ثبت احوال

بررسی مسئولیت راننده و مالک در تصادفات رانندگی

آمارها نشان می‌دهد بیش از هزار راننده به خاطر نداشتن بیمه‌نامه معتبر و عجز از پرداخت دیه در زندان بسر می‌برند اما جدا از این تعداد افراد، خسارت جانی اعم از تلفات و جراحات ناشی از سوانح رانندگی در ایران بسیار بالا است و این در حالی است که گاهی مالکان خودرو، با سپردن خودرو به افراد بی‌احتیاط، یا بدون صلاحیت، یا بدون گواهینامه، بروز تصادفات را هم تشدید می‌کنند.

این در حالی است که قانون علاوه بر متخطیان، برای مالکان بی‌مبالات نیز مجازات در نظر گرفته است. ایوب میلکی،،  حقوقدان به موضوع مسئولیت مالک و راننده خودرو در تصادفات رانندگی پرداخته است.

میلکی در خصوص مسئولیت راننده و مالک در تصادفات رانندگی اظهار می‌کند: مطابق اصول کلی حقوق جزا، مسئولیت مربوط به شخص است و در اینجا اصولا فردی که به عنوان راننده یا متصدی وسیله‌نقلیه آن را هدایت کند و منجر به تصادف شده است، مسئولیت او مطابق با قاعده است که به همین کیفیت در قانون مجازات اسلامی ارتکاب جرم هم به نحو مستقیم و هم به نحو غیرمستقیم پیش بینی شده است.

وی ادامه می‌دهد: در مواردی اگر راننده وسیله‌نقلیه، کودک یا جاهل به نقص فنی اتومبیل باشد، مالک اتومبیل نیز می‌تواند از باب سبب اقوی از مباشر ضامن شناخته شود و مسئولیتی متوجه راننده نیست.

همچنین گاهی ممکن است اقدام مالک تحت عنوان معاونت در رانندگی بدون پروانه براساس قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات 1357 قابل تعقیب باشد و در سایر موارد اصولا مسئولیت کیفری و مدنی با شخص راننده است که مباشرت در امر رانندگی کرده است.

این وکیل دادگستری بیان می‌کند: توضیح اینکه در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و قانون بیمه شخص ثالث اصولا پیرامون مسئولیت مالک مواردی وجود دارد کما اینکه قانون مجازات اسلامی مسئولیت راننده را اصل می‌شناسد اما با این حال قانون بیمه اجباری از اصطلاح دارنده خودرو استفاده کرده است و مستنداً به قانون اخیرالذکر دارنده همان مالک و متصرف خودرو است؛ در این راستا فروض مختلفی متصور است، گاهی ممکن است مالک و راننده خودرو شخص  واحدی باشند که در این فرض مسئولیتت متوجه یک فرد است و ابهام خاص وجود ندارد.

راننده مسئول اصلی تصادفات

میلکی می‌افزاید: گاهی راننده فردی غیر از مالک خودرو است و در این خصوص باید اذعان داشت اولا مسئولیت کیفری جز در موارد استثنایی که فوقا اشاره شد، اصولا متوجه راننده است و مالک مبرا از مسئولیت است اما در خصوص بحث دیه و مسئولیت مدنی وضعیت‌های مختلفی متصور است و بر حسب اینکه شخص مصدوم از کدام مسیر و مجرای قانونی خواهان دریافت خسارت و دیه خود باشد، وضعیت متفاوت است. وی اظهار می‌کند: در یک فرض اگر فردی بدون اجازه مالک از اتومبیل او استفاده کند و خسارت جانی و مالی رخ دهد، مسئولیت نهایی با شخص راننده است و در صورت بیمه بودن خودرو به نام مالک یا دارنده شرکت‌های بیمه خسارت و دیه مصدوم را پرداخت می‌کنند و البته این حق برای مالک و حتی شرکت بیمه است.

این حقوقدان عنوان می‌کند: در مواردی که راننده مست بوده یا موارد مشابه به عامل زیان و خسارت مراجعه ‌کند و تبعاً چنین مالک اتومبیلی در مورد اخیر مسئولیتی ندارد و حتی مسئولیت مدنی او نیز منتفی خواهد بود همچنین اگر خودرو بیمه نباشد، تنها راهکار این است که شخص مصدوم و اولیای دم در فرض فوت مصدوم با استفاده به قواعد عمومی مسئولیت مدنی، مطالبه دیه و خسارت کرده و البته تعقیب کیفری راننده خاطی در هرصورت به قوت خود باقی است. میلکی می‌افزاید: در همه موارد فوق حقق انتصاب با خواهان یا شاکی است که از کدام مسیر و با چه روشی مطالبه خسارت کند و او می‌تواند با استفاده به قانون بیمه اجباری شخص ثالث به بیمه گر اتومبیل مراجعه کرده یا با انتخاب از طریق مطالبه خسارت مدنی راننده را تحت تعقیب قرار دهد.

