نحوه تنظیم شکواییه یا شکایت نامه – شکواییه چیست؟

برگه‌ای که در دعوی کیفری باید تکمیل نمود و اطلاعات خواسته شده در آن را ذکر کرد را شکواییه می‌نامند. شکواییه در دعوی کیفری مانند پر کردن برگه دادخواست و یا تنظیم لایحه دفاعیه در دعوی حقوقی می‌باشد. یعنی همانطور که برای اقامه یک دعوای حقوقی لازم است که دادخواست ارائه شود، در دعوی کیفری باید شکواییه تنظیم شود.

البته شایان توجه است که برای اقامه دعوی حقوقی، حتما باید به دادگاه، دادخواست ارائه شود اما برای اقامه دعوی کیفری نیازی نیست که شکایت شاکی در برگه مخصوص نوشته شود و حتی می‌تواند در یک برگه معمولی ثبت شود.

پس در حالت کلی شکواییه یک برگه مخصوص است که باید از طرف قوه قضائیه تهیه شود و در اختیار افراد قرار گیرد تا بتوانند شکایت خود را ثبت نمایند و در اصل می‌توان گفت که اولین قدم برای ثبت شکایت کیفری می‌باشد.

شاکی باید فرم شکواییه را که به آن شکایت‌نامه نیز گفته می‌شود، پر ‌کند و اطلاعاتی مانند: نام و آدرس خود شاکی، موضوع دعوا و… را در آن بنویسد.

نحوه تنظیم شکواییه

چگونه شکواییه تهیه کنیم؟

نحوه تهیه شکواییه و همچنین مواردی که باید در آن ذکر شود در ماده شصت و هشتم قانون آئین دادرسی کیفری آمده است و طبق آن: شاکی یا مدعی خصوصی می‌تواند خودش شخصا و یا توسط وکیل شکایت را ثبت نماید، در حالت کلی باید موارد زیر در شکواییه یا شکایت‌نامه ذکر شوند:

  1. اولین مورد همانطور که پیش‌تر ذکر کردیم، نام و نام خانوادگی، سن، شغل، نام پدر، تحصیلات، وضعیت تاهل، تابعیت، مذهب، شماره ملی و شناسنامه، آدرس دقیق و ترجیحا ایمیل، شماره تلفن ثابت و کد پستی شاکی و…
  2. درج موضوع شکایت، محل وقوع جرم و زمان و تاریخ وقوع آن.
  3. ذکر ضرر و زیانی که از وقوع جرم به شاکی وارد شده و موردی که قصد مطالبه آن را دارد.
  4. ادله وقوع جرم، مشخصات، اسامی، و هرچیزی که باعث اثبات وقوع جرم شود و همچنین در صورتی‌ که شاهدی در محل وقوع جرم وجود داشته، ذکر نام و مشخصات شهود و مطلعان.
  5. ذکر هرگونه مشخصات و نشانی از مظنون یا همان متشاکی عنه در صورت امکان.

در تبصره آن ماده نیز همانطور که پیش‌تر بیان نمودیم ذکر شده است که قوه قضائیه باید اوراق مخصوص که در بردارنده موارد فوق باشد را تهیه نماید و در اختیار شاکیانی که برای اقامه دعوی کیفری حضور پیدا می‌کنند قرار دهند و در ادامه آن نیز ذکر شده است که عدم استفاده از آن اوراق (همانطور که ذکر شد) مشکلی ندارد و ذکر این موارد در ورقه معمولی نیز بلامانع است.

در ادامه قصد داریم نکاتی را بیان کنیم که بهتر است در هنگام نوشتن شکایت‌نامه یا شکواییه پیش از تقدیم آن به یکی از مراجع قضایی رسیدگی کننده، رعایت شوند:

تشخیص و بیان درست موضوع شکایت و رعایت نکات مربوط به نگارش شکواییه بسیار مهم است، همچنین باید توجه شود که موضوع مورد شکایت در قانون مجازات اسلامی ایران جرم‌انگاری شده است یا خیر و همچنین باید به مدت زمانی که از وقوع جرم گذشته توجه شود، چرا که اگر از یک مدتی بیشتر گذشته باشد، برخی جرائم را نمی‌توان جرم‌انگاری کرد و قابلیت پیگیری و شکایت ندارند.

