تصرف عدوانی چیست و تعریف تصرف و چگونگی آن از دیدگاه قانون

  • توسط تحریریه گروه وکلای یاسا
  • ۹ ماه قبل
  • ۳
تصرف عدوانی

تصرف عدوانی چیست؟ که هر شئ اعم از منقول یا غیر منقول که تحت تصرف و استیلاء شخص قرار دارد نشان دهنده این است که این شئ از آن اوست و مدعی باید برای بدست آوردن و تصرف شئ که نزد دیگری می‌باشد صرفاً می‌تواند اقامه دعوی و از ادله ی اثبات دعوی در صورت وجود استفاده کند تا مرجع قضایی حکم به نفع اودهد و او را به  عنوان مالک و متصرف حقیقی آن شئ یا حق بشناسد.

ید چارچوب مشخص و محدودی ندارد بلکه عامل اصلی در تشخیص آن عرف است و مفاد قاعده این است که استیلا و سلطه فرد بر شئ،مثبت مالکیت آن شخص است مگر اینکه خلاف آن ثابت شود و طبق ماده‌ی ۳۵ ق.م تصرف به عنوان مالکیت دلیل مالکیت است مگر اینکه خلاف آن ثابت شود. و در ماده ۳۱ ق.م که هیچ مالی را از تصرف صاحب آن نمی‌توان بیرون کرد مگر به حکم قانون.

پس هیچ کس حق ندارد مالی را که در تصرف و اختیار دیگری است به نحو عدوان و ستم تصاحب و تصرف نماید مگر اینکه به طور قانونی این کار را انجام دهد و نمی‌تواند به وسیله‌ی قدرت شخصی، آن را از تصرف متصرف خارج سازد در غیر اینصورت غاصب محسوب می‌شود و به عنوان متصرف عدوان تحت پیگرد قرار می‌گیرد. قانون مدنی مضخص نکرده که تصرف شخص درمال  باید مستقیم و بالمبا شره باشد یا اعم از بالمبا شره و با واسطه، ولی این نکته در آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۱۸ تفسیر شده بود و ماده‌ی ۷۴۵ آن قانون مقرر می‌داشت. تصرف عدوانی اعم است از اینکه بالمبا شره باشد یا به واسطه مانند تصرف قیم و وکیل ومباشر از طرفی حقوقی زا که افراد در ملک یا مال دیگری دارند باید همه به آن حقوق احترام قائل شوند مانند حق ارتفاق که مورد حمایت ق.م در ماده‌های ۹۵ ،۹۷، ۱۲۴ قرار گرفته است و اگر احیاناً حقوق این افراد ذیحق مورد ممانعت یا مزاحمت قرار گیرد دستگاه قضایی و ضابطان سریعاً با مزاحم یا ممانع برخورد قانونی لازم را لحاظ می‌کنند که منابع این قوانین در این گونه موارد قانون مدنی(۱۳۹-۲۹)،آیین دادرسی(۱۵۸-۱۷۷) و حقوق جزا(۶۹۳-۶۹۲-۶۹۱-۶۹۰) می‌باشند.

این مطلب را از دست ندهید:  عدّه و نگاهی به مفهوم «عدّه» در شرع و قوانین جمهوری اسلامی

تصرف عدوانی

حق انتفاع طبق ماده‌ی۴۰ ق.م: عبارت است از حقی که به موجب آن شخص می‌تواند از مالی که عین آن ملک دیگری است یا مالک خاصی ندارد استفاده کند. و این حق بر اثر قرارداد به شخص واگذار می‌شود و کسی که از این حق استفاده می‌کند منتفع می‌نامند و حق انتفاع از نوع حق عینی است و موضوع آن باید شئ مادی باشد و نسبت به اموال منقول و غیر منقول برقرار می‌شود و اقسام آن ممکن است عُمری، رُقبی و سُکنی باشد

در نهایت از آنکه فردی به حقوق او از ملکی ( که در اینجا معمولاً غیر منقول است) مورد تجاوز قرار گرفته و می‌بایست  اقامه ی  یدعوی نماید. پس ابتدا به عنوان فصل مقدماتی به تعریف دعوا و حق و چگونگی  اقامه‌ی دعوی آن پرداخته‌ایم سپس به شرح دعوای تصرف در باب تصرف عدوانی می‌پردازیم و از آنجا که این دعوا با غصب ارتباط نزدیک دارد آن دو را با هم مقایسه  می‌کنیم و در گام بعدی به دعوایی می‌پردازیم که با حقوق ارتفاقی و انتفاعی افراد ربط دارند(دعوای مزاحمت، ممانعت از حق) و در مرحله‌ی بعد این سه نوع دعوی را با هم مقایسه و نقاط مشترک آنان را یادآوری می‌شویم و در گام نهایی طریقه شکایت و اقامه‌ی دعوی  از دعوایی مذکور و تجدید نظر درباره‌ی احکام آنها را بیان می‌کنی.

