• صفحه خانگی
  • <
  • قوانین
  • <
  • آشنایی با مقررات اخراج کارگران و ضمانت اجرای اخراج غیرقانونی کارگر

آشنایی با مقررات اخراج کارگران و ضمانت اجرای اخراج غیرقانونی کارگر

  • توسط تحریریه گروه وکلای یاسا
  • ۱ سال قبل
  • ۲۶
مقررات اخراج کارگران

تغییر شرایط اقتصادی یا اوضاع مالی کارفرما یا شرایط دیگر هرکدام می‌تواند دلیلی باشد تا کارفرما تصمیم به کاهش هزینه‌ها و تعدیل کارگران بگیرد. در واقع ساده‌ترین راه حل برای کاهش هزینه‌های تولید، کاهش تعداد کارگران است؛ مقررات اخراج کارگران ساده‌ترین راه پیش روی صاحبان سرمایه و کارگاه است. البته مقررات اخراج کارگران همیشه در نتیجه اقدام کارفرمایان نیست و گاهی برخی کارگران هم از کارایی لازم برخوردار نیستند و کارفرما مجبور است برای بهبود امور تصمیم به اخراج کارگر و جذب کارگر توانمند دیگری بگیرد. از نظر قانون کار، اخراج کارگر مستلزم طی مراحل و داشتن دلایل موجه برای این اقدام است.

از نظر ماده ۱۰ قانون کار، قرارداد بین کارگر و کارفرما باید دارای شرایط خاصی باشد. از نظر قانون قرارداد کار علاوه بر مشخصات دقیق طرفین، باید حاوی مواردی مانند: نوع کار یا حرفه یا وظیفه‌ای که کارگر باید به آن اشتغال یابد، حقوق یا مزد مبنا و لواحق آن، ساعات کار، تعطیلات و مرخصی‌ها، محل انجام کار، تاریخ انعقاد قرارداد، مدت قرارداد و موارد دیگری که عرف و عادت شغل یا محل، ایجاب می‌کند، باشد.

اگر ماهیت کار دائمی باشد که قرارداد هم باید دائمی باشد ولی عمده کارفرماها چه در کارهایی که برای مدت معین است و چه کارهایی که ماهیت دائمی دارند، قراردادهای کوتاه مدت سه ماهه، شش ماهه یا یکساله با کارگران خود منعقد می‌کنند. اگر کارفرمایی پیش از اتمام قرارداد، تصمیم به اخراج غیرموجه کارگر بگیرد، در این صورت قانون کار، شرایط دشواری را برای کارفرما در نظر گرفته است.

مقررات اخراج کارگران و دلایل موجه برای این قدم

به طور کلی کارفرماها کارگری را اخراج نمی‌کنند؛ بلکه به واسطه قراردادهای کوتاه مدتی که با کارگر منعقد می‌کنند صبر می‌کنند تا مدت قرارداد تمام شود و سپس از تمدید قرارداد با وی خودداری می‌کنند. اما حال اگر کارفرمایی بخواهد در یک قرارداد دائمی یا پیش از موعد مشخص شده در قرارداد کار معین، کارگری را اخراج کند، برای اینکه مشمول ضمانت اجراهای قانونی نشود، باید مراحلی را طی کند. بر اساس ماده ۲۷ قانون کار، هر‌گاه کارگر در انجام وظایف محوله قصور کند و یا آیین‌نامه‌های انضباطی کارگاه را پس از تذکرات کتبی نقض کند، کارفرما حق دارد تا با جلب موافقت شورای اسلامی کار، مطالبات، حقوق معوقه و حق سنوات کارگر را به وی پرداخت کرده و قرارداد کار را فسخ کند یا به تعبیری کارگر را اخراج کند.

مقررات اخراج کارگران

اگر کارگاه، فاقد شورای اسلامی کار باشد، کارفرما باید نظر مثبت انجمن صنفی را جلب کند و اگر موضوع با توافق بین کارفرما و کارگر حل نشود، موضوع به هیات تشخیص روابط کارگر و کارفرما ارجاع می‌شود و بازهم اگر موضوع حل نشد، این بار در هیات حل اختلاف کارگر و کارفرما موضوع طرح و نظر نهایی این هیات، ملاک تصمیم‌گیری خواهد بود. در مدتی که قرار است این مراحل طی شود، کارگر کماکان به فعالیت‌خود در‌‌ همان واحد ادامه داده و مانند سایر کارگران مشغول کار و همچنین انجام وظایف و امور محوله خواهد بود.

این مطلب را از دست ندهید:  شکایت از وکیل چگونه می باشد و به چه روشی می توانیم از وکیل متخلف شکایت کنیم

اگر کارفرما نتواند نظر مثبت مراجع گفته شده را برای اخراج کارگر جلب کند، در این صورت حق فسخ قرارداد کار را ندارد و در صورتیکه بازهم اقدام به فسخ قرارداد و اخراج کارگر کند، این مقررات اخراج کارگران غیرقانونی محسوب می‌شود. البته در موارد دیگری هم در قانون، اخراج کارگر غیرقانونی تلقی شده است.