پس در حالت کلی فردی که می‌خواهد شکایت‌نامه را تنظیم کند باید از تمامی این امور آگاهی داشته باشد و ببیند که آیا تفسیر فرد شاکی از آن واقعه جرم تلقی می‌شود یا خیر و بر جزئیات قانون مجازات تسلط نسبی داشته باشد و همچنین بتواند به خوبی ادله اثبات جرم را شرح دهد و در شکواییه یا همان شکایت‌نامه ذکر کند.

چگونه شکواییه تهیه کنیم

چند نوع شکواییه داریم؟

شکواییه انواع مختلف دارد اما در ادامه قصد داریم تا چند نوع از رایج‌ترین انواع آن را ذکر نماییم:

  • شکواییه سرقت تلفن همراه: با توجه به اینکه امروزه بسیار شاهد سرقت تلفن همراه هستیم، یکی از رایج‌ترین شکواییه‌هایی که نوشته می‌شود مربوط به همین موضوع سرقت تلفن همراه است.
  • با افزایش خشونت خانگی و تبدیل شدن این موضوع به یکی از بزرگترین معضلات اجتماعی و همچنین روزافزونی دعواهای خیابانی و ضرب و جرح، تنظیم شکواییه ضرب و جرح نیز بسیار رواج پیدا کرده است.
  • شکواییه صدور چک بی‌محل یا بلامحل، از رایج‌ترین انواع آن است، چرا که بسیاری از افراد بدون اینکه قوانین و مقررات مربوط به چک را بدانند از آن استفاده می‌کنند و باعث می‌شود تا مشمول مسئولیت کیفری شوند.
  • شکواییه توهین و فحاشی نیز بسیار در دادگاه‌ها تنظیم می‌شود و مورد پیگیری قرار می‌گیرد.
  • خیانت در امانت یکی از جرایمی است که  مشمول مجازات و پیگیری است و برای شروع روند مجازات‌دهی، لازم است که برای آن شکواییه ثبت شود.
  • مزاحمت و سلب آسایش نیز جرم‌انگاری شده است و از طریق دادگاه صالح پیگیری می‌شود، برای رسیدگی آن نیز شاکی باید شکایت‌نامه‌اش را تنظیم نماید.

چند نوع شکواییه داریم

تنظیم شکواییه خیانت در امانت:

در این قسمت از مطلب قصد داریم تا ببینیم در چه صورتی شکواییه خیانت در امانت قابلیت تنظیم شدن دارد و در چه صورتی یک جرم، خیانت در امانت محسوب می‌گردد.

در حالت کلی جرم خیانت در امانت در اثر استعمال، تلف یا مفقود نمودن و یا تصاحب مال ایجاد می‌شود.

استعمال یعنی مصرف کردن مالی که به امانت در اختیار کسی گذاشته شده و اجازه مصرف آن را نداشته باشد. مثلا استفاده بدون اجازه  از پولی که کسی به امانت در اختیار شخص دیگری گذاشته است.

تلف نمودن نیز به این منظور است که مثلا شما مالی را در اختیار کسی می‌گذارید و او در اثر شرایطی آن را از بین می‌برد و مفقود و تلف می‌کند.لازم به ذکر است که این کار گاهی اوقات از طریق ترک فعل نیز صورت می‌پذیرد.

تصاحب مال نیز به این منظور است که کسی با مال دیگری برخورد مالکانه داشته باشد. مثلا آن مال را به فروش برساند یا اجاره دهد.

در صورتی‌که هرکدام از این سه شرایط پیش آیند، می‌توان شخص مرتکب را به جرم خیانت در امانت محکوم نمود و برای آن شکواییه تنظیم کرد.

پس نتیجتا درمی‌یابیم که تنظیم شکایت‌نامه یا شکواییه در موضوعات مختلفی قابل انجام است و شخص نویسنده باید به درستی تشخیص دهد که شکواییه جز کدام دسته قرار می‌گیرد و تخصص زیادی در تشخیص این موضوع داشته باشد.