وی اظهار می‌کند: نکته حائز اهمیت اینکه تقصیر زیان دیده یا مصدوم در وقوع حادثه رانندگی اصولا تاثیری در حق مطالبه خسارت او از بیمه ندارد. یعنی اینکه اگر زیان دیده خواهان خسارت از طریق بیمه شخص ثالث باشد، حتی در فرض تقصیر او استحقاق مطالبه کماکان به قوت خود باقی است زیرا بیمه مسئولیت ناشی از تصادفات رانندگی اعم از آن که زیان دیده مقصر باشد یا نباشد خود را ملزم به جبران خسارت جانی و مالی وارد بر اشخاص می‌کند که شایسته است مصدوم از این روش برای جبران زیانن  وارده به خویش استفاده کند.

این حقوقدان بیان می‌کند: چنانچه فرد مصدوم بخواهد از روش مجرای مقررات مسئولیت مدنی اقدام کند، ممکن است در اثبات حقانیت خویش و دریافت خسارت دچار مشکل شود، مخصوصا آن که براساس تحولات اخیر قانون‌گذاری چنانچه فردی براساس قاعده اقدام تعمداً یا در نتیجه تقصیر ضرری متوجه نقص خویش کند، ضمان و مسئولیتی اصولا متوجه دیگران نیست و مراجع قضایی با توجه به اختیارات وسیع در قانون جزای جدید قادر خواهند بود که هیچ حقی را برای عابر یا فرد مصدوم پیش‌بینی نکنند.

مسئولیت مالک اهمال کار!

میلکی  ادامه می‌دهد: در فرض اینکه مالک خودرو خود را با علم و اطلاع از اینکه راننده فاقد گواهینامه است در اختیار او قرار دهد و متعاقباً حادثه‌ای به وقوع بپیوندد، اصولا در این زمینه شخص راننده مسئول است و از حیث مسئولیت کیفری در خصوص حادثه مالک هیچ مسئولیتی ندارد اما چون جرم رانندگی بدون گواهینامه جرم عمدی و دارای مجازات مستقل است.

این امکان وجود دارد که اقدام عمدی مالک در تحویل خودرو به راننده فاقد گواهینامه به عنوان معاونت در جرم رانندگی بدون گواهینامه تحت تعقیبب  قرار گیرد. زیرا هم وسیله ارتکاب جرم( اتومبیل) در اختیار راننده قرار داده است و هم زمینه ارتکاب جرم را تسهیل کرده است و مضافاً اینکه وحدت قصد او با راننده متخلف در فرض علم و آگاهی به نداشتن پروانه مفروض است.

وی بیان  می‌کند:

در یک فرض همان‌طور که فوقاً مطرح کردم ممکن است، بار مسئولیت کیفری از دوش راننده برداشته شده و متوجه مالک شود و در آن موردی است که راننده به عنوان مباشر که مسئولیت او مطابق قائده است یا کودک یا دیوانه باشد یا انسان عاقل و بالغی که جاهل به نقص مکانیکی و فنی خودرو باشد که در این حالت قاعده مسئولیت سبب اقوی از مباشر اعمال می‌شود و راننده ممکن است برحسب اینکه تصادف فوتی یا غیرفوتی باشد صرف‌نظر از مسئولیت مدنی از منظر کیفری نیز قابل‌تعقیب و مجازات شناخته می‌شود.

