خانواده

تدلیس در ازدواج چیست | تدلیس

با توجه به اینکه تدلیس در ازدواج می‌تواند یکی از مصادیق ارائه‌ مشوق‌های چشمگیر به شمار آید، می‌توان تدلیس در ازدواج را نیز مفهوم مرتبط با ازدواج‌های ناخواسته به شمار آورد؛ چه‌بسا در صورت اطلاع زوج یا زوجه از دروغ بودن برخی از شرایط ذکر شده برای طرف مقابل، یکی از شرایط نکاح که رضایت طرفین است، محقق نمی‌شد و ازدواجی سرنمی‌گرفت.

در نگاه نخست زمانی سخن از ازدواج‌های ناخواسته (اجباری) می ‌شود که زن یا مرد جوانی از سوی خانواده‌‌اش مجبور به ازدواج می‌شود. فشار از سوی خانواده می‌تواند جسمی یا روانی باشد. به عبارت دیگر ازدواج ناخواسته یا اجباری به ازدواجی گفته می‌شود که در آن دختر یا پسر از سوی فردی دیگر چون والدین، سرپرست، خواهر، برادر یا… با تهدید، ارعاب، مشوق‌های چشمگیر، خشونت یا قطع امکانات قبلی مجبور به ازدواج با شخصی که هیچ علاقه‌ای به زندگی با وی ندارد، شوند.

تدلیس در ازدواج اقدامی است که زن یا مرد یا شخص ثالثی انجام می‌دهد و موجب تدلیس در ازدواج می‌شود. اصطلاحا گفته می‌شود که تدلیس در نکاح عبارت از آن است که با اعمال متقلبانه نقص یا عیبی را که در یکی از زوجین هست، پنهان دارند یا او را دارای صفت کمالی معرفی کنند که فاقد آن است. به عنوان مثال اگر جنون در حین عقد در مرد باشد و زن هم از آن بی‌خبر باشد می‌تواند عقد ازدواج را فسخ کند. همچنین اگر جذام (نوعی بیماری پوستی) حین عقد در زن باشد و مرد هم از آن بی‌خبر باشد، حق فسخ ازدواج را خواهد داشت.

بنابر این، هرگاه در یکی از طرفین صفت خاصی شرط شده باشد و بعد از عقد معلوم شود که طرف مذکور آن وصف را نداشته است، برای طرف مقابل حق فسخ خواهد بود، خواه وصف در عقد به صراحت بیان شده باشد (مثلا وکیل زوجه می‌گوید موکل خود خانم … را به عقد ازدواج آقای… با مهریه … درآوردم) یا به صورت ضمنی بیان شده باشد.

تدلیس در ازدواج

آشنایی با شرایط نفوذ نکاح

نکاح دارای شرایطی است که تحقق یا نفوذ نکاح منوط به وجود آنهاست:

  1. اختلاف جنسیت از شرایط اساسی نکاح است و نکاح بین دو همجنس نمی‌تواند تحقق پیدا کند و برخلاف نظم عمومی و اخلاق حسنه است؛ از این رو چنین ازدواجی طبق ماده 975 قانون مدنی باطل است.
  2. اراده یا قصد و رضای طرفین از ارکان هر قرارداد از جمله نکاح است و ازدواجی که بدون اراده و قصد واقع شده باشد باطل و از درجه اعتبار ساقط است. ماده 1062 قانون مدنی لزوم قصد را با این عبارت بیان داشته که «نکاح واقع می‌شود به ایجاب و قبول به الفاظی که صریحا دلالت بر قصد ازدواج کند.» همان‌طور ماده 1064 قانون مدنی می‌گوید که عاقد باید عاقل و بالغ و قاصد باشد که عاقد در این ماده اعم است از کسی که برای خود عقد نکاح می‌بندد یا به نمایندگی از دیگری. بنابراین از ماده فوق برمی‌آید که قصد طرفین از شرایط اساسی عقد نکاح است و اگر قصد در نکاح وجود نداشته باشد یا وجود داشته ولی رضا به علت اکراه یا اشتباه معیوب باشد به بیان بهتر، چنانچه اراده در نکاح مفقود یا مخدوش باشد در این موارد نکاح باطل یا غیرنافذ است.
  3. اهلیت برای ازدواج: یکی از شرایط نکاح اهلیت است؛ یعنی طرفین باید توانایی قانونی برای عقد نکاح داشته باشند. دختر و پسر باید رشید باشند و بتوانند مصلحت خود را تشخیص دهند و به دیگر سخن، عقل معاش داشته تا بتوانند به استقلال عقد ازدواج ببندند. در فقه امامیه سن بلوغ در دختر 9 سال تمام قمری و در پسر 15 سال تمام قمری است. قانونگذار نیز به صراحت در ماده 1041 قانون مدنی سن ازدواج برای دختر را 15 سال شمسی و برای پسر 18 سال تمام شمسی تعیین کرده است؛ بنابراین در موارد استثنایی با توجه به بلوغ جسمی و جنسی دختر و پسر و در صورت مصلحت به دخترانی که به سن 13 سال تمام و پسرانی که به سن 15 سال تمام می‌رسیدند اجازه داده شده بود که به پیشنهاد دادستان و تصویب دادگاه ازدواج کنند‌.