چه کسی می‌تواند شکواییه تهیه کند؟

در حالت کلی شخصی که می‌خواهد شکواییه بنویسد باید اهلیت داشته باشد، داشتن اهلیت به این معناست که یک فرد از لحاظ قانونی، شایستگی بهره‌مند شدن از حقوق قانونی خود را دارا باشد، در اینجا به این منظور است که فرد شاکی باید سن لازم را داشته باشد که با توجه به قانون جمهوری اسلامی ایران، برای دختران سن 9 سالگی و برای پسران سن 15 سالگی در نظر گرفته شده است. البته شایان توجه است که در عمل معمولا همان سن هجده سال در نظر گرفته می‌شود و اگر فرد به سن لازم نرسیده باشد، ولی یا قیم او باید به‌جای او شکایت کنند و خود فرد با توجه به سن‌اش، اهلیت انجام این عمل را ندارد.

درخواست تنظیم شکواییه در یاسا

در حالت کلی با توجه به مواردی که باید برای نوشتن شکواییه در نظر گرفت ذکر کردیم، نوشتن آن با حساسیت زیادی همراه است و نیازمند کسی است که در این موضوع تخصص داشته باشد و بتواند شما را یاری کند تا به عالی‌ترین صورت شکایت خود را ثبت نمایید و مشکل خود را شرح دهید.

شما از طریق پایگاه حقوقی یاسا می‌توانید برای نگارش شکایت‌نامه خود از مشاوره حقوقی بهره‌مند شوید و با دریافت مشاوره آنلاین تلفنی یا متنی از مجرب‌ترین وکلا در سراسر کشور، دریابید که چه نکاتی را برای نوشتن شکواییه خود باید رعایت نمایید و چگونه باید موضوع شکایت خود را شرح دهید.

همچنین اگر در رابطه با جرم‌انگاری یا عدم جرم‌انگاری واقعه در قانون مجازات اسلامی اطمینان ندارید یا قصد دارید از توانایی پیگیری و شکایت داشتن یا نداشتن موضوع مورد بحث اطمینان حاصل کنید، می‌توانید از مشاوره و کمک وکیل منتخب خود استفاده نمایید.

شایان توجه است که اگر قصد دارید تمامی روند نوشتن شکواییه را به وکیل مجرب بسپارید نیز می‌توانید از طریق همین پایگاه حقوقی فرد موردنظر خود را انتخاب کنید تا به راحتی و در کمترین زمان و بهترین روش، این اقدام برایتان انجام شود.

نگارش شکواییه چقدر هزینه دارد؟

برای نگارش شکواییه تعرفه خاصی تعیین نشده است، هر شخصی برای نگارش آن هزینه متفاوتی را در نظر می‌گیرد.

البته شایان ذکر است که در صورت تمایل می‌توانید با استفاده از پایگاه حقوقی یاسا با مناسب‌ترین هزینه، نگارش شکواییه را به وکلا و کارشناسان مربوطه بسپارید و یا برای نحوه تنظیم آن مشاوره حقوقی دریافت نمایید.

نگارش شکواییه

روند رسیدگی به پرونده کیفری:

رسیدگی به پرونده کیفری از زمان ثبت شکایت شاکی آغاز می‌شود، یعنی از زمانی که فرد شکایت‌نامه خود را پر می‌کند و در آن درباره واقعه، شاکی و از همه مهم‌تر کسی که به‌اش شک دارد می‌نویسد. همچنین دلیل مذکور در شکواییه باید محکم و مستند باشد تا پرونده با راحتی بیشتری قابلیت پیگیری داشته باشد و زودتر به نتیجه برسد.

پس از آن، قاضی قرار مناسبی را برای متهم صادر می‌نماید و پس از اینکه وی دفاعیاتش را ارائه داد، قاضی می‌تواند سریعا نظر خود را ارائه کند، اما اگر شاکی دلایل محکم و زیادی را ارائه نداده باشد ولی قاضی کماکان به مجرمیت متهم ظن داشته باشد، از ضابطین قضائی مربوطه درخواست می‌نماید تا تحقیقات بیشتری را درباره متهم انجام دهند و دستورات لازم درباره کیفیت تحقیق را نیز به آن‌ها ارائه می‌نماید تا جرم وی اثبات گردد.

