علیه گران فروشی چگونه شکایت کنیم؟

یکی از مهم ترین موضوعاتی  که سالیان سال است در کشور ما، عموم مردم با آن سر و کار دارند، گرانی و افزایش غیر قابل انکار قیمت تمام کالاهاست. در سال های اخیر کلمه تورم و گرانی بیش از پیش، نقل تمام محافل، مجالس و مباحث مردم و رسانه های عمومی است. تورم به معنای روند افزایشی سطح عمومی قیمت‌ها در یک بازه زمانی نسبتا طولانی است و برخلاف نظر اکثریت قریب به اتفاق مردم، تورم با گران فروشی تفاوت شایانی دارد. در این مقاله سعی خواهیم کرد، جرم گرانفروشی را مورد بررسی قرارداده، ومراجع رسیدگی کننده به تخلفات گران فروشان و به عبارتی، مرجع مبارزه با گران فروشی و سایر اصطلاحات پر کاربرد را برایتان تبیین نماییم.

تعریف گران فروشی

گران فروشی در ماده ۲ قانون تعزیرات حکومتی اینگونه تعریف گردیده است:

گران فروشی عبارت است از عرضه کالا و خدمات به بهایی بیش تر از قیمت های تعیین شده به طور قطعی، توسط مراجع قانونی و رسمی. بر طبق همین ماده و ماده ۵۷ قانون نظام صنفی، قانونگذار، گران فروشی را جرم تلقی نموده ولی مصادیق آن را صرفا شامل فروش کالا نمی داند بلکه گران فروشی در ارائه خدمات را هم مصداق گران فروشی ذکر کرده است.

گرانفروشی در ماده ۵۷ قانون نظام صنفی نیز این چنین تعریف شده است:

عرضه یا فروش کالا یا ارائه خدمت، به قیمت بیش از نرخ های تعیین شده به وسیله مراجع قانونی ذی ربط.

ماده ۱ قانون تشدید مجازات محتکران و گرانفروشان در تعریف گران‌فروشی مقرر می دارد، گران فروشی عبارت است از عرضه کالا، بیشتر از نرخ متعارف جامعه و در مورد کالاهایی که به توسط دولت توزیع می‌شود به بیش از نرخ تعیین شده توسط دولت اطلاق می گردد. همچنین علاوه بر تعاریف فوق،  اجرایی نشدن مقررات و ضوابط قیمت‌گذاری و انجام هر نوع عمل یا رفتاری که باعث افزایش قیمت کالا یا خدمت، که به زیان خریدار باشد از موارد گران فروشی محسوب می گردد.

گران فروشی

قانون گذار چه مجازاتی برای  گران فروشی مقرر نموده است؟

مطابق ماده ۵۷ قانون نظام صنفی، برای گران فروشان در ۵ مرتبه مجازات در نظر گرفته شده است که علاوه بر جبران خسارت وارده به خریدار یا مصرف‌کننده، گران فروش به مجازات های مقرر شده ذیل محکوم می‌ گردد:

  • در مرتبه اول: جریمه به دو برابر مبلغ گران فروشی
  • درمرتبه دوم: جریمه به ۴برابر مبلغ کران فروشی
  • در مرتبه سوم: به ۶برابر مبلغ گران فروشی جریمه می‌شود و علاوه بر پرداخت جریمه، پارچه یا تابلو به سر در محل کسب به عنوان متخلف صنفی به مدت دو هفته نصب می‌شود.
  • در مرتبه چهارم: به هشت برابر مبلغ گران فروشی جریمه می‌شود و پارچه یا تابلو بر سر در محل کسب به عنوان متخلف صنفی به مدت یک‌ ماه نصب می‌شود.
  • در مرتبه پنجم و مراتب بعدی: به ۱۰برابر مبلغ گران فروشی جریمه می‌شود و پارچه یا تابلو بر سر در محل کسب به عنوان متخلف صنفی به مدت دو ماه نصب می‌شود. و به مدت ۶ ماه، پروانه کسب متخلف معلق و محل کسب نیز پلمپ می‌شود.

مطابق ماده ۱ قانون تعزیرات حکومتی، نظارت دقیق و کنترل محسوس و نامحسوس دولت بر فعالیت های اقتصادی، لزوم اجرای مقررات قیمت‌گذاری و ضوابط توزیع، یک اصل و ضرورت قانونی محسوب می گردد و متخلفان از اجرای این مقررات، مطابق قانون محکوم به مجازات تعزیری خواهند شد.

با توجه به مبلغ گران فروشی متخلف، بعد از تشکیل پرونده، محکوم به جریمه نقدی و محرومیت از خدمات دولتی محکوم می گردد و در نهایت تعطیلی و لغو پروانه واحدصنفی را نیز به همراه خواهد داشت.

آیا احتکار با گران فروشی متفاوت است؟

احتکاربه معنای اختفا و نگهداری کالا به صورت عمده با تشخیص مرجع ذیصلاح و امتناع از عرضه آن در جامعه به قصد گران‌ فروشی یا ضرر زدن به جامعه پس از اعلام ضرورت عرضه توسط دولت است. مجازات احتکارکنندگان نیز علاوه بر الزام به فروش کالای احتکار شده و جریمه نقدی و محرومیت از خدمات دولتی، لغو پروانه واحد صنفی محتکر و معرفی محتکر از طریق رسانه‌های گروهی، از جمله مجازات های این جرم می باشد.

