بیمه های عمر


بیمه های عمر را براساس نیاز افراد و جوامع انسانی می توان به چندین نوع و شکل تقسیم بندی نمود.
بیمه های عمرزمانی (به شرط فوت یا خطر فوت ساده زمانی)، بیمه های تمام عمر، بیمه های پس انداز، مستمری ها.

بیمه های عمر از رشته های مهم و متنوع بیمه های اشخاص است و متخصصین بیمه های اشخاص تقسیم بندی های گوناگون و متنوعی را در این زمینه ارائه داده اند.

بیمه های عمر به دو صورت بیمه های عمر انفرادی و بیمه های عمر گروهی ارائه می گردند.

همچنین از جهتی دیگر انواع بیمه های عمر به سه گروه، بیمه عمر به شرط حیات، به شرط فوت و مختلط پس انداز طبقه‌بندی می‌گردد. هر یک از از بیمه‌های عمر ویژگی و قابلیت‌های منحصر به فردی دارد که بیمه گذاران به فراخور نیاز خود از انواع آن بهره مند می گردند.

مولف کتاب «بیمه های عمر» قراردادهای بیمه عمر را به چهار دسته کلی بشرح زیرتقسیم بندی نموده است:

  • بیمه های عمرزمانی(بشرط فوت یا خطر فوت ساده زمانی)
  • بیمه های تمام عمر
  • بیمه های پس انداز
  • مستمری ها

بیمه عمر از دیدگاه حقوقی، قراردادی است که به موجب آن بیمه‌گر در مقابل دریافت حق‌بیمه از بیمه‌گذار متعهد می‌شود که در صورت فوت و یا حیات بیمه‌شده در زمان معینی مبلغی به عنوان سرمایه و یا مستمری به استفاده‌کننده (بیمه‌گذار یا شخص ثالث) تعیین شده از طرف او و یا وراث قانونی بپردازد.
خطر فوت در بیمه های عمر، به هر علت و شامل انواع بیماری‌ها و حوادث می‌باشد و فقط هزینه‌های جنگ و خودکشی از آن مستثنی شده، تنها تحت ضوابط خاصی تحت پوشش قرار می‌گیرند.

اگر چه اشکال و صور مختلف بیمه های عمر با هم متفاوت اند، یا محاسبه حق بیمه براساس محاسبات فنی وریاضی است که ارزش هر بیمه نامه را براساس محاسبات و فرضیات ریاضی معین و مشخص می نماید. مقصود از ارزش بیمه نامه، همان تعهد بیمه گر در سررسید بیمه نامه و یا وقوع خطر می باشد. هدف اصلی و اساسی بیمه های عمر، تشکیل، ایجاد و جمع آوری ذخایر مالی است که این هدف با فروش بیمه های عمر ساده زمانی( بیمه های بشرطط فوت) امکان پذیر نمی باشد. اصل و فرضیه کلی بیمه های اشخاص تشکیل و جمع آوری ذخایر مفید برای سرمایه گذاری است و حال آنکه بیمه نامه های مستمری بر عکس این خصوصیت عمل می نمایند، زیرا براساس طرح هایی مستمری و بازنشستگی، این طرحهای مصرف کننده تدریجی ذخایر جمع شده در شرکت های بیمه می باشد که از طریق سرمایه گذاری و سود حاصل و یا از طریق بیمه های عمر زمانی حاصل شده اند.

فواید بیمه عمر

بیمه عمر چهار دسته از نیازمندیهای ما را مرتفع می گرداند:

  1. تامین خطر فوت
  2. تامین مستمری در دوران بازنشستگی
  3. تامین خطراز کار افتادگی
  4. پس انداز و تشکیل سرمایه

خطر موضوع بیمه عمر

خطر موضوع بیمه در بیمه نامه های عمر، همانا زندگی انسانهاست که تحت پوشش قرار می گیرد، مشروط بر اینکه قرارداد منعقده دارای وجوه قانونی مورد لزوم برای اعتبار یک قرارداد بوده باشد. خطرات مشروحه زیردر بیمه نامه
های عمرتحت پوشش قرار می گیرد.

مرگ

مرگ ممکن است ناشی از عوامل متعدد گوناگونی باشد مانند، مرگ ناشی از حوادث، ناخوشی یا مرض، عادات مضره( مانند اعتیاد بیمه شده به مشروبات الکلی و مواد مخدر) و یا خطرات ناشی از سست بودن مبانی فکری، اخلاقی و مذهبی مانند اندیشه خودکشی در بعضی انسانها.

از کارافتادگی

از کارافتادگی ناشی از بیماری و مرض و یا ناشی از حادثه که معمولا پرداخت حق بیمه را توسط بیمه شده با مشکلات متعدد مواجه می سازد.