شایان ذکر است که شاکی باید حتما تمامی دلایلی را که فکر می‌کند ذکر آن برای اثبات مجرمیت متهم ضروری است اعلام کند چرا که اگر دلایل کافی نداشته باشد و قاضی هم پس از صدور قرار تعقیب هیچ ظنی به متهم برای مجرم بودن وی نداشته باشد، این قرار تعقیب، قابلیت اعتراض در دادگاه را دارا خواهد بود.

وکیل شکواییه در استان‌های مختلف:

برای نوشتن شکواییه خوب و اصولی، همانطور که پیش‌تر بیان شد، لازم است که همکاری یک فرد خبره و دارای تخصص در این زمینه همراه شما باشد تا به خوبی بتوانید شکایت خود را مطرح نمایید و ادله اثبات آن را ذکر کنید تا روند رسیدگی به پرونده‌تان با سرعت بیشتری همراه شود و به خوبی از حقوقتان دفاع نمایید و فرد مجرم را  به سزای عملش برسانید.

اما مشکلی که برای اکثر افراد وجود دارد این است که نمی‌دانند وکیل خوب برای شکواییه را از کجا باید انتخاب کنند؟ این فرد چه ویژگی‌هایی را دارا است و با توجه به محل زندگیشان چگونه می‌توانند وکیل شکواییه نزدیک به خود یا در استان و شهرشان پیدا کنند.

پایگاه حقوقی یاسا بستری است که شما می‌توانید با استفاده از آن، وکیل مناسب برای نوشتن شکواییه را در هر کجای کشور و جهان انتخاب نمایید و درخواست نوشتن شکوائیه را داشته باشید، همچنین می‌توانید در پایگاه حقوقی یاسا از وکیل موردنظر خود پس از بررسی و دیدن نظرات مردم درباره وی، در نحوه نوشتن شکواییه مشورت بخواهید.

وکیل شکواییه

وکیل کیفری خوب چه ویژگی‌هایی دارد؟

ویژگی‌های وکیل کیفری خوب:

وکیل کیفری خوب وقت‌شناس است و به خوبی می‌تواند روند رسیدگی به پرونده و شکایت را در کمترین زمان ممکن پیگیری نماید، چرا که شکایات کیفری از حیث زمان با حساسیت زیادی همراه‌اند و پیگیری خیلی از جرایم پس از گذشت مدتی از زمان وقوع آن‌ها ممکن نیست یا بسیار مشکل می‌باشد. وی عادل می‌باشد و هدف اصلی‌اش این است که هیچ حقی از کسی اجحاف نشود.

با اصول روانشناسی آشنایی دارد و می‌تواند به خوبی بر جوانب مختلف جرم وقوع‌یافته تسلط پیدا کرده و از جهات مختلف روانشناختی سعی در حل آن داشته باشد و باز تواند رفتارهای جسمی و ذهنی مجرم را حدس بزند و از ویژگی‌های آن آگاهی یابد..ا

وکیل کیفری خوب بر تمام جوانب قوانین و مقررات تسلط دارد و مسائل مربوط به جرم را با قانون منطبق می‌کند. اطلاعات وی به‌روز است و همواره در حال مطالعه برای کسب علوم بیشتر درباره جرائم و مجازات و نحوه رسیدگی و… است.

مهم‌تر از همه امانت‌دار است و این اطمینان را به شما می‌دهد که به راحتی بتوانید اطلاعات شخصی و اسرارتان را در اختیار وی قرار دهید و هیچ نگرانی از بابت فاش شدن جزئیات پرونده و اسرارتان نداشته باشید..

در حالت کلی، تظلم‌خواهی به چه روش‌هایی ممکن است؟

1)روش اول برای تظلم‌خواهی، شکایت کیفری است، همانطور که تا اینجای مطلب به آن پرداختیم و بیان کردیم که برای این روش تظلم‌خواهی، شکایت‌نامه یا شکواییه تنظیم می‌گردد و به کسی که شکایت می‌کند شاکی گفته می‌شود و شخص مقابل، متهم یا مشتکی عنه نامیده می‌شود. همچنین به چیزی که به وی نسبت داده شده است اتهام گفته می‌شود.

این نوع از تظلم‌خواهی برای مواردی است که قانون‌گذار در قانون مقرر داشته و بیان کرده است که در صورت انجام دادن یا ندادن آن، مجازاتی برای مشتکی عنه در نظر گرفته می‌شود. پس همانطور که گفتیم، این نوع از تظلم‌خواهی برای جرایمی است که در صورت انجام فعل یا ترک فعل صورت گرفته‌اند. ترک فعل مانند ترک نفقه ( یعنی در صورتی که پدر یا زوج استطاعت مالی داشته باشند اما از پیداخت نفقه سر باز زنند، طرف مقابل که واجب‌النفقه است می‌تواند از زوج یا پدر شکایت کند و با تشخیص قانون‌گذار، وی مورد مجازات قرار گیرد.) و انجام فعل مانند کلاهبرداری، قتل، ضرب و جرح و…

2)در روش دوم تظلم‌خواهی که از طریق ادعای حقوقی است، به کسی که اقامه دعوی کرده مدعی (خواهان) و به کسی که علیه او اقامه دعوی شده مدعی‌علیه (خوانده) گفته می‌شود و همچنین به موضوع و چیزی که خواهان برای آن اقامه دعوی کرده ادعا گفته می‌شود.

مجرم فراری را چگونه شناسایی کنیم؟

نحوه شناسایی و دستگیری مجرم در جرایم مختلف متفاوت می‌باشد، برای مثال در جرائم  اینترنتی، دستگیری و پیگیری مجرم باید از طریق سازمان مربوطه که همان پلیس فتا است انجام شود، اما مثلا برای پیگیری کلاهبرداری از طریق شماره موبایل و… می‌توانید اطلاعات کلاهبردار را بدست آورید و حتی اگر پرینت مکالماتتان را به‌عنوان مدرک نیاز دارید می‌توانید آن را از مخابرات تهیه کنید و از کلاهبردار شکایت نمایید. در رابطه با دزدی در خیابان و… نیز می‌توانید از طریق پیگیری در سازمان مربوطه، مجرم را  شناسایی کنید. البته شایان توجه است که در حالت کلی شناسایی مجرم با سختی‌هایی هم همراه است و آسان نیست.

چگونه به‌ صورت اینترنتی شکایت کنیم و شکواییه تنظیم کنیم؟

شما همچنین می‌توانید از طریق اینترنت و با استفاده از سامانه مربوطه‌، شکواییه و دادخواست خود را ثبت نمایید، برای این کار لازم است که وارد سامانه ارائه و پیگیری دادخواست و شکوائیه مربوط به قوه قضائیه شوید و مراحل ثبت درخواست را طی کنید.. این سامانه برای پیگیری دادخواست و شکواییه و ارائه خدمات به اشخاص حقیقی تهیه شده است و شما می‌توانید با انتخاب مرجع قضائی خود و نوع درخواستتان که می‌تواند دادخواست بدوی، شکواییه سرقت یا هر چیز دیگری باشد، اقدام خود را برای شکایت و احقاق حقوق خود پیگیری نمایید.

چگونه از اشخاص حقوقی شکایت کنیم؟

اشخاص حقوقی در مقابل اشخاص حقیقی قرار می‌گیرند و شامل گروه‌ها و سازمان‌ها و موسسات و... می‌باشند، آن‌ها وجود طبیعی و حقیقی ندارند و مانند اشخاص حقیقی نیستند و در واقع، توسط چند شخص حقیقی تشکیل شده‌اند.

اشخاص حقوقی دارای حقوق و تکالیف مالی‌اند و طبق قانون باید به آن‌ها عمل کنند. آن‌ها با اراده اشخاص حقیقی به‌وجود می‌آیند و با اراده‌شان از بین می‌روند.

شکایت کیفری از این نوع از اشخاص به گونه‌ای است که مشتکی عنه که نماینده حقوقی یا مدیرعامل آن مجموعه می‌باشد و جرمی را در جهت منافع شرکت یا سازمان مرتکب شده است، باید پاسخگو باشد و مورد پیگیری قرار گیرد و مسئولیت کیفری شامل حالش می‌شود. چرا که در حالت کلی در شکایات کیفری، اصل بر مسئولیت داشتن اشخاص حقیقی است و اشخاص حقوقی فقط در صورتی‌که نماینده‌شان مرتکب جرم شده باشد مسئولیت دارند.

شایان ذکر است که شخص حقیقی که در راستای منافع شخص حقوقی مرتکب جرم می‌شود نمی‌تواند به بهانه‌ی دفاع از حقوق سازمان یا شرکتی که در آن نماینده است، از پذیرش جرم ارتکابی سر باز زند.

برای اشخاص حقوقی چه مجازات‌هایی در نظر گرفته می‌شود؟

برای اشخاص حقوقی چه مجازات‌هایی در نظر گرفته می‌شود؟

برای اشخاص حقوقی که علیه آن‌ها شکواییه ثبت شده باشد، مجازات‌های مختلفی با توجه به نوع شکایت و جرم ارتکابی‌شان در نظر گرفته شده است که از آن می‌توان به:

مصادره اموال، جزای نقدی و انتشار حکم محکومیت به وسیله رسانه‌ها، ممنوعیت از صادر کردن حکم برخی اسناد تجاری برای مدت حداکثر پنج سال، ایجاد ممنوعیت برای دعوت عمومی افزایش سرمایه برای حداکثر پنج سال یا حتی به‌طور دائم، ممنوعیت از یک یا چند فعالیت شغلی یا اجتماعی به صورتی دائمی یا به مدت حداکثر پنج سال، و یا حتی انحلال آن شخص حقوقی اشاره نمود.

همچنین شایان توجه است که اقامه دعوی حقوقی علیه اشخاص حقوقی و شرکت‌های خصوصی نیز امکان‌پذیر است:

طرح دعوی حقوقی علیه اشخاص حقیقی و حقوقی با هم دارای تفاوت‌هایی می‌باشد، یکی از مهم‌ترین آن‌ها مربوط به دادگاه صالح برای رسیدگی به دعوی حقوقی است، دادگاه صالح برای رسیدگی به شرکت‌هایی که مرکز اصلی‌شان در ایران قرار دارد، دادگاه مقرر در مرکز اصلی شرکت و دادگاه صالح در دعاوی ناشی از تعهدات شرکت، همان است که خواهان تعیین می‌کند، یعنی همان مکانی که در آن به انعقاد قرارداد یا پرداخت پول یا تسلیم کالا و.. می‌پردازد یا دادگاه محل اقامت خوانده. خواهان مختار است که هرکدام را می‌خواهد به‌ عنوان دادگاه صالح انتخاب نماید.

شکایت کیفری از سوی اشخاص حقوقی چگونه ممکن است؟

شکایت کیفری از سوی اشخاص حقوقی چگونه ممکن است؟

برای اینکه اشخاص حقوقی بتوانند شکایت خود را علیه شخص دیگری ثبت نمایند، باید از طریق مدیرعامل یا هر شخصی که طبق اساسنامه اجازه و صلاحیت طرح شکایت را دارا می‌باشد، اقدام کنند.

شایان ذکر است که در رابطه با شکایت از سوی اشخاص حقوقی، دادگاه نمی‌تواند بدون رضایت و اجازه شخص ذی‌نفع، به پرونده رسیدگی کند و آن را تعقیب نماید و حتما لازم است که شاکی مدارک خود را در پرونده ضمیمه کند تا در صورت احراز، شکایت وی پیگیری شود و در حالتی که احراز نشود قابلیت پیگیری وجود نخواهد داشت.

البته رد درخواست پیگیری و شکایت توسط دادگاه، فقط در جرائم قابل گذشت اتفاق می‌افتد و در جرائم غیرقابل گذشت ممکن نیست (مثلا در دزدی یا کلاهبرداری که جنبه عمومی آن جرائم از جنبه خصوصی‌شان مهم‌تر است و مراجع قضائی مکلف‌اند آن را پیگیری نمایند.)

محل صالح برای رسیدگی به دعاوی کیفری و حقوقی کدام است؟

دادگاه‌های صالح برای رسیدگی به دعاوی کیفری به چند دسته مختلف تقسیم می‌شوند.

