ناتوانی از پرداخت مهریه دیگر زندان ندارد

سال ۱۳۸۵ آیت‌الله هاشمی شاهرودی، رئیس وقت قوه قضاییه خواستار بازنگری در قانون تحکیم خانواده شد و بر اصلاح قوانین مربوط به مهریه تأکید کرد. پس از آن مجلس طرح مهریه ملی را تصویب کرد که براساس آن ۱۱۰سکه به‌عنوان مهریه ملی به تصویب رسید. بر این‌اساس در صورتی که مرد مهریه را تا این میزان پرداخت نکند، زن می‌تواند او را به زندان بیندازد. اما اگر مرد ۱۱۰سکه از مهریه را پرداخت کرد، دیگر زن نمی‌تواند او را برای مهریه بالاتربه زندان بیندازد و اگر دارایی داشته باشد از او گرفته می‌شود.

با وجود این تعداد مردانی که توانایی کافی در پرداخت همان ۱۱۰سکه را هم ندارند، بالاست. آمار ۳ماهه نخست سال‌جاری ستاد دیه کشور حکایت از زندان رفتن ۱۸۳نفر با محکومیت در پرداخت مهریه و ۴۵۰نفر با محکومیت نفقه در این مدت دارد. این آمار مردانی است که به‌دلیل ناتوانی در پرداخت مهریه و نفقه دست به دامن این ستاد شده‌اند.

از طرفی زندانیان مهریه هیچگاه در اولویت کمک‌های ستاد دیه نبوده و نیستند مگر اینکه مدت زمان زیادی را در زندان گذرانده باشند و برای ستاد دیه محرز شود که این افراد واقعا توانایی پرداخت مهریه مقرر‌شده را ندارند. در این صورت کارشناسان ستاد دیه کشور بعد از گرفتن گذشت از فرد شاکی و رساندن تعداد سکه‌های مهریه به حداقل ممکن برای پرداخت بدهی او اقدام می‌کنند. البته این آمار شامل حال افرادی نمی‌شود که به‌دلیل نپرداختن مهریه برای چند روز به زندان رفته و سپس آزاد شده‌اند.

پایان زندان برای مهریه

اما ابوالفضل ابوترابی، عضو کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس، خبر خوشی را برای خانواده‌ها دارد. وی از اجرایی‌شدن قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی می‌گوید که بالاخره به امضای رئیس‌جمهور و تصویب مجمع تشخیص مصلحت نظام رسیده و براساس آن از ابتدای مرداد سال‌جاری هیچ فردی به‌دلیل ناتوانی در پرداخت مهریه(حتی کمتر از ۱۰۰سکه) زندانی نمی‌شود.

به گفته ابوترابی، زمانی که از مردی به‌دلیل نپرداختن مهریه شکایتی می‌شود، دادگاه موظف به بررسی اموال وی می‌شود، اما اصل بر این است که فرد متشاکی به‌دلیل ناتوانی در پرداخت به زندان نرود چرا که زندان رفتن فایده‌ای به‌حال شاکی ندارد. او توضیح می‌دهد: «در جرایم غیرعمد و مهریه این قانون کاربرد دارد و اگر مشخص شود که متشاکی اموالی داشته و آن را از دید قانونگذار پنهان کرده، در این صورت باید به زندان برود و تحمل کیفر کند. اما گر فرد واقعا توانایی پرداخت مهریه و نفقه و یا دیه جرایم غیرعمد را نداشته باشد، راه‌حل قانون برای وی قسط‌بندی بدهی تا زمان پرداخت کامل به شاکی است.‌»

او یکی از مزایای قانون فعلی را نسبت به قانون قبل در شناسایی اموال محکوم‌علیه می‌داند و می‌گوید: «نحوه اجرای محکومیت‌های مالی این است که اموال فرد بدهکار شناسایی می‌شود و متشاکی نمی‌تواند از زیر بار دینی که برعهده گرفته، شانه خالی کند. درحالی‌که در قانون قبلی چنین وظیفه‌ای برای اجرا به این شکل پیش‌بینی نشده بود.»

این مطلب را از دست ندهید:  حضانت کودکان طلاق و چگونگی بررسی هزینه های حضانت

فرهنگ‌سازی‌ برای مهریه

یک عضو کمیسیون اجتماعی مجلس هم با اشاره به اینکه مهریه ابعاد مختلفی دارد، می‌گوید: «در سال‌های اخیر نتوانستیم مهریه را سر و سامان بدهیم و فرهنگ‌سازی‌ خوبی در این‌باره داشته باشیم. آمار بالای محکومان مهریه در زندان‌ها و رفت‌وآمد زیاد زن و شوهر‌ها در راهروهای دادگاه خانواده ثابت کرده که مهریه اگر وسیله‌ای تعیین‌کننده در جهت انس بیشتر زوجین نباشد، قطعا تضمین‌کننده خوشبختی بسیاری از وصلت‌ها نیز نیست. از طرف دیگر باید ضمانت‌هایی را در بحث قانونگذاری داشته باشیم تا زندگی ۲ جوان به‌راحتی از هم متلاشی نشود و در عین حال سازوکارهایی ایجادشود که مجازاتی که برای نپرداختن مهریه درنظر گرفته می‌شود، صرفا زندان نباشد.»