گران فروشی

مرجع رسیدگی به شکایت از گران فروشان

مرجع رسیدگی به تخلفات اصناف و گران فروشی مربوط به بازار و قیمت ها، سازمان تعزیرات می باشد. علاوه بر گران فروشی تخلفات دیگری هم در قانون نظام صنفی مقرر شده که از آن جمله می توان به احتکار، تقلب، کم‌فروشی، عرضه خارج از شبکه، فروش اجباری، عدم اجرای ضوابط قیمت‌گذاری و توزیع، عدم درج قیمت و عدم صدور صورتحساب، اشاره کرد، که سازمان تعزیرات متولی رسیدگی به آنهاست.

بنابراین زمانیکه یکی از تخلفات فوق را توسط کسبه یا فروشندگان کالا یا خدمات مشاهده کردید، لازم است بدانید که وی مرتکب تخلف گران فروشی شده و این امر قابل پیگیری از طریق سازمان تعزیرات حکومتی است. در کنار سازمان تعزیرات حکومتی، قوه قضاییه نیز از طریق سازمان بازرسی کل کشور و دادستان ها بر این امور نظارت دارند.

انجمن حمایت از حقوق مصرف کنندگان، مسیر هموار دیگری برای رسیدگی به حقوق از دست رفته مشتریان واحدهای صنفی یا خریداران کالا و خدمات ارائه داده است. این انجمن در اداره صنعت، معدن و تجارت استقرار یافته و در آن جا پذیرای شکایات و مسائل مربوط به حقوق مصرف کنندگان است. انجمن حمایت از حقوق مصرف کنندگان، با توجه به شکایات مطرح شده، موضوع را به نهاد بازرسی اداره صنعت اعلام می نماید و از طریق آن ها یا از طریق تعزیرات حکومتی به پیگیری و رسیدگی موضوع می پردازد.

سازمان تعزیرات حکومتی

گران فروشی را چگونه اطلاع دهیم؟

دو شیوه اصلی برای ثبت شکایت در سامانه ۱۳۵ سازمان تعزیرات حکومتی وجود دارد. ابتدا تماس تلفنی با شماره ۱۳۵ است. اما بهترین ومطمئن ترین راه، ثبت شکوائیه در سایت سازمان تعزیرات حکومتی به آدرس است. به جز شکایت اشخاص و نهادها در زمینه اعلام گران فروشی، سازمان تعزیرات نیز بر اساس گزارش سازمان های بازرگانی، اتحادیه های صنفی و واحدهای بازرسی، انجمن های حمایت از حقوق مصرف کنندگان، گزارش های سازمان بازرسی کل کشور و سایر مراجع قضایی، دولتی و نظامی، وارد عمل شده و با متخلف برخورد قانونی را بعمل خواهد آورد.

رویه و شرایط رسیدگی به شکایت گران فروشی

  • دریافت شکایت یا گزارش های اعلام جرم
  • ارائه نظر کارشناسی ظرف ۱۵ روز به شعبه مربوطه
  • احضار متخلف و تشکیل جلسه رسیدگی و اخذ دفاع
  • صدور حکم

عموم مردم می‌توانند از طریق ثبت شکایت خود در سامانه اینترنتی سازمان تعزیرات حکومتی یا ارسال پیامک یا تماس با شماره تلفن اعلامی از سوی سازمان، و یا به صورت حضوری شکایت خود را ثبت و پیگیری نمایند.

گران فروشی

همانگونه که ذکر شد، دو سازمان یاد شده، اصلی‌ترین نهادهای نظارت بر قیمت در کل کشور محسوب می‌گردند و برای انجام وظایف خود، از مأموران گشت و گزارشات مردمی و راه های دیگر استفاده می‌کنند. لذا لازم است کلیه شهروندان با نهادهای حمایت‌ کننده از حقوق مصرف‌ کنندگان در حوزه‌های مختلف آشنا بوده تا در صورت نیاز، بدون اتلاف وقت و هزینه، برای مطالبه‌ حقوق‌ خود بتوانند اقدام کنند. این اقدامات گاهی می‌تواند در پیشگیری از تخلفات بعدی نیز تاثیر گذار باشد و به ‌تدریج فرهنگ جدیدی را در جامعه و در حوزه‌ مصرف ایجاد نماید.

تا حد ضرورت برای هر خریدی هر چند جزیی، مثلا غذایی که در یک رستوران می‌خوریم، توصیه میشود حتماً از فروشنده،  رسید، صورت‌حساب یا فاکتور دریافت نمایید و اگر صفت یا ویژگی خاصی برای خرید آن کالا مد نظرتان است، حتماً از فروشنده بخواهیم که این صفت یا ویژگی را در فاکتور قید نماید و این سند را تا زمان معقولی معمولاً چند روز برای کالاهایی که زود مصرف می‌شوند و چند ماه برای کالاهایی که دوام بیشتری دارند، نگهداری نمایید تا در صورتی که با مشکلی از نظر کیفیت کالا یا قیمت و غیره روبرو شدید، اقدامات بعدی شما با سهولت بیشتری انجام پذیرد.

سپری نمودن هر یک از مراحل رسیدگی به دعاوی یا شکایات مرتبط با گران فروشی، دشواری های خاص خود را دارد که نیازمند دانش و تخصص لازم و کافی و پیگیری در این زمینه است. جهت تسریع در روند رسیدگی به دعوای فوق ، حتما با مشاوران و وکلای حقوقی پایگاه خبری یاسا مشورت نموده و در وقت و هزینه های خود صرفه جویی نمایید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *