انحصار وراثت

انحصار وراثت عبارت است از مشخص شدن تعداد وراث متوفی توسط دادگاه. 

به این معنی که بعد از اینکه شخص فوت کرد و از دنیا رفت مشخص شود که چه کسانی از ایشان ارث میبرند.

مرجع صادرکننده گواهی انحار وراثت

برای صدور گواهی انحصار وراثت باید به شورای حل اختلاف آخرین محل اقامت دائمی متوفی مراجعه کرد.

در صورتیکه متوفی منزل خود را تغییر داده باشد و وراث از آخرین محل زندگی او مطلع نباشند، باید به آخرین محلی که از آن مطلع هستند مراجعه کنند.

فرم مخصوص انحصار وراثت

اولین مرحله برای دریافت گواهی انحصار وراثت این است که فرم مخصوص درخواست این گواهی را تهیه کنید، از کجا؟

یک راست باید به شوراهای حل اختلاف بروید. اینکه به کدام شعبه شورا بروید هم مهم است.

شما باید به شورای حل اختلاف شهری بروید که آخرین اقامتگاه متوفی بوده است. در اینجا می‌توانید فرم مخصوص را دریافت کنید.

در این فرم باید اسامی افرادی که از متوفی ارث می‌برند را با مشخصات کامل و نسبت آنها با مرحوم بنویسید.

کار با پر کردن همین فرم تمام نمی‌شود بلکه شما باید به ۲ محل دیگر برای تکمیل مدارک خود مراجعه کنید و دوباره با این فرم به شورای حل اختلاف برگردید.

تائیدیه وراث در انحصار وراثت

در این مرحله باید سری به یک دفتر اسناد رسمی بزنید که معمولا در هر محله‌ای پیدا می‌شود.

شما فرمی که از شورای حل اختلاف گرفته‌اید را به همراه گواهی فوت متوفی و همچنین اصل و کپی‌شناسنامه و کارت ملی‌ تمام وارثان باید به یک دفتر اسناد رسمی ببرید.

یادتان باشد که در این مرحله ۲ شاهد هم که وارثان را می‌شناسند باید همراهتان باشند. در حقیقت این مرحله برای این است که دفتردار، شهادت‌نامه‌ای را تنظیم کند و شاهدان با دادن امضا و گواهی، وراث متوفی را به‌طور رسمی در همان فرم مخصوص تأیید کنند. 

این فرم ثبت‌شده، یکی از مدارکی است که شوراهای حل اختلاف در گام‌های بعدی از شما می‌خواهند.

مالیات بر ارث قبل از صدور گواهی انحصار وراثت

تا زمانیکه مالیات بر ارث پرداخت نشده باشد، انتقال اموال متوفی با سند رسمی به وراث، امکان پذیر نمیباشد.

وارثان باید فهرستی از اموال منقول و غیرمنقول باقی‌مانده تهیه کنند. سپس یکی از وراث باید به اداره دارایی مراجعه کند تا تکلیف مالیات بر ارث مشخص شود. 

میزان مالیات بر اث در خصوص اموال غیر منقول 5 درصد و اموال منقول 2 درصد میباشد.

فقط یادتان باشد که این مالیات براساس اینکه وراث چه نسبتی با متوفی دارند دریافت می‌شود. سپس اداره دارایی به شما رسیدی می‌دهد که این رسید هم برای گرفتن گواهی انحصار وراثت لازم است.
چه اشخاصی میتوانند درخواست صدور گواهی انحصار وراثت کنند

معمولا یک یا چند شخص از ورثه درخواست صدور گواهی انحصار وراثت می کنند، لذا هر ذینفعی مانند: طلبکار متوفی یا ورثه، کسی که متوفی به نفع او وصیت کرده (موصی له) یا کسی که از سوی متوفی مامور اجرای وصیت شده است (وصی) می توانند درخواست صدور گواهی انحصار وراثت کنند. 

مخالفت یا همکاری نکردن یک یا چند تن از ورثه به هر دلیلی که باشد مانع رسیدگی و صدور گواهی انحصار وراثت نیست.

زمان لازم برای صدور گواهی انحصار وراثت

در صورتی که ارزش ماترک متوفی کمتر از یک میلیون ریال باشد، شورای حل اختلاف بدون انتشار آگهی و دعوت از ورثه، در جلسه فوق العاده با توجه به اسناد و مدارک ارائه شده، گواهی انحصار وراثت را صادر می کند. 

لذا در صورتی که ماترک، بر اساس گواهی تسلیم اظهارنامه مالیات بر ارث، بیش از یک میلیون ریال ارزش داشته باشد، در فرضی که آخرین سکونتگاه متوفی در شهر بوده باشد به هزینه متقاضی و به درخواست او یک نوبت در روزنامه کثیرالانتشار آگهی می شود و در فرضی که آخرین اقامتگاه متوفی در روستا بوده باشد درخواست متقاضی در روستا اعلام عمومی می شود. 

پس از گذشت یک ماه از آگهی یا اعلام عمومی در صورت عدم وصول اعتراض، با توجه به اسناد و مدارک ارائه شده گواهی انحصار وراثت صادر می شود.

در صورتی که در مهلت یک ماهه از زمان نشر آگهی هر شخص ذینفعی به درخواست صدور گواهی انحصار وراثت اعتراض کند، به عنوان مثال شخصی ادعا کند که ورثه منحصر به اشخاص ذکر شده در درخواست نبوده و نام یک یا چند تن از ورثه عمداً یا سهواً اعلام نشده است یا شخصی مدعی شود که وصیت نامه ای از متوفی موجود است، شورای حل اختلاف در مواردی که صلاحیت رسیدگی به آن ها را دارد با تشکیل جلسه و دعوت از طرفین به موضوع رسیدگی و حکم مقتضی را صادر می کند و در مواردی که خارج از صلاحیت شورای حل اختلاف است با وصول اعتراض، رسیدگی به موضوع را در شورا تا تعیین تکلیف در دادگاه صالح متوقف می کند.

گرفتن گواهی انحصار وراثت بدون رضایت وراث دیگر

همان طور که  گفته شد هر شخص ذینفعی حتی بدون همکاری ورثه، می تواند درخواست صدور گواهی انحصار وراثت کند. یعنی نیازی نیست که همه وراث برای گرفتن گواهی انحصار وراثت حضور داشته باشند.
تکمیل فرم استشهادیه خلاف واقع و شهادت دروغ در این مورد نیز جرم است. مثلا فردی فوت میکند و سه فرزند دارد. دو فرزند در خارج از کشور زندگی میکنند. فرزندی که در ایران میباشد برای گرفتن گواهی انحصار وراثت اقدام میکند و با دو شاهد دروغین اعلام میکند که متوفی فرزند دیگری ندارد.

صرف نظر از مسائل شرعی و اخلاقی، قانون گذار چنین عملی را جرم دانسته و برای آن مجازات سنگینی تعیین کرده است. یعنی فرد کلاهبردار محسوب میشود.

چه کسانی میتوانند به گواهی انحصار وراثت اعتراض کنند

دو گروه می‌توانند به گواهی انحصار وراثت صادر شده اعتراض کنند و دادگاه هم باید با تشکیل جلسه‌ای دیگر، تکلیف را مشخص کند.
یکی از کسانی که می‌تواند اعتراض کند دادستان قضایی است؛ یعنی این دادستان اگر تشخیص دهد که فرد فوت شده وارثی ندارد و درخواست ارائه شده بی‌اساس است، می‌تواند به صدور این گواهی اعتراض کند.
گروه دوم هم افرادی هستند که فکر می‌کنند نامشان باید در میان وراث باشد و نیست یا گواهی انحصار وراثت به زیان آنها صادر شده است. 
به هر حال هر یک از این ۲ گروه باید اعتراض خود را اعلام کنند و حق دارند که از رأی دادگاه، تقاضای تجدیدنظر کنند.

مراحل گواهی انحصار وراثت

1.    بعد از فوت شخص، در صورتیکه وراث ایشان قصد تقسیم ماترک متوفی و سهم الارث را داشتند باید به شیوه زیر عمل کنند.
2.    وراث میتوانند به صورت تلفنی با وکیل ارث مشورت کنند تا وکیل آنها را برای مطالبه ارث و گرفتن گواهی انحصار وراثت راهنمایی کند.
3.    برای گرفتن گواهی انحصار وراثت، به دلیل اینکه نیاز حضوری به شورای حل اختلاف میباشد، یا وراث باید شخصا حضور پیدا کنند و یا وکیل متخصص ارث، به جای وراث حضور پیدا کند. پس در صورتیکه وراث نتوانند حضور پیدا کنند و یا خارج از کشور باشند، وکیل میتواند به جای آنها برای گرفتن گواهی انحصار وراثت اقدام کند.
4.    اگر وراث قصد داشتند که برای گرفتن گواهی انحصار وراثت، وکیل بگیرند باید مدارک زیر را همراه داشته باشند.

مدارک گواهی انحصار وراثت

1.    گواهی فوت
2.    شناسنامه متوفی
3.    شناسنامه و کارت ملی وراث

خدمات مرتبط با انحصار وراثت

1.    دادخواست مطالبه سهم الارث
2.    درخواست گواهی انحصار وراثت
3.    دادخواست تحریر ترکه
4.    دادخواست مهر و موم ترکه
5.    تجدیدنظر خواهی در انحصار وراثت

 

 

آیا مایل به حذف این دیدگاه هستید؟
Default