محمد‌اسماعیل سعیدی معتقد است که باید با تصویب قوانینی اصولا جلوی مهریه‌های سنگین را گرفت و توضیح می‌دهد: «‌برخی افراد بدون توجه به اینکه آیا می‌توانند مهریه همسرشان را بپردازند، هر تعداد سکه را قبول می‌کنند و این مهریه در دفاتر ازدواج به ثبت می‌رسد اما باید سازوکاری درنظر گرفته شود که به‌عنوان مثال فرد بتواند اثبات کند و ضمانت اجرایی داشته باشد که می‌تواند مهریه درنظر گرفته شده را که عند‌المطالبه نیز هست، بپردازد.»

سنتی که خراب شد

رئیس ستاد دیه کشور هم با اعلام اینکه اساس مهریه آنچنان که در سنت حسنه نبوی با عنوان«صداق» مطرح شده می‌گوید:«اهمیت پرداخت مهریه حتی به اندازه کم آنقدر بالاست که بسیاری مهریه را نه هدیه مرد به زن، بلکه یک عطیه از جانب خداوند معرفی می‌کنند.حاکم اسلامی قادر است طلبکاری را از دریافت طلبش منصرف کند، اما مهریه زن اهمیتش آنقدر بالاست که همین محکمه نه در تعیین نوع مهریه و نه در وادارکردن زن برای بخشش صداق خود، هیچ اختیاری برای خود قائل نیست.»

اسد‌الله جولایی اما معتقد است که حالا این عرف پسندیده که براساس سنّت نبوی در کشور ما بنا شده، تبدیل به مانعی بزرگ و غیرقابل حذف در برابر دیدگان جوانانی در آستانه ازدواج شده است. او که هر روز با مراجعانی مواجه است که متقاضی کمک برای زندان نرفتن به‌دلیل ناتوانی در پرداخت مهریه هستند، یادآوری می‌کند: مقدار مهریه باید آنقدر باشد که مرد با آرامش خاطر بتواند به ایفای این تعهد پرداخته و کوچک‌ترین کراهت قلبی نیز در پذیرش اندازه آن نداشته باشد.

قانون چه می‌گوید؟

براساس قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی که ۲۰ تیرماه تصویب شد، هرگاه پس از صدور حکم اعسار ثابت شود، از مدیون رفع عسرت شده یا مدیون برخلاف واقع خود را معسر قلمداد کرده، به تقاضای شاکی، محکومٌ‌علیه تا زمان اجرای حکم یا اثبات حدوث اعسار یا جلب رضایت شاکی حبس می‌شود. همچنین درصورت اثبات اعسار، چنانچه تشخیص داده شود که مدیون توانایی پرداخت اقساط دارد، دادگاه ضمن صدور حکم اعسار ‌با ملاحظه وضعیت او مهلت مناسبی برای پرداخت می‌دهد یا حکم تقسیط بدهی را صادر می‌کند. در تعیین اقساط میزان درآمد وی و معیشت ضروری وی لحاظ می‌شود.

  • googleplus
  • twitter
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

همکاری با گروه وکلای یاسا، تجربه ای زیبا در زمینه تحقق عدالت در هر ابعادی برای من بوده است.

۳۹ نظر

  1. سلام
    مهریه خانم بنده ۱۰۰ عدد سکه تمام بهار هستش
    قرارا بره شکایت کنه که بگیره بنده هم در خانه پدری هستم در اخر هم به خاطر وضع بد اقتصادی و کاری بنده بیکار شدم و هستم مزاحمتون شدم که نتیجه چه خواهد شد

  2. فقط فریب کاری برای اینکه بگن، کسی زندان نمیره. تقاضای اعسار دادم. پذیرفته شد. باید ۱۵ سکه بدم و اگه ندم میرم زندان. چرا انقدر عوام فریبی

  3. باسلام خانم بنده درخواست طلاق دادن وبنده ازکارافتاده کلی میباشم که مدرک ازکارافتادگی کمیسیون پزشکی رابه دادگاه دادام وهیچ اموالی ندارم خودمم بالباس تنم وناتوان درکارکردن ایاخانمم میتوانداز من مهریه بگیردباوجوداینکه ازکارافتاده صدرصد ی میباشم

  4. سلام من بازنم بحثم شده بارها واونو چند بار کتک زدم دفعه اخر هم موهاشو کشیدم و اون رفت خونه پدرش و الان درخواست طلاق و مهریه کرده ایا با این اوصاف میتونه حق طلاق رو از من بگیره؟باز تکرار میکنم فقط کتک زدنم در حد مو کشیدن بود

    • اگر سوء رفتار شما را اثبات کنند میتوانند برای طلاق اقدام کنند.

