شرایط و مراحل به اجرا گذاشتن مهریه در قانون مهریه جدید

نظر به قوانین حقوقی رایج در کشور، مهریه حقی  است که بعد از عقد نکاح  برای زن مفروض است و در این خصوص نیز قوانینی وضع گردیده که مطالبه مهریه از طرف زوجه را تضمین می نماید و حتی اگر طلاق نیز صورت نگیرد، زوجه می تواند مهریه خود را پس از عقد نکاح به اجرا گذاشته و نسبت به مطالبه آن اقدام کند. مطابق قانون پس از وقوع عقد نکاح، زوجه مالک تمام مهریه می گردد چه تمکین از شوهر بنماید و یا ننماید.

ازدواج دارای آثار مالی است که مهم ترین آن مهریه است. مهریه مالی است که با انعقاد عقد نکاح، مرد متعهد می گردد که آن را به همسر خود پرداخت کند. مهریه ممکن است مال منقول و غیر منقول، پول، سکه و حتی انجام کار معینی از جانب مرد باشد. باید توجه داشت که مهریه باید کاملا مشخص و معین باشد. پس طبق موارد عنوان شده می توان گفت، مهریه یک دین است و بر عهده مرد قرار داده شده است.

مهریه ممکن است در هنگام عقد به صورت عندالمطالبه یا عندالاستطاعه تعیین گردد. عدم تعیین مهر در عقد نکاح دایم، موجب بطلان آن نمی گردد. اما در عقد نکاح موقت حتما باید مهریه معین گردد و در صورت عدم تعیین مهر در عقد نکاح موقت، عقد باطل است.

ویژگی مهریه و روش های به اجرا گذاشتن آن

برای به اجرا گذاشتن مهریه، باید حتما دقت شود که در قانون جدید، مهریه تا 110 سکه تمام بهار آزادی، ضمانت اجرای جلب و مجازات زندان دارد. به عنوان مثال، در صورتی که مرد تا 110 سکه را پرداخت کند و از پرداخت الباقی آن استنکاف نماید، امکان جلب و زندانی کردن وی وجود ندارد در این حالت الباقی مهریه در صورت وجود مال برای زوج و معرفی اموال او به دادگاه، امکان توقیف آن وجود دارد. زوجه یا وکیل او می تواند لیست اموال مرد را به دادگاه معرفی کرده و تقاضای توقیف آن را نمایند. لازم به توضیح است اموالی قابل توقیف خواهند بود که جزء مستثنیات دین نباشند.

مهریه دارای ویژگی ها و خصوصیات خاصی است و اگر این خصوصیات در مهریه نباشد آن مهریه باطل است، ولی تاثیری در عقد نکاح دایم ندارد. از این ویژگی ها می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

  • مهریه باید ارزش مالی داشته باشد. و اگر مهر ارزش مالی نداشته باشد، مهریه باطل خواهد بود.
  • مهریه ای که کاملا مشخص و معین نباشد باطل است.
  • مهریه باید قابلیت تملک داشته باشد.
  • مهریه باید مشروع باشد.

مهریه بعد از فوت شوهر از بین نخواهد رفت و زن می تواند مهریه خود را از ماترک همسر خود اخذ نماید و دادگاه مطابق اموالی که از شوهر به جا مانده است، مهریه همسر او را پرداخت می کند. البته نکته ای که در اینجا حائز اهمیت است، این مطلب است که در صورت نبود مال برای شوهر فوت شده، وراث مرد هیچ تکلیفی در پرداخت مهریه نخواهند داشت.

حال اگر عقد نکاح فسخ گردد، سرنوشت مهریه به شرایطی وابسته خواهد شد. در این صورت باید بین دو حالت قائل به تفکیک شویم، اگر عقد نکاح قبل از عمل نزدیکی بین زن و مرد به فسخ گردد، به زن مهریه تعلق نخواهد گرفت اما در صورتی که زن و مرد قبل از فسخ با یکدیگر نزدیکی انجام داده باشند بعد از فسخ نکاح، تمام مهریه به زن تعلق می گیرد.

همچنین از آن جایی که به مهریه عنوان حق اطلاق گردیده است، در صورت فوت زوجه نیز امکان مطالبه آن از ناحیه وراث او از زوج امکان پذیر خواهد بود.

عقد نکاح

چگونه می توان مهریه را به اجرا گذاشت یا آن را وصول کرد؟

ممکن است تفاوت بین مهریه عندالمطالبه و مهریه عندالاستطاعه فکر شما را به خود مشغول کرده باشد. تفاوت های این دو نوع مهریه در این است که در مهریه عندالمطالبه، زن مالک تمام مهریه است و هر موقع که بخواهد، قادر است برای مطالبه آن دادخواست حقوقی به دادگاه تقدیم کند و تا میزان 110 سکه، باید حتما از سوی زوج پرداخت گردد. اما در مهریه عندالاستطاعه، زن زمانی می تواند برای مهریه درخواست بدهد که مرد از لحاظ مالی استطاعت لازم را داشته باشد و فقط در این حالت است که موظف به پرداخت مهریه خواهد بود.

مهریه را به دو روش می توان مطالبه کرد.:

  • از طریق دایره اجرای ثبت

به این نکته همیشه توجه داشته باشید که طبق رویه جدید، زن ملزم است در ابتدای امر برای دریافت مهریه خود به اجرای ثبت مراجعه نماید و درخواست مطالبه مهریه خود را بدهد و امکان اینکه برای مطالبه مهریه مستقیما به دادگاه مراجعه شود، دیگر وجود ندارد. زن با مدارک لازم به دفتر خانه ای که عقد در آن جا به ثبت رسیده است مراجعه می نماید و با پرداخت هزینه  اجراییه، درخواست مطالبه مهریه خود را ثبت می نماید. پس از آن دفترخانه اظهار نامه ای برای زوج ارسال می نماید و او را موظف میکند تا ظرف 10 روز به اداره ی ثبت مراجعه نموده و مالی را برای پرداخت مهریه زوجه، معرفی نماید.

  • از طریق دادگاه:

همان گونه که ذکر شد، برای مطالبه مهریه نمی توان در بدو امر مستقیما به دادگاه مراجعه کرد. اما هنگامی که از طریق دایره اجرای ثبت نتوان از مرد مهریه را دریافت نمود دادگاه می تواند وارد رسیدگی شده و در مورد مهریه تعیین تکلیف نماید.

پس از مطالبه مهریه از ناحیه زوجه، مرد نیز در صورت عدم تمکن مالی، می تواند دادخواست اعسار به دادگاه تقدیم نماید و در صورت پذیرش اعسار وی، دادگاه حکم به پرداخت مهریه را به صورت قسطی صادر می نماید.

نکته ای که باید در این جا به آن توجه داشت این است که در صورت بخشش مهریه از ناحیه زوجه، به هیچ وجه مهریه قابل مطالبه نمی باشد.

هزینه به اجرا گذاشتن مهریه به عهده زوجه بوده و با توجه به خواسته ارائه شده زوجه، این هزینه محاسبه و در ابتدا یا پس از صدور رای مطالبه می گردد.

پرداخت مهریه توسط زوج

آیا امکان به اجرا گذاشتن مهریه بعد از طلاق نیز میسر خواهد بود؟

مهریه به عنوان یک حق قانونی بعد از وقوع عقد نکاح برای زن در نظر گرفته می شود و قانون، مرد را متعهد پرداخت آن می نماید. این حق، زن را قادر می سازد بعد از عقد آن را از همسر خود مطالبه نماید. اصولا می توان گفت مهریه عندالمطالبه است. اغلب مردم تصور می کنند مهریه به هر اندازه ای که باشد ممکن نیست که بشود همه آن را دریافت کرد، لذا هنگام خواستگاری هر رقمی را که تمایل داشته باشند در نظر می گیرند، اما بعد از آغاز زندگی ممکن است مشکلاتی برای آن ها ایجاد شود  و آن زمان است که متوجه می شوند، نباید چنین مهریه ای را برای زوجه در نظر می گرفتند. البته رویه دادگاه ها به این شکل است که قبل از صدور حکم طلاق کلیه مطالبات زن از مرد را در حکم صادر شده طلاق مشخص می نمایند.