میانگین امتیازات ۴ از ۵
از مجموع ۱۷ رای

نوشته های مشابه

‫40 دیدگاه ها

  1. سلام.خسته نباشیید.
    اگر راننده ی شرکت تصادف کند و خودرو متعلق به شرکت باشد و شرکت نیز ماشین را بیمه نکرده باشد، در صورت حادثه مسئولیت دیه بر عهده کیست؟ و آیا می توان شرکت را نیز مقصر دانست؟

      1. سلام من بایه تریلر آب کش تصادف کردم وراننده ومالک یکی نیست به شورای حل اختلاف شکایت کردم آیا میتونم ماشین هم که به ماشینم زده هم توقیف کنم

  2. باسلام
    ایراد این مطلب این است که اولا در تصادفات رانندگی فرض اصلی غیر عمد بودن ایراد صدمه است و در این حالت مالک معاون جرم نیست تا مسوول باشد زیرا در جرایم غیرعمد وحدت قصد متصور نیست.اگر چنان چه ایراد صدمه عمدی باشد که قطعا مالک مسوول نیست.دوم اینکه جرم رانندگی بی گواهینامه درجه۸ است و معاون جرم که مالک وسیله نقلیه است باید یک درجه پایینتر محکوم شود پس عملا مجازاتی ندارد .

  3. با سلام و خسته نباشید بنده با ماشین با یک عابر تصادف کردم ولی سرعتم پایین بود چیزی نشد گفتم بریم بیمارستان ولی ممانعت کردند و گفتند فقط مرا به مقصدم برسانید اما در مقصد از من اخاذی کردند و حالا زنگ زده که از من شکایت کرده به نظر شما چه باید کرد

  4. سلام
    من با ماشین یکی از همکاران از ماموریت برمیگشتیم و و مالک خودرو اصرار کرد که من رانندگی کنم. که در اتوبان با گاردریلبرخورد کردیم.
    حالاخسارت ماشین به عهده من است یا خیر.
    و اگرمالک رضایت بدهد و شکایتی نداشته باشد آیا میتواند پس از گذشت یک ماه از مختومه شدن پرونده دوباره شکایت کند؟؟؟

  5. اگر راننده ای به خاطر فرار از جرمی مثل ورود به عنف و ترک محل با خودرو به شخصی که مانع از حرکت خودرو کرده تهدید زیر گیری کند و با خودرو شخص را هل دهد ولی اثری روی شخص نماند ولی شخص اسیب ببیند که از طرف پزشک قانونی چون علایمی وجود نداشته فقط درد بخاطر هل دادن محسوب شده واین موارد کلا با دوربین مداربسته ضبط شده باشد چطور میتوان شاکی خودرو و راننده شد ؟ هدف شکایت من هل دادن و تهدید به زیر گرفتن به مسافت طولانی هستم که با ماشین انجام داده نه ورود به عنفش

    1. من به همراه مالک خودرو تصادف کردیم و من به عنوان راننده مقصر غیر عمد بودم که منجر به جراحت مالک شد. ماشین بیمه بدنه بود.
      1-ایا مالک خودرو که بیمه بنامش هست میتونه هم از بیمه خسارت بگیره بعدش دوباره از منم بگیره؟
      2-و ایا میتونه بگه من دوست ندارم خسارت از بیمه خودم خسارت بگیرم و شما باید از جیب خودتون خسارت پرداخت کنین؟

  6. من به عنوان پیمانکار برای کارفرمایم کار می کردم یک روز ک ماشین بنده خراب بوده از وسیله نقلیه کارفرمایم بنا به درخواست خود ایشان استفاده کردم و متاسفانه همان روز تصادف کردم و مقصر هم شناخته شدم و از بیمه ی کارفرما جهت پرداخت خسارت استفاده کردیم.. آیا الان مالک یعنی کارفرما می تواند از من شاکی بشه و خسارت بگیرد؟
    ممنون از شما

  7. سلام .ماشینم رو دادم دست صافکار برام درست کنه صافکار بدون هماهنگی ماشین را جهت استفاده شخصی مورد استفاده قرار داده و تصادف کرده وباعث مصدومیت شاگرد خود شده حالا جرم برای چه کسی هس و تکلیف خسارت چه می شود لطفا راهنمایی کنید

  8. باسلام راننده گذاشتم رومینی بوس بعد چند روز تصادف کرد وپای یک موتورسوار روپاره کردومقصربود وتخفیف بیمه ماشین خراب شرد وچند روز پولی در نیوردم خاستم ببینم دیه روکی بایدبده وحقوقش روبایدبدم

  9. با سلام و درود
    یک راننده شرکت تصادف کرده خودرو ایشان هیچ گونه نقص فنی نداشته و دارای گواهینامه و از سلامت کامل هم برخوردار بوده اما به علت سرعت غیر مجاز منجر به تصادف با 4 دستگاه خودرو می شود و خسارت آن زیادتر از پرداختی و سقف بیمه می باشد و راننده حدوداً 100 میلیون تومان باید پرداخت کند . در این زمینه آیا شرکت در قبال پرداخت به زیان دیدگان مسئولیتی دارد یا خیر؟ و در صورت مسئولیت پرداخت به زیاندیده چگونه است ؟
    لطفاً راهنمایی کنید.

  10. با سلام.بنده چند ماه پیش با خودرو شرکت ملی حفاری تصادف کردم. خودرو شرکت در مالکیت ملی حفاری بوده و راننده ی آن کارمند این شرکت می باشد و در زمان تصادف در حال ماموریت کاری بوده است که با خودرو من تصادف نمود و مقصر شناخته شد. بنده برای گرفتن افت قیمت ماشینم یک دادخواست تنظیم نمودم و از مالک خودرو که شرکت ملی حفاری باشد شکایت نمودم .رای قاضی دادگاه ضمن رد دادخواست من ، شرکت را مبرا از این دعوا نمود و پرداخت خسارت را متوجه راننده کرده است.
    حال با توجه به کارمند بودن راننده و مامور بودن او در زمان تصادف آیا می توانم به رای دادگاه اعتراض نمایم؟ با تشکر

  11. عرض سلام . من راننده یه کامیون با مدارک کامل .با یک سواری تصادف کرده ام و مقصر شده ام ایا صاحب ماشین میتونه از من شکایت کنه با تشکر

  12. ۲خسته نباشید اگه یک پسر زیر ۱۸سال بدونه گواهینامه تصادف کنه و برادرش گواهینامه خودش رو بدهد و قاضی متوجه شود جابجایی راننده شده جریمه چیه وکدوم جریمه میشود راننده یا کسی که خودش رو به جای راننده معرفی کرده

  13. سلام وقت بخیر من با شخصی تصادف کردم و چون نتونستم ثابت کنم که طرف مقابل سرعت بیش از حد داشته مقصر شناخته شدم و طرف به شیشه اعتیاد داره،این میتونه اهرمی باشه برای اثبات مقصر نبودن من؟

  14. سلام اگر کارگری بدون اجازه خودرو شرکت باربری را بردارد و ببرد و تصادف منجر به فوت شود ایا در دادگاه با مالک ماشین کاری دارن

  15. سلام من در ۲/۷/۹۷ با عابر پیاده تصادف کردم که منجر به جراحت وی شد دارای بیمه شخص ثالث هستنم گواهینامه دارم و ماشین هم به نام خودم است سوال من این است که تا کی باید ماشین من توقیف باشد چون شغلم مسافرکشی است و غیر از این درآمدی ندارم

  16. با عرض سلام و ادب.من به عنوان عابر پیاده با یک موتور تصادف کردم که طبق نظر کارشناس موتور سوار مقصر شناخته شد ولی مشکل اینجاست که راننده موتور شاگرد صاحب موتور بوده خواهشمندم مشخص بفرمائید که دیه اینجانب را چه کسی باید پرداخت کند.مالک موتور یا راننده موتور؟ سپاسگزارم.

  17. سلام
    اگه راننده گواهی نامه نداشته باشه و مالک خودرو هم اینو میدونسته و راننده چپ کنه و زخمی بشه حق شکایت از مالک رو داره یا برعکس؟

  18. سلام وقت بخیر برای برادرم میخوایم ماشین بخریم
    ولی ماشین به اسم خواهرم باشه خدایی نکرده اگر تصادف کنه. مقصر برادرم میشه که رانندست یا خواهرم.میشع که ماشین به اسمشه

  19. سلام. در صورتیکه که مسافر کش در حال سوار کردن مسافر باشد و قبل از سوار شدن ب دلیل اینکه کنار خیابان نایستاده بوده، ماشین دیگری که راننده آن مست بوده به آن مسافر بزند و وی به کما برود نحوه تقسیم مسئولیت چگونه است

    1. سلام ، وقت بخیر ، من ماشین همکارم رو قرض گرفتم و تصادف کردم ، مقصر تصادف راننده خودرو مقابل بوده ، همکارم اذعان داشته طرف حساب من تو هستی ، آیا باید خسارت از طرف مقصر دریافت شود و یا هزینه ناشی از تعمیر و افت قیمت از طرف من پرداخت و من شاکی مقصر شوم . ، یا مالک از شخص مقصر شکایت و اعلام خسارت نماید ؟