  5. سلام همسر من ۱۵۰ عدد سکه مهریشه رفته گزاشته اجرا منم مالی ندارم کارم ندارم ایا زندانی دارد

  6. اگر کسی توان پرداخت مهریه همسرش را نداشت و با این قانون جدید از زندان آزاد می شود تکلیف همسرش که مهریه ای دریافت نمی کند چه می شود
    چه کسی مسئول پرداخت مهریه همسر می شود؟

  7. مردی که بخاطر اعسار ازدادن مهریه از زندان آزاد می شود
    در اینصورت تکلیف زوجه برای گرفتن مهریه چه می شود
    و زوجه چگونه باید مهریه اش رامطالبه کند

  8. خواهرمن چندسال پیش ازدواج کردوشوهرش کارنمیکرد چندمیلیون داشت واسه مخارج زندگیشون خوردن وقتی تمان شددست پسرش که اززن اول داشت گرفت رفت وماشکایت کردیم والآن چندماه هست که درزندان است آیا تکلیف چیست آزاد میشود یانه

  9. باسلام.همسرم مهریشوگذاشته اجرا۱۴۰۰سکه.بنده هم بیکارم.مالی هم ندارم .فقط یه پرایددارم مسافرکشی میکنم.حکم دادگاه چیست.ممنونم

  10. مثل این میمونه شما خونه یا ماشین بخری از یکی سفته بدی برای ضمانت تا پول خونه رو کامل بدی بعد طرف پول خونه رو بگیره ازت بعدش هم سفته تو ببره بزاره اجرا.

  11. دزدی این نیست که شما از دیوار مردم بالا بری این هم نوعی دزدی به حساب میاد.نامزد من خودش با پای خودش اومده خودش با پای خودش هم داره میره طلا و وسایل هم برداشته این همه خرجش کردم با آبرو منو خانواده ام بازی کرده.باز قانون طرف اون رو میگیره.

  12. قراره ازهمسرم جدا شوم و ایشان درخواست پرداخت مهریه شده من بجز حقوقم که سه میلیون و ششصد هزار تومان است منبع در آمد دیگری ندارم ضمنا من دارای سه فرزند از این همسرم وسه فرزند از همسر اولم دارم و هیچ ملکی به نام من وجود ندارد (البته یک منزل قولنامه ای دارم )لطفا نحوه پرداخت مهریه را توضیح فرمایید

  13. سلام اگر الان که دیگه زندان نمیفرستن مهریه را طبق اقساط پرداخت نکنن چ ضمانت اجرایی وجود داره؟

  14. سلام
    خانوم من ۵۰۰ تا سکه مهریه اش هستش بصورت عندالمطالبه
    منم به جز حقوقم و یه ماشین چیزه دیگه ای ندارم
    میشه برام توضیح بدین پرداختش چطور میشه؟

    • خودرو قابل توقیف است و میتوانید اعسار بدهید تا الباقی مهریه تقسیط شود.

  15. سلام،همسر من خونشو زده به نام پدرش و میگه ک توان پرداخت مهریه ندارم و زندانم که دیگه نداره،آیا این که توان مالی نداشته باشه و زندانم که دیگه نیس،میتونه کلا به من مهریه نده؟

  16. سلام
    اگر خونه رو شوهرم به اسم مادرش بزنه،بعد از من تقاضای طلاق بکنه،میتونم تو دادگاه ثابت کنم که خونه رو قبل از دادخواست طلاق به اسم مادرش کرده و تقاضای عسر و حرجش رد بشه؟

    • خیر اگر قبل از صدور حکم قطعی انتقال اموال انجام شود منعی نخواهد داشت.

  17. پسرم معلول جسمی ،ذهنی و حرکتیه شدیده و هزینه درمانش بالاست،ایا به بنده مهریه میخوره و یا نه.در صورت اثبات اجرای پرداخت مهریه مقدارش با قاضیه یا همسرم؟

  18. میخوام زنمو طلاق بدم،مهریه اش هم ۷۰۰ سکه هست،مال و اموالی هم ندارم،اگه درخواست اعسار بدم قاضی قبول میکنه با توجه به اینکه درخواست طلاقو خودم دارم میدم. من درآمدی ندارم اگر با اعسار موافقت بشه حدودا چقدر باید ماهیانه بدم؟

  19. سلام مهریه زن سابق شوهرم ۱۱۰ تا بوده نزدیک ۵۰ یا بیشتر دادیم الان که سکه گران شده نمیتونیم بدیم ی بار درخواست دادیم همش ی ماه قاضی جابجا کرد ایا راهی هست بشه سالی یدونه

  20. با سلام میخوام بدونم اگه داخل عقد نامه درج شده باشه که تا ۱۰ سال اول زندگی مشترک زن نتونه درخواست مهریه کنه، درصورت طلاق قبل ۱۰ سال زن میتونه درخواست مهریه کنه؟

  21. سلام مهریه من قسطی شده ولی ماشینم هم که پراید هست توقیف شده اگه چندتا از قسط ها و پیش قسط مهریه بدم ماشینم آزاد میشه؟؟

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مشاوره حقوقی با بهترین وکلای ایران ۸۷۱۳۲ - ۰۲۱درخواست مشاوره