شرط حیات و زنده بودن

اگر چه این امر جزء خطرات مورد بیمه نیست، اما بهر حال شانس در قید حیات بودن تا یک تاریخ معین که همانا سررسید بیمه نامه می باشد، باعث می گردد که سرمایه بیمه قابل پرداخت گردد.

اصول بیمه گری بیمه های عمر

ارزیابی خطر یکی از اصول مهم بیمه گری در اشخاص است. این ارزیابی شرکتها را قادر می سازد که بیمه شدگان را در گروههای خاص طبقه بندی نمایند و گروهی را که از نقطه نظر صحت و سلامت مزاج وضع مناسبی ندارد در این طبقه بندی در«گروه مخصوص» و یا«غیر استاندارد» قرار می دهند. بیمه های عمر براساس قانون میانگین استوار است(average of law) در حالیکه طول مدت عمر و زمان زیست یکنفر به شانس و اقبال بستگی دارد. با کمی
اختلاف می توان محدوده و معدل سنی افراد یک گروه و تعداد فوت آنها را پیش بینی «کرد نرخ مرگ و میر» معمولا بستگی به ترکیب گروه سنی و سایر مشخصه های خاص آن گروه دارد. لذا از اهم واجبات یک شرکت بیمه، تعیین ضوابط معقول ومناسب برای پذیرش خطر براساس جدول مرگ و میر جداول حق بیمه است، زیرا خطر باید براساس ضوابط و استانداردها و دریافت اطلاعات مورد نیاز بیمه گرازیابی گردد. هدف از اصول بیمه گری، ارزیابی خطر بیمه شدگان بطریقی است که از درصد مرگ و میر آن گروه سنی خاص که قبلا براساس فرضیات بررسی و در مورد آن تصمیم گرفته شده است و حق بیمه بر آن اساس دریافت شده بدتر نباشد. همیشه در عمل درصد مرگ و میر انتخابی شرکت های بیمه از درصد مرگ و میری که براساس آن حق بیمه را محاسبه نموده اند کمتراست.

شرکتهای بیمه، بیمه شدگان خود را معمولا به سه گروه تقسیم مینمایند:

  1. بیمه شدگانیکه میتوان آنها را با حق بیمه معمولی بیمه نمود. این گروه معمولا از صحت و سلامت مزاج برخوردار بوده و از آنها بعنوان بیمه شدگان «استاندارد» نام می برند.
  2. بیمه شدگانی که ازناخوشیها و امراض رنج میبرند و معمولا با حق بیمه اضافی مناسب با آن ناخوشی تحت پوشش بیمه درمی آیند.
  3. این دسته از بیمه شدگان بعلت ابتلاء به یک بیماری و یا چند بیماری و یا پیچیدگی خاص وضع پزشکی خود از نقطه نظر بیمه گر قابل بیمه شدن نیستند، بهمین دلیل شرکت بیمه از پذیرش پیشنهاد اینگونه افراد طفره رفته و در واقع آن را قبول نمی کند و از آنها بعنوان گروه غیراستاندارد نام می برند.

بیمه های عمر انفرادی

بیمه عمر انفرادی بیمه‌نامه‌ای است که به موجب آن بیمه‌گر متعهد می‌شود در صورت فوت یا حیات بیمه‌شده‌، سرمایه‌ای را بصورت یکجا به ذینفع یا استفاده‌کننده که در بیمه‌نامه قید گردیده است پرداخت نماید. در این نوع بیمه‌نامه بیمه‌گذار برای بیمه‌نمودن خود اقدام می‌نماید. زیر رشته های بیمه های عمر انفرادی به قرار زیر است که در بخش های خودشات به تفصیل بیان شده اند.

بیمه های عمر گروهی

بیمه عمر گروهی، تعهد بیمه ای است که سرپرست گروه با شرکت بیمه منعقد می‌کند که اگر در مدت معین قرارداد، اعضای گروه بر اثر هرگونه حادثه ای فوت کنند مبلغ معینی به ذینفع بیمه ای پرداخته شود.حادثه در این قرارداد هرگونه عامل خارجی ناگهانی است که از قصد و اراده بیمه شده خارج بوده و نهایت منجربه فوت وی گردیده است. بیمه عمر گروهی منوط به فوت است و مدت قرارداد یک ساله میباشد و درنهایت سرمایه عموما بیمه به ذینفع بیمهه شده پرداخت میگردد.
بیمه های گروهی یک طرح بیمه ای است که طی آن تعداد زیادی تحت پوشش بیمه ای قرار میگیرند . ارزانـی، بـا صرفه بودن و تا حدودی بدور از تشریفات بیمه های انفرادی باعث گسترش و توسعه این نوع از بیمه در بین جوامـعع صنعتی گردیده است. بعضی از منتقدان و متخصصان بیمه های اشخاص، توسـعه و گـسترش بیمه های گروهـی را باعث افزایش پرتفوی بیمه های عمر و حوادث میدانند.انواع بیمه های عمر گروهی عبارتند از:

هدف در بیمه عمر اطمینان یافتن از آینده از طریق تأمین سرمایه یا مستمری برای فرد بیمه شده و یا افراد ذینفع مورد نظر او در موعد مقرر در زمان حیات و یا پس از فوت وی می‌باشد. تعهد شرکت بیمه در این زمینه در مقابل دریافت حق بیمه می‌باشد. بیمه گر در ازای دریافت حق بیمه ، بطور مادام العمر متعهد می شود که اگر هر زمان و به هر علت ، بیمه شده فوت کند سرمایه مندرج در بیمه نامه را با اضافه سرمایه ای که از محل مشارکت در منافع تامین شده به استفاده کننده بپردازد.

شرایط لازم جهت قرارداد گروهی

اولاً جمع بیمه شده به دلیلی غیر از بیمه شدن تشکیل شده باشد. ثانیاً تعداد انها حداقل 20 الی 25 نفرباشد (کـه ایـن برای قراردادهای بیمه عمر و حوادث و درمان متفاو ت میباشد).

در بیمه گروهی باید احتمال بیمـه شـدن بیمـه شـده های غیر استاندارد را کم کرد و این با سلب اختیار از بیمه شده ها انجام می گیرد که بوسیله شرط اول (به دلیلی غیر از بیمه شدن جمع شده باشند ) فراهم می شود. در بیمه گروهی حتماً باید شـخص حقـوقی باشـد و بایـد بیمـه گـذار مشخصی داشته باشد چون طرف قرارداد او بیمه است بایـد شخـصیتی اعـم از حقیقـی یـا حقـوقی داشـته باشـد کـه وظایف بیمه شده را در مقابل بیمه گر انجام دهد و منظور از اختیار نداشتن بیمه شده ها هستند.

بایـد ایـن مطلـب در مبلغ بیمه هم رعایت شود تا جوابگوی احتیاجات بیمه گر هم باشد و باید در انتخاب مبلغ بیمـه هـم حالـت اجبـاری (ضوابط از پیش تعیین شده ای) وجود داشته باشد و گرنه در میان افراد گروه که از وضعیت بـدتری برخوردارنـد و مبلغ بالاتری را به خود اختصاص میدهند موجب بالا رفتن احتمال ریسک به بیمه گر می شود و مبالغ بیمه های بیمه شده ها هم در اختیار بیمه شده نباید باشد. در بیمه های عمر انفرادی از نوع فوت حق بیمهه متناسب با سن اسـت کـه هرچه سن افزایش یابد نرخ حق بیمه هم افزایش می یابد اما در بیمه نامـه هـای گروهـی بایـد حـق بیمـه متناسـب بـا میانگین سنی افراد باشد یعنی در گروه هر کسی نرخ سن خود را بپردازد به همینن  خاطر بیمه گر سنها را باید طوری دسته بندی کند که شامل همه افراد شود.

سن بیمه شده ها مانند بیمه عمرزمانی تا 65 سالگی اسـت کـه مـورد بیمـه قرار می گیرد. 

مزایای بیمه گروهی

مزایای بیمه گروهی بطور خلاصه عبارتست از:

  1. نازل بودن نرخ حق بیمه بدلیل کم بودن هزینه های بیمه گری و عدم وجود تشریفات صـدور قـرارداد یـا بیمـه نامه
  2. استناد به اسناد مدارک مثبته بیمه گذار
  3. قائل شدن مهلتهایی برای پرداخت حق بیمه
  4. ادامه مزایای قرارداد تا سن بازنشستگی
  5. وجود مشارکت در منافع در بعضی از بیمه نامه های عمر گروهی
  6. استناد بیمه گذار به اسناد و مدارک مثبته در صورتی که اشتباهاً اسم یا اسامی از تعداد بیمه شدگان حذف شده باشد و در صورتیکه در تعیین میزان سرمایه بیمه اشتباهی رخ داده باشد.
  7. انعطاف پذیری در تدوین شرایط و مقررات بیمه نامه

پوشش از کارافتادگی دائم و کامل ناشی از بیماری در بیمه های عمر گروهی

در اغلب کشورهای پیشرفته میبینم که شرکت های بیمه این موافقت را نموده اند که کارفرمایان کارکنان از کارافتـاده خود را هم حداقل برای مدتی تحت پوشش قرار دهند . به همین علت معمولاً کارفرمایان با اخذ پوشـش بیمـه  هـای عمر زمانی گروهی، طی شرایط خصوصی، پوشش از کارافتادگی دائم کلی ناشـی از حـوادث یـا بیمـاری را بـرای کارکنان خود از شرکت های بیمه اخذ می نمایند.

آیا مایل به حذف این دیدگاه هستید؟