متهم عمل انتسابی را مرتکب نشده و دلایل برای توجه اتهام به او کافی نیست قرار منع پیگرد صادر می‌کند و نیز هنگامی که عمل متهم فاقد وصف کیفری است قرار منع پیگرد صادر می‌شود. با مثالی این مطلب را توضیح می‌دهیم:

فرض کنیم نادر به اتهام کلاهبرداری از شرکت بیمه تحت تعقیب قرار می‌گیرد و با بررسی شکایت شرکت بیمه و مدافعات متهم و … قاضی به این نتیجه می‌رسد که نادر مرتکب این عمل نشده است و یا اینکه نادر به اتهام عدم بازپرداخت بدهی‌اش با شکایت شاکی تحت تعقیب قرار می‌گیرد حال آنکه برابر قوانین، عدم بازپرداخت بدهی جرم نیست.

در هر دو حالت قاضی دادسرا قرار منع پیگرد صادر می‌کند. اما این قرار در هر دو شکل آن از سوی شاکی خصوصی ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ قابل شکایت در دادگاه صالح است اما برای اینکه این حق شکایت متصور باشد باید به نکات زیر توجه داشت:

  1. در صورت صدور قرار منع پیگرد از سوی بازپرس یا دادیار، دادستان نیز باید با آن موافقت کند لیکن در مواردی ممکن است دادستان با آن موافق نباشد که در این صورت اگر قرار از سوی دادیار صادر شده باشد به ناچار مکلف است از نظر دادستان پیروی کند و از نظرش دایر بر منع تعقیب عدول کند و به تعقیب متهم ادامه دهد و چنانچه این قرار از سوی بازپرس صادر شود و دادستان با آن مخالف باشد برای حل اختلاف بین نظر آن دو دادگاه تصمیم گیری می کند. در این حال اگر نظر دادگاه مبنی بر ادامه تعقیب باشد بازپرس مکلف به ادامه تعقیب است.
  2. حق اعتراض شاکی به این قرار هنگامی است که مراحل گفته شده در بند یک به انجام رسیده باشد. یعنی اولاً قرار به تایید دادستان برسد و ثانیا اگر به تایید دادستان نرسید مراحل گفته شده طی شود.
  3. اگر قرار منع پیگرد به علت فقد دلیل باشد و این قرار به هر دلیلی قطعیت پیدا کند دادستان می‌تواند پس از کسب اجازه از دادگاه و در صورت وجود دلایل جدید یک بار دیگر نیز متهم را تعقیب کند.
این مطلب را از دست ندهید:  انواع علایم راهنمایی و رانندگی - تابلوهای انتظامی - قسمت اول

قرار موقوفی تعقیب: همیشه در دادسرا یک اصل وجود دارد و آن این است که اگر متهمی تحت تعقیب قرار گرفت، رسیدگی به اتهام او متوقف نمی‌شود مگر آنکه به موجب قانون توقف تحقیقات ضرورت پیدا کند. برای مثال متهمی که مرتکب خیانت در امانت شده پس از ارتکاب جرم یا در حین تحقیقات فوت کند یا اینکه عمل او مشمول عفو قرار بگیرد و همچنین هنگامی که متهم در زمان ارتکاب جرم دیوانه باشد و …

در این حالات نیز شاکی حق دارد از تصمیم قاضی صادر کننده قرار به دادگاه شکایت کند. البته همانند قرار منع پیگرد تصمیم قاضی صادر کننده قرار باید به تأیید دادستان برسد و در صورت تایید دادستان متهم حق دارد ظرف پنج روز از تاریخ ابلاغ نسبت به قرار شکایت کند.

قرار مجرمیت: چنانچه تحقیقات دادسرا دلالت بر توجه اتهام به متهم داشته باشد قاضی رسیدگی کننده به پرونده با صدور قرار مجرمیت که مخاطب آن دادستان است از او می‌خواهد که با صدور کیفرخواست، متهم در دادگاه، محاکمه شود.

چنانچه دادستان با نظر قاضی صادر کننده قرار موافق باشد پرونده را با کیفرخواست به دادگاه صالح می‌فرستد و اگر با قرار مجرمیت مخالف باشد دو حالت متصور است.

  1. چنانچه صادر کننده قرار مجرمیت دادیار باشد مکلف به پیروی از نظر دادستان است و در این حالت شاکی حق دارد از این تصمیم شکایت کند.
  2. اگر صادر کننده قرار مجرمیت بازپرس باشد و دادستان با آن مخالفت کند دادگاه بین آن دو حل اختلاف خواهد کرد. اگر نظر دادگاه مبنی بر تأیید نظر بازپرس باشد دادستان باید با صدور کیفرخواست متهم را تعقیب کند و اگر مبنی بر تأیید نظر دادستان باشد رأی دادگاه درباره حل اختلاف بین دادستان و بازپرس قطعی است. در این حالت نظر تأیید شده دادستان مبنی بر عدم پیگیری پرونده از سوی شاکی در دادگاه صالح قابل شکایت است.

خلاصه آنکه اگر پرونده در دادسرا منتهی به صدور قرار مجرمیت شود و درباره متهم کیفرخواست صادر شود نظر شاکی تأمین خواهد شد.

قرار منع تعقیب

نقض قرار منع تعقیب

در مواردی که دادگاه اعتراض شاکی را وارد تشخیص داده و به لحاظ اینکه اتهام حسب دلایل موجود در پرونده متوجه متهم باشد که دادسرا این موضوع را لحاظ ننموده باشد؛

لذا قرار صادره توسط دادسرا، را نقض و قرار جلب به محاکمه را صادر و پرونده را جهت انجام دستور به دادسرا اعاده می نماید. در این مورد دادسرا تکلیف به انجام دستور دادگاه دارد و در این صورت متهم احضار و حسب نظر دادگاه و اتهامی که دادگاه اعلام نموده است به وی تفهیم اتهام خواهد نمود و قرار تأمین کیفری در صورت نیاز صادر و آخرین دفاع متهم استماع می گردد و پرونده با صدور قرار مجرمیت و کیفرخواست به دادگاه ارسال می گردد.

البته به این نکته باید توجه نمود که قرار مجرمیت اخیر نیازی به اخذ تأیید دادستان ندارد؛ چرا که دادسرا صرفاٌ به نظر دادگاه اشاره می نماید و تنها دلیل مجرمیت متهم را نظریه دادگاه اعلام خواهد نمود.حتی اداره ی حقوقی قوه ی قضائیه در نظریه مشورتی خود اعلام داشته است که در این زمینه نیازی به صدور کیفر خواست از ناحیه دادستان نمی باشد.

نکته ی دیگری که باید به آن اشاره نمود این است که آیا دادسرا می تواند در این مورد برنظر خود پافشاری نماید و اقدام به صدور مجدد قرار منع تعقیب یا موقوفی تعقیب نماید؟

هرچند رویه قضایی گاه در مواردی اختلاف بین بازپرسان و دادیاران با قضات دادگاه را نشان می دهد ولی باید توجه نمود که در نهایت با توجه به اینکه دادسرا در معیت دادگاه می باشد مکلف به تبعیت از نظر دادگاه است و نمی تواند دراین مورد مخالفتی نماید مگر اینکه موجب جدیدی برای صدور چنین قراری حادث گردد مانند اینکه متهم فوت گردد یا شامل عفو شود.

  • googleplus
  • twitter
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

یاسا همان قانون است.

۱۸ نظر

  1. سلام من در سال ۹۱ که۱۶ سالم بود به جرم سی دی فروشی دستگیر شدم و قاصی برام قرار منع تعقیب صادر کرد الان میتوانم سابقه ام رو پاک کنم یا ن

    • سلام معنای قرار منع تعقیب اینه ک شما مجرم نیستید و یا اینکه انجام کارتون مجرمانه نیست در این حالت سابقه ی برای شما لحاظ نمیشه ک قلبلیت مرور زمان و پاک شدن داشته باشه

  2. سلام من دوهفته پیش تصادف کردم , طرف بعد یک هفته اومد رضایت داد, الان از دادگاه اسمس اومد ابلاغیه ,زده اعتراض به قرار منع تعقیب , این یعنی چی؟

  3. باسلام پسرایی من به جرم افترا ازمن به دادسرا شکایت نموده وپس از مراحل قانونی تبرئه شدم شاکی تا ۱۰روز حق اعتراض دارد اگه اعتراض نکند وحکم قطعی شد من می توانم ادعای حیثیت وحقوق اجتماعی کنم

  4. بنده تفیض وکالت از طرف شاکی دارم منو بجرم تصرف عدوانی متهم کرده در صورتی که بنده وکیلش بودم و برای همکاری با اداره گاز به اونجا رفته بودم و تصرفی در کار نبوده در دادسرا منع پیگرد قرار گرفتم در دادگاه نقض منع پیگرد و جلب ب دادرسی رای داده تکلیف من چه خواهد شد دوساله از کار و زندگی افتادم

  5. سلام.وقت بخیر.خودروی بنده طبق ادله کافی نظیر تصاویر دوربین های مدار بسته ی کلانتری و دو نفر شهود مورد تخریب عمدی واقع شده.دادیار صرفاً به اظهارات متهم به شرح بازجویی کلانتری کفایت و قرار نهایی صادر و به هیچ یک از ادله استناد ننموده.میخوام اعتراض کنم.لطفاً راهنمایی کنید که چطور باید اقدام کنم و اعتراض به قرار رو کجا و چطور مطرح کنم؟؟؟
    ممنون میشم اگه راهنمایی دقیق بفرمایید
    با تشکر

  6. سلام من به جرم سرقت داخل خودرو دستگیر شدم اما الان بعد از یک ماه قرار منع تعقیب صادر شده ایا باید جنبه عمومی جرم رو هم تحمل حبس کنم ؟ م

  7. سلام شخصی از من کلاهبرداری نموده و حدود ۳میلیون پول را از طریق همراه بانک به حساب آن واریز کردم پس از مراحل اداری دادگاه وآگاهی توانستم حساب رامسدود کنم ومبلغ ۲میلیون پول را برگرداندم و حدود ۱میلیون تومان هنوز طلب دارم وبرای گرفتن ۲تومان بازپرسی گفتند شما باید رضایت بی قید شرط را بنویسی تا آن ۲ میلیون را بتونی برداشت کنی ومن هم نیاز به آن پول داشتم مجبور شد رضایت بدم و طرف هم ظاهرا تهرانی بود و چندین شاکی و مالباخته هستند که شکایت کردند برای پیگیری پرونده ومطالعه مابقی پولم باید چکار کنم.

    • بستگی به رضایت شما خواهد داشت لذا امکان مجدد مطالبه آن وجود خواهد داشت و میتوانید وکیل بگیرید.

      • وضع مالی خوبی ندارم طرف کلاهبردار هست شاکی زیادی دارد از تمام شهرستانها شاکی دارد ازاینکه بخواهم رضایت نداده باشم وتحت تعقیب باشد باید چکار کنم اگه راهنمایی کنید ممنون میشم

  8. سلام ببخشید از یکی از دوستانم بابت سرقت منزل شکایت شد و ایشان منع تعقیب شدن و شاکی باز اعتراض زد آیا اگر باز منع تعقیب بشه شوهر اون خانم که شکایت کرده بابت سرقت بازم میتونه راجب این پرونده شکایت کنه ؟؟؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مشاوره تخصصی با وکلای پایه یک دادگستری ۸۷۱۳۲ - ۰۲۱رزرو وقت مشاوره