دلایل غیرموجه برای اخراج کارگر

مقررات اخراج کارگران

در مواردی که بر اساس ماده ۱۵ قانون کار، به واسطه حوادث قهری یا حوادث دیگری که غیرقابل پیش‌بینی و پیشگیری هستند، کارگاه برای مدتی تعطیل می‌شود، یا بر اساس ماده ۱۶، کارگر از مرخصی بدون حقوق یا مرخصی تحصیلی تا مدت دو سال استفاده می‌کند یا بر اساس ماده ۱۷، کارگر برای مدتی توقیف یا حبس می‌شود یا بر اساس ماده ۱۹، کارگر به خدمت وظیفه سربازی اعزام می‌شود، در تمام این موارد، قرارداد کاری بین کارگر و کارفرما به حالت تعلیق در می‌آید. حالا اگر پس از رفع مانع و بازگشت کارگر به کارگاه، کارفرما از پذیرش کارگر امتناع کند، بر اساس ماده ۲۰ قانون کار، این اقدام کارفرما در حکم اخراج غیرقانونی بوده و کارفرما باید پذیرای مسئولیت در این خصوص باشد. همچنین اگر کارفرما به هر دلیلی پیش از اتمام قرارداد، کارگر را از کارگاه اخراج کند، بازهم مورد از مواردی است که اخراج کارگر غیرقانونی تلقی می‌شود.

ضمانت اجرای اخراج غیرقانونی کارگر

اگر کارفرمایی کارگر را به صورت غیرقانونی و خلاف مقررات اخراج کارگران اخراج کند، بر اساس ماده ۲۰ قانون کار، کارگر باید ظرف مدت ۳۰ روز به هیات تشخیص روابط کارگر و کارفرما مراجعه کند و درخواست بازگشت به کار را ارائه کند؛ هیات تشخیص کارفرما را فراخوانده و در این خصوص از وی توضیح می‌خواهد. اگر اخراج کارگر بر اساس دلایل موجه و با طی مراحل قانونی باشد که کارفرما تنها مکلف به پرداخت حق و حقوق قانونی کارگر است اما اگر کارفرمایی دلیل موجهی برای اخراج کارگر نداشته باشد، در این صورت، هیات تشخیص حکم به بازگشت کارگر به محل کار خود را صادر می‌کند.

اگر کارفرما از پذیرش کارگر امتناع کند یا کارگر تمایلی به بازگشت به محیط قبلی را نداشته باشد، در این صورت، کارفرما مکلف است از تاریخ اخراج حقوق کارگر را پرداخت کرده و به ازای هر سال سابقه کار ، معادل ۴۵ روز حقوق به عنوان حق سنوات به وی پرداخت کند. البته باید به این نکته توجه داشت که در حالت عادی، بر اساس ماده ۲۷ قانون کار، حق سنوات به ازای سابقه کار معادل یک ماه آخرین حقوق محاسبه می‌شود و اگر کارگری اخراج شود، حق سنوات به میزان هر سال سابقه معادل ۴۵ روز محاسبه خواهد شد.

  • googleplus
  • twitter
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

یاسا همان قانون است.

۲۶ نظر

  1. باعرض سلام ..۱۱سال پیش.فروشنده ای برای مغازه کوچکم استخدام کردم. ولی قراردادنبستم.بیمه اش کرده وسهم اوراهم میدادم.حقوقش را ۱۰۰هزار تومان بیشتر ازقانون میدادم. عیدی مرخصی ها پرداخت میشد. حالا بدلیل رکود بازار میخواهم کسب وکار را جمع کنم .برای اخراج فرد مورد نظر چه باید بکنم. باسپاس ازراهنمایی هایتان

    • خیلی بی معرفتی که حالا که بازار نیس میخوای اونم‌ار نون خوردن بندازی مثل صاحب کار من بعد ۶ سال زحمت گفت برو چطور زمانی که کاسبی خوب ما خوب بودیم

      • تقصیر اون بنده خدا نیست که.میتونم بگم تقصیر دلار که هی میره بالا و پول ما بی ارزش میشه و قدرت خرید مردم کمتر وکمتر میشه و بازار رکود پیدا میکنه

  2. باسلام من بهدمدت ۴سال در یه شرکت خصوصی مشغول به کار بودن. نه بیمه کرد نه حقوق اداره کار .یکسال پیش یکی از کارمندارو اخراج کرد و اون هم شکایت کرد از بعد شکایت برای محکم کاری کار خودش از کارمندای دیگه بعد از دادن حقوق یه کاغذ سفید امضا با عنوانهای مبلغ بیمه سنوات و…. میگرفت ولی جلوی همه گزینه ها خالی بود.
    طی یه هفته اخیر از اداره بیمه اومدن و من اسم و فامیلمو دادم این و ملاک گذاشت و به من گفت دیگه نیا . الان میخوام ببینم چطوری میشه شکایت کرد ایا حق با من میشه یا نه