  • دادگاه کیفری: اولین دسته آن، دادگاه کیفری یک است که در مرکز هر استان تشکیل می‌گردد (البته بسته به نظر رئیس قوه قضائیه در شهرستان نیز می‌تواند تشکیل شود) و صلاحیت مشخصی را دارا می‌باشد. نحوه رسیدگی به دعاوی کیفری در این دادگاه در قانون آئین دادرسی کیفری با جزئیات مشخص شده است.
  • شایان ذکر است که آرای صادره از دادگاه کیفری یک، قابلیت اعتراض در دیوان عالی کشور را دارا هستند.
  • دومین دسته از دادگاه‌های صالح برای رسیدگی به دعاوی کیفری، دادگاه کیفری دو می‌باشد که برای رسیدگی به تمامی جرائم صلاحیت دارد و در حوزه قضائی مربوط به هر شهرستان تشکیل می‌گردد. شیوه رسیدگی به دعاوی در این نوع از دادگاه‌ها به این صورت است که دادگاه پس از تعیین وقت و ابلاغ آن به شاکی، اقدام به تشکیل جلسه‌ای می‌کند تا پس از آی رای خود را صادر نماید.
  • دادگاه نظامی نیز برای رسیدگی به جرائم مربوط به حوزه خودش اقدام می‌نماید و به جرایم مربوط به افسران نظامی و انتظامی رسیدگی می‌کند.
  • یکی دیگر از دادگاه‌های صالح برای رسیدگی به دعاوی کیفری که به صورت تخصصی رسیدگی می‌کند، دادگاه‌ اطفال و نوجوانان است و به جرائم افراد زیر سن قانونی هجده سال و همچنین اطفال رسیدگی می‌نماید.
  • دادگاه‌ صالح بعدی، دادگاه انقلاب است که در دوران انقلاب و برای رسیدگی به جرائم کیفری که در آن دوران در ارتباط با انقلاب رخ می‌داد تشکیل شده بود. البته امروزه نیز دادگاه انقلاب برای رسیدگی به برخی جرایم امنیتی مانند توهین به مقام رهبری و… کاربرد دارد و پس از رسیدگی به این نوع از جرایم، رای صادر می‌کند.
  • شورای حل اختلاف آخرین موردی است که می‌خواهیم از بین انواع  اماکن صالح برای رسیدگی به جرائم کیفری بررسی نماییم. این شورا در شهرها و روستاها ایجاد می‌شود و دارای یک رئیس، دو عضو اصلی و دو عضو غیراصلی می‌باشد تا از این طریق سهولت بیشتری برای رسیدگی به اختلافات و جرائم ایجاد شود و با صلح و سازش، مشکلات مردم را حل کنند و به سرانجام برسانند.

 

ادعای حقوقی: نوع دیگر تظلم‌خواهی که بررسی نمودیم و مربوط به ادعای حقوقی بود و اموری را شامل می‌شد که جنبه کیفری ندارند و موضوع مورد پیگیری در آن، در باب اختلافات مالی یا غیرمالی بود، در این نوع، طرفین نمی‌توانند به دادگاه کیفری مراجعه کنند و دادگاه صالح برای رسیدگی به جرائم حقوقی، دادگاه حقوقی است مگر در مواردی که دادگاه‌های دیگر صالح برای رسیدگی باشند.

بنابراین لازم است پیش از طرح دعوی بررسی شود که موضوع مورد بررسی، در کدام دادگاه قابلیت طرح شدن دارد و از لحاظ قانونی دادگاه صالح برای رسیدگی کدام است، چرا که آن مکان باید صلاحیت ذاتی و نسبی برای رسیدگی به آن دعوی را داشته باشد.

اگر دادگاه، صلاحیت ذاتی و قانونی برای رسیدگی به آن پرونده خاص را نداشته باشد و عدم صلاحیت رسیدگی به نبرد و ادعای مذکور احراز شود، رای صادره از دادگاه موردنظر، قابلیت نقض و عدم پذیرش را خواهد داشت.

در صورتی هم ‌که در تشخیص دادگاه توسط مدعی اشتباه صورت گیرد، قرار عدم صلاحیت صادر می‌شود و برای تغییر دادگاه و تغییر روند بررسی و… اقدام می‌شود و این موضوع باعث می‌شود که در رسیدگی به پرونده تاخیر ایجاد شود و اطاله دادرسی انجام شود.