تدلیس در ازدواج

چگونگی طرح دعوای تدلیس در دادگاه

دادخواست تدلیس در ازدواج باید به دادگاه خانواده هر شهرستان ارائه شود. در مورد فسخ نکاح به دو نحو می‌توان طرح دعوا کرد:

  • ابتدا به محض اطلاع از موجبات فسخ، خود ذینفع عقد را فسخ کند و به موجب اظهارنامه مراتب اعمال اراده خود را به طرف مقابل اطلاع دهد، سپس با تقدیم دادخواست به دادگاه صدور حکم بر تایید فسخ را طلب کند. در این حالت از تاریخ اعمال اراده ذی‌نفع عقد فسخ‌شده محسوب می‌شود و حکم دادگاه تنها کاشف از این است که اعمال حق فسخ در تاریخ مذکور به درستی انجام شده است. توجه به این نکته ضروری است که در رویه قضایی دادخواست به خواسته فسخ را می‌پذیرند و حکم به فسخ صادر می‌کنند.
  • بدون فسخ عقد یا تقدیم دادخواست به دادگاه با برشماری موجب فسخ نکاح، صدور حکم بر فسخ عقد را طلب کند. در این صورت زمانی عقد فسخ می‌شود که رای دادگاه بر فسخ صادر می‌شود و فسخ قطعی شود؛ اما تا این زمان عقد معتبر و تاثیرگذار و حقوق و تکالیف زوجین نسبت به هم پابرجاست. ضمن دادخواست به تایید فسخ، می‌توان صدور حکم بر اموری چون استرداد جهیزیه و مطالبه مهریه در صورت وقوع نزدیکی و… را مطالبه کرد.

ضمانت اجرای کیفری تدلیس در ازدواج

علاوه بر ضمانت اجرای مدنی تدلیس، قانونگذار در این زمینه ضمانت اجرای کیفری نیز مقرر کرده است و ماده 647 قانون مجازات اسلامی می‌گوید: چنانچه هر یک از زوجین قبل از عقد ازدواج طرف خود را به امور واهی از قبیل داشتن تحصیلات عالی، تمکن مالی، موقعیت اجتماعی، شغل و سمت خاص، تجرد و امثال آن تدلیس دهد و عقد بر مبنای هر یک از آنها واقع شود، مرتکب به حبس تعزیری از 6 ماه تا دو سال محکوم می‌شود.

ضمانت اجرای مدنی تدلیس در ازدواج

هرگاه نکاح ناشی از تدلیس در ازدواج باشد، تدلیس خورده می‌تواند طبق قواعد مسئولیت مدنی از تدلیس‌کننده مطالبه خسارت کند اعم از اینکه تدلیس‌کننده یکی از زوجین یا شخص ثالث باشد و اعم از اینکه همسر تدلیس خورده از حق فسخ استفاده کند یا نه.

هرگاه شوهر در اثر تدلیس با زنی غیرباکره به جای باکره ازدواج ( مقالات مرتبط با ازدواج – سوالات مرتبط با ازدواج ) کند و از حق فسخ نخواهد یا نتواند استفاده کند، می‌تواند تفاوت بین مهر با کره و غیرباکره را به عنوان خسارت از تدلیس‌کننده بگیرد و اگر تدلیس‌کننده تفاوت مهر را ندهد و تدلیس‌کننده خود زن باشد می‌تواند مابه‌التفاوت را از مهر کسر کند و بقیه را به زن بپردازد.

تدلیس در ازدواج

سرانجام کار در دادگاه

پیش از تهیه دادخواست در این زمینه بهترین راه برای کسب اطلاعات حقوقی، مراجعه به واحد مشاوره است. در این محل افرادی به عنوان وکیل و مطلع شما را رایگان راهنمایی می‌کنند.

پس از مشورت با این وکلا، می‌توانید یقین حاصل کنید که تا چه حد دعوایی که می‌خواهید مطرح کنید، می‌تـواند به نتیجه مدنظرتان برسد. در این مرحله و پس از تصمیم نهایی برای شکایت باید به واحد تنظیم دادخواست مراجعه کنید. در این محل برای هر نوع شکایتی لایحه آماده و حروف‌چینی‌شده‌ای وجود دارد که در مقابل مبلغی بین یک هزار تا دو هزار تومان در اختیار شما قرار می‌گیرد. لایحه دادگاه ‌از یک برگ تشکیل شده است و پس از تکمیل شدن باید به انضمام اسناد و مدارک مورد نیاز که بیشتر فتوکپی شناسنامه و عقد‌نامه است به واحد نقش تمبر ارائه شود.

در این بخش روی لوایح متناسب با هر لایحه تمبر زده می‌شود. پس از آن شما باید از لایحه خود فتوکپی تهیه کنید. نسخه اصلی شکایت در پرونده باقی می‌ماند و نسخه دوم نیز از سوی دادگاه برای طرف دیگر دعوا ارسال می‌شود. پس از طی این مراحل پرونده شما از سوی فردی از مسئولان دادگاه بررسی می‌شود و بعد از تایید مدارک و اطمینان از تکمیل بودن آنها، پرونده به واحد رایانه می‌رود تا اطلاعات آن در این مکان ثبت شود.

سپس پرونده به معاونت ارجاع فرستاده می‌شود تا پرونده به یکی از شعبه‌های دادگاه ارسال می‌شود. از این پس تمام پرونده‌های شما و پرونده‌هایی که همسرتان علیه شما طرح کند، در همان شعبه رسیدگی می‌شود. البته در خود شعبه نیز پرونده از جهات مختلفی بررسی می‌شود تا یک وقت مدارک پرونده کم و کسر نباشد.

نکته قابل‌توجه دیگر این است که همسران برای شکایت از یکدیگر در دادگاه نیاز به فتوکپی عقدنامه دارند؛ اما در زمانی که اختلافی میان همسران شکل می‌گیرد، طبیعتا امکان دسترسی به عقدنامه از سوی یکی از دو طرف وجود ندارد.

برای این مساله قانون پیش‌بینی لازم را هم انجام داده و مقرر کرده است که هر کدام از همسران می‌توانند به جای کپی عقدنامه، رونوشت عقدنامه را به دادگاه ارائه کنند. رونوشت عقدنامه نیز در محضری که سند ازدواج در آن تنظیم شده به هر یک از دو طرف داده می‌شود و به‌دست آوردن آن بسیار ساده است.

تدلیس در ازدواج

نقش دفترداران در کاهش تدلیس

نکاح یک قرارداد رضایی است و وقوع آن منوط به هیچ‌گونه تشریفاتی نیست؛ بنابراین ممکن است نکاح بدون تنظیم سند رسمی واقع شود. با وجود این، قانونگذار برای آنکه اثبات نکاح در صورت بروز اختلاف به آسانی امکان‌پذیر باشد ثبت نکاح در دفتر رسمی ازدواج را لازم شمرده است و ماده 1 قانون ازدواج مصوب 1316 برای عدم ثبت ازدواج مجازات کیفری حبس از یک تا شش ماه را مقرر داشته بود.

گرچه مجازات متعاقدین و عاقد در عقد ازدواج غیر رسمی مذکور در ماده 1 قانون ازدواج و در ازدواج مجدد مذکور در ماده 17 قانون حمایت خانواده شرعی نیست؛ از نظر قانونی ضرورت دارد عاقد همه اسناد و مدارک مربوط به ازدواج را تطبیق و ملاحظه کند، آنگاه نسبت به ثبت ان اقدام کند.

به عبارت دیگر به جهت حفظ کیان خانواده ثبت واقعه ازدواج دائم، طلاق و رجوع، طبق مقررات الزامی است و چنانچه مردی بدون ثبت در دفاتر رسمی مبادرت به ازدواج دائم، طلاق و رجوع کند به مجازات حبس تعزیری تا یک سال محکوم می‌شود.

 

میانگین امتیازات ۴ از ۵
از مجموع ۵ رای

‫17 دیدگاه ها

  1. ا سلام
    قبل از عقد زوجه مبناى مهری را یک سفر حج عمره قرار داد سبس در هنکام عقد با استفاده از جو موجود 500 سکه به ان اضافه کرد ایا بعنوان تدلیس در این موضوع مى توان از ایشان شکایت کرد؟
    با تشکر

    1. در زمان عقد نکاح میزان مهریه ای که درج میشود باید به توافق زوجین برسد سپس زوج آنرا امضا میکند.

  2. با سلام
    همسرم اولم کل مهریه که عبارت است از 500 سکه به نرخ روز از طریق ثبت دایره بنجم به اجراء کدارده وماهیانه از حقوقم مرتب برداشت مى کند ودر عین حال ممنوع الخروجم کرده است من داراى شغل در خارج از کشور هستم وکواهى هاى ان را دارم وهمجنین داراى همسر قانونى وسه فرزند که همکى در خارج از کشور زندکى مى کنند موضوع به دادکاه ارجاع داده ام براى صدور طلاق ورفع ممنوع الخروجى به دلایل فوق 1- ایا در صورت راى رفع ممنوع الخروجى ازطرف دادکاه اداره ثبت مى تواند بخاطر برداخت نیم عشر دستور دادکاه را رعایت نکند؟واکر نداشتم نیم عشر را بدهم (هیج ملک وسایر اموالى ندارم)راه کار رفع ممنوع الخروجى جیست با در نظر کرفتن اینکه خانواده ام نیاز به من دارند وباید با شغلم کسب درامد نمایم ومعاش من فقط در این خصوص است؟و واحده فانونى در این زمینه هست کمک کند؟
    متشکر

    1. سلام خسته نباشید،ما یک ساله عقد کردیم ،چند وقت پیش فهمیدم خانمم رفته ۴۰تومن وام گرفته اما ب من نگفته حالا ک فهمیدم ایا تدلیسه؟

  3. بنده سال ۹۴ عقد کردم
    یکی از شرطهای ازدواجم این بود که همسرم شاغل تباشد و سابقه کار هم نداشته باشد که خانواده همسرم گفتند اصلا تا الان کار نکرده
    بعدا فهمیدم ایشون سابقه دوسال کار داشته و مدرک لیسانس هم از دانشگاه تهران ندارد و دروغ گفتند..بلکه دوسال در یکی از دانشگاههای شهرستان تحصیل کرده
    آیا این موارد جزو تدلیس محسوب نیشود؟؟
    آیا به این زن مهریه تعلق میگیرد؟

  4. سلام لطفا به سوال من جواب بدید من با یه آقایی عقد کردم اما بعد مدتی جدا شدم البته دوشیزه بودم و به دستور دادگاه شناسنامه م از نامش پاک شد بعد سه سال یه اقایی اومدن خواستگاری و من ایشون و خانواده ش رو در جریان عقد سابقم گذاشتم گفتن مهم نیست فقط فامیل متوجه نشن بین خودمون بمونه یک سال عقد بودیم و دوشیزگی من از بین رفت بعد به مشکل خوردیم و ایشون رفت از من شکایت کرد به جرم فریب در ازدواج گفته من قبلا عقد کردم و بهش نگفتم
    و غیر مستقیم گفته دوشیزه نبودم و شناسنامه جعلی دارم و تهمت های زشت دیگه از جمله اینکه صیغه رسمی چند نفر هم بودم که حقیقت نداره الان بسیار نگرانم که نکنه بی گناه محکوم بشم خواهشا راهنمایی کنید مگه میشه خود قانون شناسنامه منو پاک کنه و حالا محکومم کنه به اینکه حقیقت رو نگفتم اگر اینطوریه چرا اصلا شناسنامه رو عوض میکنن

  5. سلام من چند ماهی هست عقد کردم و متوجه شدم همسرم قبلا ازدواج کرده و اسم از داخل شناسنامش پاک کرده .ولی هنوز باکرست .ایا امکان این هست که از تدلیس اقدام کنم؟ چون در مراسم خاستگاری بیان کردن بار اولشان هست که ازدواج میکنند.

    1. در صورتیکه ملاک شما برای ازدواج با ایشان این بوده که ایشان قبلا ازدواج نکرده باشند میتوانید فسخ کنید.

      1. سلام. من یکسال با مردی زندگی کردم و بعد که درخواست طلاق دادم بعلت سرد بودن همسر در پزشک قانونی اختلال هویت ایشان ثابت شد آیا این حکم فریب در ازدواج نمیشود؟در اخر توافقی جدا شدم وکیلم چنین مساله ای مطرح نکردند.

  6. سلام همسرم ب یک بیماری ژنتیکی دچارن روماتیسم چشمی یووئیت و رماتیسم مفصلی قبل یا بعد از عقد ب بنده نگفتن البته نمیدونم خودشون اطلاع داشتن یا ن یک روز ب خاطر ی بحث کوچیک یکی از چشم‌هاشون ب خاطر رماتیسمی ک دارن ملتهب شد بعد مراجعه ب پزشک متوجه بیماریشون شدم اما خودشون میگن اطلاع نداشتن آیا میتونم بدون مهر از ایشون جدا بشم بیماری ایشون بسیار هزینه‌بره و قابل درمان نیست و اگه تحت استرس قرار بگیرن بیماریشون بدتر میشه البته با درمان میشه جلوی پیشرفت بیماری رو گرفت ولی همین الان ایشون توی مرحله‌ی قبل خشک شدن اعضای بدنشون هستن مطمئنا زندگی برای بنده و خودشون بسیار سخت میشه توانایی مالی هم برای درمان ایشون ندارم امکان نابینا شدن هم دارن ایشون

  7. سلام . دوستی من با همسرم در ١٧ سال پیش برمبنای یه اختلاف سنی ۶ سال شروع شد قبل از ازدواج ایشان سن دقیق من رو میدونسته البته ناگفته نماند ایشان بخاطر همین اختلاف اقدام به شناسنامه کوچکتر برای من کرده برای خانواده اش . الان ٢ فرزند دارم برای شناسنامه اقدام کردم بعلت مفقود شدن شناسنامه ای که گرفته شناسنامه جعلی گرفته بوده و شناسنامه درخواستی من با مشخصات قبل بود همین روبهانه کرده برای فسخ نکاح . من چکار باید بکنم .

  8. با سلام ….من نه سال پیش ازدواج کردم بعد از گذشت این سالها تازه متوجه شدم که همسرم 21هست به بیماری تشنج مبتلا هست ..میتونم از تدلیس در ازدواج استفاده کنم…ممنون

  9. سلام
    کسی به خواستگاری اقوام من آمده که خود را کارمند دولت معرفی کرده ولی حال معلوم شده ایشان سابقه دار و سارق و معتاد است. در دفتر محضر هم شغل ایشان کارمند ثبت شده . آیا تدلیس در ازدواج است؟

  10. سلام خسته نباشید من پنج سال پیش ازدواج کردم شوهرم ومادرش در روز خواستگاری گفتن که زنشو طلاق داده ولی بعده ازدواج فهمیدم ن اینطورنیس زنشو طلاق نداده ونفقه ومهریه ب اون پرداخت میکنه وحتی شاهده عقدمون که صیغه رومیخوند میدونست طلاق نداده زنشو توروزعقد بهمون نگف بعده عقد به بابام گف طلاق نداده زنه اولشو ومن درجریان نبودم الان حاصل زندگی ما یه پسربچه چهارسالس وخواستم بدونم این عقد باطله یعنی فسخ میشه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
رزرو مشاوره با وکیل ۴۲۸۱۸ - ۰۲۱