  3. سوالی داشتم من ده سال در کارگاهی مشغول به کارم اما اعلام کردن که قرارداد نمیبندند مدت قرارداد هم به پایان رسیده تکلیف چیست

  4. کارفرمای بانک مهراقتصاددریک تصمیم نادر برخی کارمندانی که بالای ۱۰سال سابقه داشتندومی بایست قرارداد دائم منعقد کندبا وجود اینکه برخی همکاران قبلا سابقه محکومیت انضباطی داشتند ومحکومیت را سپری کردند هییت مدیره نخواست با انها قرارداد دائم ببندد. منظورشان چیست؟

  5. من ازسال ۸۹ درفروشگاهی کار میکردم که سال۵/۹۷ازکار اخراج شدم ۲سالبیمهبرای من رد نکرد الان شکایت کردم اداره کار مدارکبردم فاکتور مغازه که خودم نوشته ام ۲سالقبول نکردن ومبلغ ۱۱میلیون برام رد کردن ایا این حقه

    • دلیل عدم قبول بیمه را نمیدانم ولی میتوانید برای مطالبه حق بیمه خود وکیل بگیرید.

  6. سلام و خسته نباشید خدمت شما
    من حدود ۸ سال هست که جایی کار میکنم ولی نه بیمم کرده نه هیچ حقوحقوقی بهم داده شکایت کردم از دستش میگن اگه برگشت به کار نزنی چیزی بهت نمیدن میخواستم بدونم میشه فقط حقمو بگیرم دیگه برگشت به کار نزنم ؟

    • بله میتوانید حقوقتان را مطالبه کنید و ارتباطی به برگشت به کار ندارد.

  7. سلام من تویه شرکتی مشغول به کار هستم طبق قانون کار هر کارگر ماهی ۲روز نصف حق مرخصی داره و بعد از مدت ها ۴ روز مرخصی با هماهنگی سرپرست رفتم ولی حالا که برگشتم منو داخل شرکت راه نمیده این چجوریه قانون درمورد این کار چه چیزی تصمیم میگیره ممنون میشم جواب بدید

  8. اخراج کار گر از کار به دلیل بی انضباطی بهش بیمه بیکاری تعلق میگیره

  9. سلام من بیشتر از ۴سال که در یک کارگاه مشغول کارم. با صاحب کارم مشکلاتی دارم. اگر خودم بیرون بیام چقدر سنوان و حق پایان کار بهم تعلق میگیره یا اصلا چیزی بهم نمیدن.

  10. با سلام، من به مدت ۵ ماه برای مغازه ای به صورت تمام وقت از ۱۰ صبح تا ۱۰ شب کار کردم، قراردادی در کار نیست‌، حقوق پرداختی من ماهانه ۷۰۰ هزار تومن بوده و عیدی۲۰۰ هزار تومن دریافت کردم و بیمه هم نشدم، حالا در سال جدید بی دلیل من اخراج شدم، خواستم بدونم برای این ساعت کار این حقوق و عیدی قانونی هست؟ و اینکه منو بیمه نکرده بودن و بی دلیل اخراج کردن میتونم از کارفرما شکایت کنم؟

  11. سلام..پایان سال قراردادم تموم شده چندساله که در این شرکت گار میکنم سال جدید از هفدهم قرارداد نوشتن با من عایا حقوق تعطیلات عید بهم تعلق میگیره؟

    • بله به دلیل اینکه کارمند آن شرکت بوده اید حتما به شما تعلق خواهد گرفت.

  12. سلام من یه جایی چند ساله کار میکنم هر سال هم مناقصه میشه پیمانکار هم عوض میشه حالا پیمانکار جدید که اومده یه بندی داخل قراردادش داره که کارفرما در رد صلاحیت و اخراج کارگر اختیار تام دارد
    خواستم بدونم این بندی که گذاشته خلاف قانون نیست؟

  13. سلام، بنده ۸ ساله بیمارستان خصوصی کار میکنم، و برای ما کاغذ سفیدی هر ماه امضا میکنند که تمام مطالباتم را گرفتم و حق شکایت و اعتراض ندارم و تمام مزایا و حق مسکن و غیره را دریافت کردم، و حق هر گونه شکایت را از خودم سلب میکنم.
    و چند بار از من دست نوشته گرفته شده که بدلیل کوتاهی در کار بنده مقصر میباشم.
    آیا اگر شکایت کنم چقدر برای من سنوات تعلق میگیره؟
    و آیا اصلا با توجه به برگه ای که هر ماه برای ما امضا میکنند، میشه شکایت کرد و حق خودمونو در این چند سال گرفت؟
    میانگین حقوق ما هر ماه ۱ میلیون تومان میباشد در این سالها
    درصورتی که هیچ یک از موارد حق مسکن و غیره را نمیدادند

    • زمانیکه شما حقوق خود را دریافت نکرده اید نباید این برگه را امضا کنید. لذا با شهادت شهود میتوانید مطالبه کنید و شاید پذیرفته شود.

  14. جالب بود

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مشاوره حقوقی با بهترین وکلای ایران ۸۷۱۳۲ - ۰۲۱درخواست مشاوره