اجرا گذاشتن مهریه بدون طلاق یکی از مواردی است که زوجه را قادر می سازد تا در حین زندگی مشترک، دادخواست آن را ارائه نماید. البته لازم است بدانید که افراد منفعت طلب بی شماری در جامعه وجود دارند که صرفا بواسطه مهریه ای که تعیین می شود تن به ازدواج می دهند.

روش های تعیین و مطالبه مهریه

مهریه را می توان بر مبنای سکه یا وجه نقد تعیین کرد، وجه نقدی که تعیین می شود، در هنگام پرداخت بر مبنای نرخ روز محاسبه می شود و باید آن را با مبلغی که در حین پرداخت محاسبه شده است، در اختیار زن قرار داد. برای ازدواج هایی که بعد از مدتی به طلاق ختم می گردند، بسیاری ممکن است مهریه خود را به اجرا بگذارند. اجرا گذاشتن مهریه به روش اینترنتی امروزه به امری رایج مبدل گردیده و نیازی به مراجعه به دادگاه برای دادخواست مهریه نیست.

همانگونه که ذکر شد، هر چیزی که باید پول نقد برای آن پرداخت گردد می توان به عنوان مهریه انتخاب نمود. مهریه هایی که به صورت سکه معین می گردند، از دو طریق امکان مطالبه آن وجود خواهد داشت. یا اینکه می توان از وکیل دادگستری کمک گرفت و یا هر دو طرف بدون اخذ وکیل از طریق اداره اجرای ثبت، برای دریافت و پرداخت مهریه اقدام نمایند. همچنین می توان پس از تراضی نسبت به پرداخت مهریه، از طریق دفاتر اسناد رسمی اقرارنامه ای مبنی بر دریافت آن از سوی زوجه تنظیم کرد.

ممکن است خیلی از افراد تصور نمایند با ارائه دادخواست مهریه قادر هستند مردها را تحت اختیار خود قرار دهند و بتوانند مهریه را به عنوان اهرم فشاری برای پایبندی مرد به زندگی مشترک در نظر بگیرند. اما این تصور کاملا اشتباه است و هیچ گاه با تحت فشار قراردادن مردها نمی توان زندگی سابق را به جریان اصلی خود بازگرداند. بنابراین توصیه می شود در صورتی که تصمیم قطعی برای طلاق دارید حتما به صورت توافقی برای به اجرا گذاشتن مهر خود اقدام کنید. برای اجرا گذاشتن مهریه بعد از طلاق توافقی، مراحل راحت تری را پیش رو دارید، اما هنگامی که بدون توافق  اقدام به انجام مراحل طلاق می نمایید، قطعا با مشکلات عدیده ای رو به رو خواهید بود و ممکن است پرداخت مهریه ماه ها طول بکشد.

مهریه در عقد نکاح

به اجرا گذاشتن مهریه بدون طلاق

طبق قانون، بدون طلاق نیز می توان مهریه خود را اخذ کرد. همانگونه که ذکر شد، پرونده مهریه به عنوان یک پرونده مالی محسوب می گردد که با پرونده طلاق کاملا متفاوت است. اگر شما در طول زندگی قصد دریافت مهریه خود را داشته باشید می توانید با باز کردن پرونده مالی برای مهریه، آن را مطالبه کنید.  شایان ذکر است مراحلی که برای اخذ و مطالبه مهریه در حین زندگی و بعد از طلاق انجام می شود، هیچ تفاوتی با یکدیگر ندارد.

در گذشته قوانینی وجود داشت که افراد برای گرفتن مهریه خود باید حتما به همراه وکیل به دادگاه مراجعه می کردند و لیست اموال و دارایی شوهر خود را به دادگاه تسلیم می کردند و در این تشریفات هزینه های زیادی را متحمل می شدند، اما امروزه با به اجرا گذاشتن مهریه به صورت اینترنتی مراحل انجام این کار بسیار ساده و راحت تر شده است. در حال حاضر قوانینی برای گرفتن مهریه تصویب شده است که با توجه به آن می توان به همراه وکیل به دفتر ثبت ازدواج خود مراجعه کرد و اقدامات لازم را به انجام رساند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *