نفقه در قانون مدنی به چه معناست و قوانین آن چیست؟

نفقه در قانون

نفقه در قانون مدنی به معنای تامین نیازهای شناخته شده و عرف معمول زن است. تامین مسکن، و لوازم منزل، لباس، مواد غذایی ، هزینه‌های درمان بیماری و زیبایی و بهداشت خانه و خانواده جزء نفقه به شمار ‌می‌رود و باید متناسب با ارزشمندی کدبانوی خانه ازطرف مرد پرداخت شود. به عنوان نمونه اگر بخواهیم بین نفقه یک خانم با تحصیلات دانشگاهی و یک خانم خانه دار مقایسه ای انجام دهیم متوجه ‌می‌شویم که نفقه خانم با تحصیلات دانشگاهی نسبت به خانم دو‌می‌بیشتر است و شرایط خانواده‌های پرداخت کننده نفقه با درآمدهای متفاوت نیز عامل تعیین کننده ای است.
زمانی که زنی به عقد دائم مردی در ‌می‌آید و از او تمکین ‌می‌کند در این صورت نفقه به او تعلق خواهد گرفت ولی دریافت نفقه در ازدواج موقت مجاز نیست در صورتی که در عقد پرداخت نفقه از جانب مرد به زن قید شده باشد.
تمکین به معنا و مفهوم برآورده کردن نیازهای قانونی شوهر از جانب زن است و یکی از مثال‌های بارز آن زندگی مشترک است. بنابراین زنی که بدون اجازه شوهر یا رای دادگاه منزل مشترک خود را ترک کند شایسته دریافت نفقه نیست.

زن ناشزه

حسن رفتار و رفتار مناسب با مردم یکی دیگر از مصادیق تمکین به شمار ‌می‌رود. بنابراین اگر زنی بدون دلیل منطقی این چنین رفتاری را از خود نشان ندهد، ناشزه است و مرد نه تنها به او نفقه ای پرداخت ن‌می‌کند بلکه ‌می‌تواند به دلیل رفتار نامناسب او، درخواست طلاق از زن اولی نموده و تمایل به ازدواج با زن دیگری نماید.

نفقه در قانون
در برخی موارد، زن ن‌می‌تواند با شوهر خود در منزل مشترک زندگی کند بخاطر این که ‌می‌ترسد شوهرش به او انواع آسیب‌های جسمی، مالی وارد کرده و اصالت او را خدشه دار کند، در این چنین شرایط بحرانی زن ‌می‌تواند براساس رای دادگاه در منزل دیگری به دور از شوهر زندگی کند و شوهر بازهم در این چنین شرایطی باید نفقه او را پرداخت کند.
زنان شاغل و کارمند نیز حق دریافت نفقه در قانون را دارند و درآمد زن مانع از پرداخت نفقه از جانب شوهر ن‌می‌شود باید نکته ای را ذکر کنیم که کار و حرفه زن باید متناسب با اصالت و شان او باشد در غیر این صورت شوهر او ‌می‌تواند از کار او ممانعت کند.

شرایط نفقه در زمان عقد

عقد به معنای دریافت نفقه از جانب شوهر نیست ولی اگر شوهر نسبت به آغاز زندگی مشترک هیچ اقدا‌می‌نکند و تکلیف زن برای زندگی مشترک مشخص نباشد ‌می‌تواند براساس رای دادگاه نفقه خود را درخواست کند.
برای این که زوجه بتواند ادعای خود را ثابت کند و نفقه خود را دریافت کند ‌می‌تواند به نزدیک ترین شعبه دادگاه مراجعه کند تمایل خود را برای شروع زندگی مشترک با شوهر خود را اعلام نماید و در همین رابطه یک اظهارنامه ۳ برگی را تکمیل نماید، زن برای این که بتواند ادعای خودرا در مورد پرداخت نفقه ثابت کند باید استشهادنامه ای را تنظیم کرده و امضای شاهدان زن برای این امر بسیار لازم و ضروری است.
گاهی اوقات زن، دریافت نفقه را اولین شرط تمکین عنوان ‌می‌کند و دریافت مهریه حق قانونی زن است و قانون هر کشوری این حق (حق حبس)را به زن داده است به همین دلیل شوهر ن‌می‌تواند به هر بهانه ای خود را از پرداخت نفقه معاف کند.

نفقه در قانون

پرداخت نفقه در قانون بعد از طلاق

به طور معمول زمانی که زن از شوهر خود طلاق ‌می‌گیرد نباید نفقه ای را دریافت کند ولی موارد استثنایی در این باره وجود دارد.
• طلاق رجعی (دراین نوع طلاق، شوهر در مدت عده ‌می‌تواند به زن خود مراجعه کند)، شوهر براساس این نوع طلاق باید نفقه زن را پرداخت کند.
• در صورتی که زن در زمان طلاق باردار باشد شوهر ملزم به پرداخت نفقه است. نفقه از زمان طلاق تا زمان زایمان زن باید از طرف شوهر به زن پرداخت شود.
• فوت شوهر یکی از موارد استثنایی در این مورد است، زمانی که شوهر فوت کند تا پایان عده ، زن باید نفقه دریافت کند، در این زمان پرداخت نفقه از اموال شوهر خواهد بود و اگر شوهر اموالی نداشته باشد، خویشاوندان او باید به زن نفقه را پرداخت کنند.

این مطلب را از دست ندهید:  درخواست طلاق و بررسى فقهى و حقوقى وضعیت متفاوت زن و مرد در آن

محاسبه نفقه زن

کارشناسان رس‌می‌دادگستری تنها مراجعی هستند که ‌می‌توانند نفقه زن را محاسبه کنند. نیازهای زوجه و اصالت او، شرایط زمانی و مکانی شوهر در تعیین نفقه زن عوامل تعیین کننده ای هستند و کارشناسان رس‌می‌دادگستری این عوامل را مدنظر قرار ‌می‌دهند.
مهلت هفت روزه برای اعتراض به رای کارشناسان برای زوجین مشخص ‌می‌شود. در صورتی که به نظر کارشناسان اعتراضی وارد شده باشد یک هیئت سه نفره از کارشناسان مبلغ نفقه در قانون را برای زن تعیین خواهند کرد.

ضمانت اجرایی برای پرداخت نفقه در قانون

در صورتی تمکین زن از شوهر، شوهر همچنان از پرداخت نفقه امتناع کند، در این صورت زن ‌می‌تواند با دو راه حل نفقه را از شوهر دریافت کند.
در راه حل اول، زن با مراجعه به دادگاه خانواده، شوهر خود را محکوم کرده و خواستار پرداخت نفقه از طرف شوهر است.
کارشناسان دادگستری بلافاصله به درخواست زن رسیدگی کرده و حکم محکومیت شوهر را صادر ‌می‌کنند و اگر شوهر همچنان از پرداخت نفقه اجتناب کند در این صورت زن ‌می‌تواند از شوهر خود طلاق بگیرد.

نفقه در قانون
شکایت کیفری راه حل دو‌می‌است که برای عدم پرداخت نفقه در قانون از طرف دادگاه برای شوهر صادر ‌می‌شود، براساس قانون اسلامی، عدم پرداخت نفقه شامل مجازات اسلا‌می‌است، درخواست تعقیب جزایی شوهر از طرف زن و با رای دادگاه صادر ‌می‌شود، اگر مشخص شود که شوهر از پرداخت نفقه اجتناب ‌می‌کرده، در این صورت علاوه بر پرداخت نفقه به زن ، رای دادگاه در مورد محکومیت او نیز باید اجرا شود.
زن تنها کسی است که ‌می‌تواند نفقه گذشته خود را از شوهر مطالبه و درخواست کند و سایر خویشان واجب النفقه این چنین حقی ندارند.

فرزندان مشمول نفقه

همه فرزندان مشمول نفقه در قانون هستند و در این میان فرزندان دختر تا زمان ازدواج و فرزندان پسر تا پایان تحصیلات باید نفقه پرداختی از طرف شوهر همسر را دریافت کنند.
در ابتدا، پدر ملزم به پرداخت نفقه آن‌هاست وبعد از او جد پدری، و مادر ملزم به پرداخت نفقه هستند در نهایت خویشاوندان مادر و پدر باید نفقه فرزندان را پرداخت کنند.
شرایط مالی، زمانی و مکانی پدر در تعیین مبلغ نفقه بسیار مهم و کارشناسان رس‌می‌دادگاه، این شریط را مدنظر قرار ‌می‌دهند.
فرزندان ن‌می‌توانند نفقه گذشته خود را از پدر مطالبه کنند.
با توجه به شرایط فوق، اگر پدری با وجود تمکن مالی همچنان در پرداخت نفقه قصور کند، فرزندان ‌می‌توانند از پدر خود شکایت کیفری کنند و نه تنها او را ملزم به پرداخت نفقه کنند بلکه توقیف اموال پدر نیز نتیجه بعدی شکایت کیفری آنان خواهد بود.

 

  • googleplus
  • twitter
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

مترجم نوشتاری و رسانه ای زبان انگليسی توليدكننده محتوای نوشتاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مشاوره حقوقی با بهترین وکلای ایران ۸۷۱۳۲ - ۰۲۱درخواست مشاوره