تعریف تصرف و چگونگی آن

تصرف عدوانی

تصرف عدوانی از نظر حقوق مدنی عبارت است از اینکه مالی اعم از منقول یا غیر منقول تحت اختیار کسی باشد و او بتواند نسبت به آن مال در حدود قانون یا عدوان تصمیم بگیرد. پس این تعریف تصرف عدوانی با ید فقهی رابطه‌ی نزدیکی دارد و ید عبارت است از سلطه‌ و اقتدار شخص بر شئ به گونه‌ای که عرفاً آن شئ در اختیار و استیلای او باشد و بتواند هرگونه تصرف و تغییری در آن به عمل آورد.

در دعوای تصرف عدوانی خواهان فقط کافی است که سبق ید خود را اعم از مالکیت و یا تصرف به اثبات برساند تا بتواند متصرف را از ملک خویش رها سازد.
  • googleplus
  • twitter
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

یاسا همان قانون است.

۳ نظر

  1. باعرض سلام
    یک سوال
    اگر کسی ازشما شکایت تصرف عدوانی از شما انجام داده درصورتیکه اینطور نیست چطور میشه رفع اتهام کرد؟
    و آیا فبل از قرار دادگاه میشه اقدامی کرد یا باید در روز دادگاه از خود دفاع کرد؟
    سپاس

  2. با سلام
    اجاره نامه ملک ورثه ای که به نام من نبوده و به نام برادرم بوده مبلغ رهن ان ۱۹میلیون بوده در سال ۹۲ مبلغ ۵میلیون از مستأجر با امضا من و پسر برادرم دریافت گردیده و ذیل آن در کاغذ معمولی نوشته شده مبلغ ۲۴میلیون از مستاجر دریافت کردم حال برادرم مجدد در سال ۹۵ ذیل آن کاغذ از مستاجر ۵۰۰۰میلیون دریافت می کند با مبلغ ۵۰هزار کرایه که جمعا ۳۱میلیون میشود و مستاجر کرایه خانه را در این سال ها به خواهرم می داده
    اکنون در سال ۹۷ مستاجر بدون توسط به اجاره نامه اصلی فقط کاغذ و نوشته مرا ملاک قرار داده و توسط مشاور املاک از قول من اظهار می شود که ۲۴میلیون من گرفته ام و برادرم پس داده است و این را بعنوان سند در دادگاه ارائه کرده و دادگاه هم رای منع تعقیب صادر نموده البته مشاور املاک بدون توجه به اصل اجاره نامه و دو شاهد که یک شاهد مستاجر جدید است و دیگری معلوم الحال با مهر مشاور املاک این نوشته را تایید نموده و خانه را به مبلغ ۴۰میلیون رهن داده بدون توجه به مالک اصلی و تنظیم اجاره نامه با کد رهگیری و همه اینها تبانی شده ضمنا مشاور املاک دیگری بخاطر هشدار اینجانب نسبت به عدم اجاره منزل مشاع با برادرم تبانی کرده و مستاجر را معرفی می کند و برادرم بصورت دستی اجاره نامه را می نویسد این تبانی ها و دور زدن قانون تا کی باید ادامه پیدا کند و مردم را درگیر کند و حق را ناحق حال از کجا معلوم شده برادرم با مشاور املاک تبانی کرده چون پشت اجاره نامه مستاجر سابق پول رهن ان توسط این مشاور املاک مهر شده و چون من تذکر قضایی به مشاور املاک داده ام در مورد عدم اجاره آنها اینچنین رفتار می کنند
    حال بیا شکایت کن مگر رسیدگی می شود چرا اتحادیه مشاورین املاک یک برخورد مقتدرانه با چنین بنگاه هایی ندارد چرا هنوز بعد از ده سال از تصویب دادن اجاره با کد رهگیری در تهران هنوز این مشکل در مناطق ۱۸،۱۹،۲۰حل نمی شود ولی با کسی که بخاطر کسب درآمد از زباله دان ها و خیابان ها ظروف پلاستیکی و بطری خالی نوشابه جمع می کند و کولبری می کند سریع واحد های گشت سایر زحمات چند ساعته او را از دستش می گیرند واقعا چرا ؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مشاوره تخصصی با وکلای پایه یک دادگستری ۸۷۱۳۲ - ۰۲۱رزرو وقت مشاوره