  20. سلام من با تاکسی پدرم که کارنامه به اسم ایشون هست تصادف کردم در بیرون از شهر مرخصی گرفتم مشکلی دارد من پشت فرمان بودم

  21. سلام اقا یه نفر بی اجازه ماشینمان را برداشته و بایک ماشین دیگه تصادف کرده
    کسی که ماشین مارو برداشته گواهینامه ندارد ولی مقصر هم نبوده ایا مالک میتواند بخاطر بی اجازه برداشتن ازراننده شکایت کند و افت قیمت را بگیرد؟

  22. سلام اگ. راننده‌ای راننده دیگری را از روی همد جلویش ترمز برند وبخواههد اورا اذیت کند ودر این فاصل راننده پشت سری برخورد کند به جلویی که اورا اذیت مبکرد کدام مقصر هست؟

  23. من تصادف کردم و مقصر شناخته شدم طرف ماشین اش را برده صافکاری الان میگه 3 میلیون پول بده چه کنم؟

  24. با سلام و عرض ادب
    بنده در شرکتی کار می کردم بالغ بر دوسال؛ بدلیل اینکه 4 الی 5 حقوق معوقه داشت با درخواست کتبی آن شرکت را ترک کرده و جایی دیگر مشغول شدم؛ الان که برای تسویه حساب کامل مراجعه کردم شرکت ادعا میکند که بنده 60 میلیون خسارت به کامیون زده ام؛ تکلیف چیست؟ آیا راهی برای دفاع وجود دارد؟
    ضمنا ادعای خسارت صرفا به سبب رفتن از شرکت هست و بنوعی حالگیری و ندادن حق و حقوق بنده است.
    راننده پایه یک بودهفته ام. لطفا راهنمایی کنید

  25. باسلام
    در برج ۱۲ پسرم ماشین دوستش رو میگیره که دور بزنه که منجر به تصادف با عابر میشه
    حالا مالک خودرو / وسیله را به شخص فاقد گواهینامه داده(پسرش) واون شخص به پسر من که فاقد گواهینامه هست داده
    حالا مالک از من شکایت کرده که خسارت وارده به خودرو ایشان رو هم باید من بدم البته خسارت طرف مقابل رو من دادم
    ممنون میشم راهنمایی بفرمایید

  26. سلام
    شخصی فاقد گواهینامه سال پیش با موتور سیکلت بنده با یک خودرو تصادف کرده و مقصر شناخته شد. خسارت صاحب اتومبیل تمام کمال توسط راکب پرداخت شده است و صاحب اتومبیل شکایتی ندارد.
    الف) آیا مسئولیت کیفری ای متوجه من هست یا خیر؟
    ب) موتور سیکلت من همچنان در پارکینگ نیروی انتظامی میباشد. آیا من میتوانم با طرح دعوی حقوقی خسارت وارده به موتورسیکلتم را مطالبه کنم؟

  27. سلام وقت بخیر من باموتور تصادف کردم غیر مقصر هستم اماگواهینامه ندارم و موتور سندش بنامم نیست وکالت فروش دارم آیا دیه و خسارت بهم تعلق میگیرد .کروکی هم دارم که مقصر نیستم

  28. سلام وقتتون بخیر
    اگر فردی گواهینامه رانندگی داشته باشه اما راننده تاکسی نباشه، میتونه با تاکسی پدرش رانندگی کنه (مسافر سوار نکنه فقط برای تردد در سطح شهر) ؟
    و اگر تصادفی اتفاق بیفته حکمش چیه؟

  29. سلام وقتتون بخیر
    اگر فردی گواهینامه رانندگی داشته باشه اما راننده تاکسی نباشه، میتونه با تاکسی پدرش رانندگی کنه (مسافر سوار نکنه فقط برای تردد در سطح شهر) ؟
    و اگر تصادف بکنه حکمش چیه؟

  30. سلام بنده راننده شوتی بودم ماشین مال رفیقم بود و هم سرویس بودیم ینی با هم بودیم باهاش تصادف کردم لاستیک ماشینم در رفت و چپ شد تماس گرفتم باهاش گفت به پلیس زنگ نزن خودم درستش میکنم بعد که امد ماشین را به پارکینگ بردیم و الان شکایت کرده از من و رفته رشوه به یه کارشناس داده و سرعت من رو ۱۶۵ کیلومتر زده الان کاری میتونه بکنه یا خیر ممنون میشم جواب بدین

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
رزرو مشاوره با وکیل ۴۲۸۱۸ - ۰۲۱